Ludwig Wittgenstein

Pionier in de taalfilosofie

Wat is taal? Beschrijft taal de wereld of schept ze haar juist? Is er een privétaal mogelijk, eentje die alleen ik begrijp? Waarover kunnen we niet spreken? Hoe helpt het idee van een familiegelijkenis ons met het begrijpen van concepten? En heeft taal iets weg van een spel?

Ludwig Wittgenstein was een pionier in de taalfilosofie. Bijzonder aan Wittgenstein is dat hij een radicale omwenteling heeft doorgemaakt. Nadat hij de Tractatus Logico-Philosophicus had voltooid, hield hij in eerste instantie op met filosofie. Hij meende namelijk dat hij alle problemen had opgelost. Maar een paar jaar later bleken de filosofische vragen hem toch niet met rust te laten. In de Philosophische Untersuchungen neemt hij radicaal andere standpunten in dan in zijn eerdere werk.

Op 29 april 2026 is het 75 jaar geleden dat Wittgenstein overleed. Een mooie aanleiding om eens stil te staan bij het werk van deze enigmatische denker.

Met bijdragen van onder meer Ray Monk, Martin Stokhof, Bert Keizer, Benjamin de Mesel, Deva Waal, Maria van der Schaar, Peter Huijzer, Alison Denham en Els Bijsterbosch.

Voor wie?

Deze cursus is voor iedereen met een interesse in het denken van Ludwig Wittgenstein. Voor het volgen van een cursus bij de ISVW is geen voorkennis vereist.

Wat leer je?

Tijdens de cursusweek maak je kennis met Wittgensteins taalfilosofie en leer je hoe die zich heeft ontwikkeld.

Studiebelasting en lesmateriaal

Deze cursus bestaat uit 31 contacturen en (optioneel) enkele uren zelfstudie.

Het lesmateriaal is inbegrepen. Bij de cursus wordt een reader op de eerste dag ter beschikking gesteld. De teksten uit deze reader komen vooraf ook op onze Digitale Leeromgeving beschikbaar voor deelnemers aan de cursus. Het is niet verplicht om deze teksten vooraf te hebben gelezen, maar het verdient wel aanbeveling om alvast een blik te werpen. Je zult dan meer uit de cursus kunnen halen.

Data

Woensdag 29 april t/m zondag 3 mei 2026

Aanvang woensdag om 10.30 uur, einde zondag om 12.30 uur met een afsluitende lunch.

Arrangementen

Arrangement 1: € 1.074,18 (inclusief 4 x diner met wijn, 5 x lunch en koffie/thee).

Arrangement 2: € 1.337,53 (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt).

Arrangement 3: € 1.384,09 (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt).

Arrangement 4: € 1.419,05 (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt). UITVERKOCHT

Wil je korting?
– Meld je hier aan als lid van de Vrienden van de ISVW en krijg de mogelijkheid om een Goldcard aan te schaffen waarmee je hoge kortingen op ISVW-cursussen ontvangt
– Kijk hier of je in aanmerking komt voor ambassadeurskorting
– Kijk hier of je in aanmerking komt voor korting vanuit het Vriendenfonds

Wil je het mogelijk maken dat ook mensen met een smalle beurs ISVW-cursussen kunnen volgen? Doneer dan hier aan het Vriendenfonds.

Docenten

Ray Monk

Ray Monk is emeritus hoogleraar filosofie aan de universiteit van Southampton en alom geprezen biograaf van drie intellectuele grootheden uit de twintigste eeuw, Ludwig Wittgenstein, Robert Oppenheimer en Bertrand Russell. Monk studeerde filosofie aan de universiteit van York en Oxford. In 1991 debuteerde hij met zijn biografie van Wittgenstein, Ludwig Wittgenstein. Portret van een gekwelde geest, waarmee hij twee literaire prijzen won. In 1992 trad hij in dienst bij de universiteit van Southampton, waar hij 26 jaar lang les zou geven. Hij is gespecialiseerd op het gebied van de geschiedenis van de analytische filosofie, de filosofie van de wiskunde en de filosofie van de biografie

Bert Keizer

Bert Keizer is arts, filosoof en columnist bij Trouw en Medisch Contact. Hij schreef succesvolle boeken als 'Waar blijft de ziel?'(essay van de Maand van de Filosofie), 'Taal, de dwalende gids (over Wittgenstein) en 'Leven en werk van Ludwig Wittgenstein'.

Martin Stokhof

Martin Stokhof is emeritus hoogleraar taalfilosofie aan de Universiteit van Amsterdam en Yin Juelin hoogleraar logica aan Tsinghua University in Beijing. Hij publiceerde op het gebied van formele semantiek, pragmatiek, filosofie van de taalwetenschap, en het werk van Wittgenstein. In 2025 verscheen van hem 'Wittgensteins Betekenis' bij Athenaeum.

Peter Huijzer

Peter Huijzer is redacteur bij de ISVW en werkt daarnaast als literair vertaler en filosofiedocent. Hij studeerde filosofie in Amsterdam, Parijs en Freiburg en vertaalde o.a. werk van Ludwig Wittgenstein, Emil Cioran en Karl Marx.

Els Bijsterbosch

Els Bijsterbosch is webredacteur bij de ISVW en ondersteunend medewerker bij de Vrienden van de ISVW. Ze behaalde haar master in de filosofie aan de KU Leuven en specialiseerde zich in het latere werk van Ludwig Wittgenstein.

Maria van der Schaar

Maria van der Schaar was universitair hoofddocent filosofie en geschiedenis van de logica, Universiteit Leiden, tot augustus 2025. Haar werk is geïnspireerd door de gedachte dat de analytische filosofie verder kan komen door meer te weten over de continentale achtergrond ervan. Op dit moment ligt de focus op de vroege analytische filosofie (Frege, Russell, Wittgensteins Tractatus).

Benjamin De Mesel

Benjamin De Mesel is professor moraalfilosofie aan de KU Leuven. Hij is auteur van 'The Later Wittgenstein and Moral Philosophy' (Springer, 2018) en medesamensteller van Ethics in the Wake of Wittgenstein (Routledge, 2019). Hij denkt na over de manier waarop Wittgensteins latere filosofie van belang kan zijn voor hedendaagse debatten in de moraalfilosofie. Hij heeft een bijzondere interesse voor filosofische methodologie, de zogenoemde 'ordinary language philosophy', Britse moraalfilosofie uit de tweede helft van de twintigste eeuw (P.F. Strawson, Bernard Williams), en onderwerpen als vrije wil, morele verantwoordelijkheid en straf.

Deva Waal

Deva Waal is filosoof, historica en adviseur strategie voor lokale bestuurders. In haar promotie-onderzoek aan het Husserl Archief in Leuven onderzocht zij de gedeelde draai richting het ‘alledaagse’ van Wittgenstein en Husserl. Daarmee bracht zij de grondleggers van twee invloedrijke filosofische stromingen, analytische taalfilosofie en continentale fenomenologie, met elkaar in dialoog.