Morele reflectie in organisaties

Moreel beraad in bedrijf

Om morele missers te voorkomen, is morele reflectie hoogst noodzakelijk. Maar hoe krijg je voor elkaar dat het in jouw organisatie normaal wordt om samen te reflecteren op de morele kanten van het dagelijks handelen? Het moreel beraad is een gespreksvorm die daarvoor methodieken en oefening biedt, en rap aan populariteit wint. De laatste jaren zien we dat veel organisaties hun medewerkers opleiden tot moreel beraad gespreksleider en moreel beraad gesprekken organiseren. Dat is goed nieuws, maar toch is dat nog niet voldoende om een reflectieve organisatiecultuur te scheppen. Als de voorwaarden niet goed zijn, kan een opgelegd moreel beraad zelfs weerstand oproepen of deelnemers beperken in het vrijelijk spreken. Als je serieus werk wilt maken van morele reflectie in jouw organisatie, dan is deze leergang voor jou.

De leergang Morele reflectie in organisaties rust op drie pijlers:

Casuïstiek en implementatie: uiteindelijk staat jouw positie in jouw organisatie centraal, met casuïstiek en implementatievraagstukken die jou toebehoren. Deze vraagstukken krijgen volop aandacht, zodat het niet blijft bij goede voornemens, maar je duurzaam kunt bijdragen aan een cultuurverandering.

Moreel beraad: je leert de basis van het gespreksleiderschap moreel beraad, zodat je een gesprek over een morele kwestie kunt begeleiden.

Verdieping: je maakt kennis met filosofisch-ethische stromingen, zodat je beschikt over een rijk palet aan toepasbare ethische inzichten.

Voor wie?

Deze leergang is geschikt voor leidinggevenden, coaches, adviseurs en anderen die zich tot taak hebben gesteld de mate en kwaliteit van morele reflectie in hun organisatie te verbeteren. Dat kan in elke sector, maar we merken dat mensen uit sectoren als onderwijs, zorg, hulpverlening en overheid sterk vertegenwoordigd zijn onder de deelnemers.

De leergang is ontwikkeld op post-HBO-niveau, wat wil zeggen dat we uitgaan van minimaal HBO werk- en denkniveau.

Belangrijker is de bereidheid van deelnemers het eigen denken aan onderzoek te onderwerpen. Ook is het van belang dat deelnemers goed weten wat een moreel beraad is – en wat niet. Om te voorkomen dat je begint aan een leergang terwijl je iets heel anders voor ogen had, wordt je aanmelding pas definitief als je aan de volgende ingangseisen hebt voldaan:

Je hebt telefonisch of online een toelatingsgesprek met een van de hoofddocenten gevoerd, waarbij jullie allebei concluderen dat deze leergang voor jou geschikt is. Deze gesprekken vinden plaats op woensdag 18 november.

Je hebt minimaal twee keer aan een moreel beraad deelgenomen, onder leiding van een gecertificeerd moreel beraad gespreksleider. De School voor dialoog biedt mogelijkheden aan een moreel beraad deel te nemen, en ook de Crash course Moreel beraad telt als een keer.

Let op: er is geen ervaring als gespreksleider vereist, noch voorkennis van filosofische ethiek. Docenten gaan er vanuit dat alle deelnemers beginners zijn in dit opzicht. Geldt dit voor jou niet? Geef dit dan aan tijdens het toelatingsgesprek.

Wat leer je?

Je leert hoe je een moreel beraad kunt begeleiden en welke methode en stappen je daarbij kunt gebruiken.

Je oefent je eigen dialogische houding, met vaardigheden als feitelijke vragen stellen, aannames bevragen, oordelen opschorten en luisteren.

Je doet kennis op van ethische stromingen en denkers: plichtethiek (Kant), Stoïcijnse ethiek, Utilitarisme (Mill), Zorgethiek (Tronto), Deugdethiek (Aristoteles) en de rol van emoties in morele reflectie (Nussbaum).

Je leert hoe je in jouw organisatie ruimte kunt maken voor morele reflectie, aan de hand van casuïstiek uit je eigen praktijk en succesverhalen uit andere organisaties.

Er zijn vijf bijeenkomsten van twee dagen, telkens op dinsdag en woensdag. Elke tweedaagse bijeenkomst heeft de volgende opzet:

Dinsdag

10.00-12.30 u: theoretische inleiding of gastlezing

12.30-13.30 u: lunchbuffet

13.30-17.30 u: gastlezing

18.00-19.30 u: diner

19.30-21.00 u: verwerkingsopdracht

Woensdag

09.00-12.30 u: instructie moreel beraad

13.30-16.00 u: oefensessies moreel beraad en afsluiting.

De eerste module besteden we geheel aan inleiding moreel beraad en de dilemmamethode.

De laatste module besteden we vooral aan implementatievraagstukken. Daarbij nodigen we gasten uit die in verschillende sectoren successen hebben behaald met de implementatie van moreel beraad en ethiek. Aan het eind van de laatste module ontvang je een certificaat.

Tijdens de tweedaagse modules geniet je van inspirerende gastlezingen, voer je oefengesprekken en leer je feedback geven en ontvangen op je gespreksleiderschap. Ook zijn er groepsgesprekken en uitwisseling over toepassing van wat je geleerd hebt op casuïstiek uit jouw organisatie.

De leergang Morele reflectie in organisaties beslaat 105 studiebelastinguren. Per module zijn er 15 contacturen op locatie en 6 uur voorbereidingstijd: 2 uur oefenberaad, 2 uur observatie van een oefenberaad van medecursisten en 2 uur leeswerk. Totaal: 75 contacturen en 30 uur voorbereiding.

Het lesmateriaal bestaat uit een reader met teksten. Deze wordt uiterlijk twee weken voor aanvang online in een beveiligde digitale leeromgeving ter beschikking gesteld. Op de eerste dag van de leergang ontvang je de teksten geprint in een map.

Data

Start op dinsdag om 10.00 uur, einde op woensdag om 16.00 uur.

26-27 januari 2027

9-10 maart 2027

13-14 april 2027

11-12 mei 2027

29-30 juni 2027

Deelname

De deelnamekosten zijn € 6.845,03 excl. btw (inclusief 5x overnachting in een comfortkamer met ontbijt, 5x diner met wijn, 10x lunch en koffie/thee) (incl. btw € 7.050,98). Ook kun je boeken zonder overnachtingen: in dat geval betaal je € 6.334,08 excl. btw (incl. btw € 6.452,78).

Wil je deze opleiding volgen, maar wil je eerst zekerheid van je werkgever? Ontvang je liever een factuur t.b.v. je werkgever? Laat het ons weten via info@isvw.nl of vul dit formulier in. Wij kunnen dan rekening houden met je interesse.

Docenten

Froukje Weidema

Froukje Weidema is senior gespreksleider, senior trainer en supervisor in moreel beraad. Vanuit haar bedrijf School voor Dialoog Nederland traint ze deelnemers in luister-, vraag- en spreekvaardigheden. In 2024 verscheen haar boek 'Luisterboek -  een boek dat je de oren opent'. Daarnaast werkt ze aan Amsterdam UMC – waar ze in 2014 promoveerde op onderzoek naar de implementatie van moreel beraad – en geeft ze door heel Nederland trainingen tot gespreksleider. Ze is mede-oprichter van het landelijk Netwerk EthiekOndersteuning Nederland (NEON), waar ze sinds 2023 voorzitter is.

Margreet Stolper

Margreet Stolper is universitair docent en senior trainer op het gebied van ethiek(ondersteuning) en moreel beraad in het bijzonder. Ze is directeur van Xendens, het expertisecentrum voor Dialoog en Samenleving verbonden aan Amsterdam UMC, afdeling Ethiek, Recht en Humaniora. Zowel als gespreksleider als in de rol van senior trainer is Margreet zeer ervaren. In haar onderzoekswerk richt zij zich op het ontwikkelen en evalueren van (internationale) trainings- en leertrajecten voor morele reflectie, en op het meten van impact van dialoog en moreel beraad, als vormen van morele reflectie. Daarnaast vervult ze bestuursfunctie in het European Clinical Ethics Network (ECEN) en is ze lid van de Raad van Commissarissen van een zorgorganisatie.