ISVW Online: Tussen Arendt en Levinas

Online lezing door Laurens ten Kate

Twee denkers die in de 21^e eeuw meer dan ooit in de schijnwerpers staan, zowel in de wereld van de filosofie als in het maatschappelijk debat: Hannah Arendt (1906-1975) en Emmanuel Levinas (1906-1995). Beiden joodse denkers in de ‘diaspora’, beider levens getekend door de terreur en de genocide van de totalitaire staat. De ervaring van het totalitaire geweld tussen mensen waarin de wereld wordt gereduceerd tot een gesloten ruimte van discipline en identiteit, heeft beiden aangezet tot een zoektocht naar een radicaal op relatie gerichte filosofie. Die gaan we in deze online lezing nader bestuderen.

Niet de mens als autonoom individu, maar de relatie tussen de mensen komt voor Arendt en Levinas op de eerste plaats. Bij de eerste leidt dat tot een visie op het handelen en spreken in de publieke ruimte, bij de laatste tot een visie op verantwoordelijkheid tussen het ik en de ander. We zullen zien hoe ethiek, politiek en religie elkaar bij beiden op een fascinerende manier aanvullen, en hoe hun relationele denken hen tevens leidt naar een onderzoek naar de mogelijkheid van nieuwe gemeenschappen tussen mensen, die zowel het individualisme van het marktdenken als de xenofobie van het populisme doorkruisen.

LET OP: deze bijeenkomst vindt online plaats via Zoom. Je ontvangt op maandag 18 mei de zoomlink.

Wat leer je?

Tijdens ISVW Online maak je kennis met filosofische ideeën. De filosofen en hun inzichten zijn zeer divers, maar hebben met elkaar gemeen dat zij je aan het denken zetten en uitnodigen je eigen ideeën te bevragen. Je steekt niet alleen interessante kennis op, maar toetst ook je eigen denken.

Studiebelasting en lesmateriaal

Deze cursus bevat anderhalf online contacturen en daarnaast optioneel zelfstandige leestijd uit Ten Kate’s nieuwe boek Tussen markt en volk. Vrijzinnig-religieuze vragen aan een neoliberale wereld (ISVW Uitgevers, maart 2026), de hoofdstukken I en II (pp. 19-59).

Data

Maandag 18 mei 2026

Aanvang om 20.00 uur, einde om 21.30 uur.

Arrangementen

€ 25,-

Let op: je kunt je tot uiterlijk 16:30 uur aanmelden op 18 mei

Wil je korting?
– Meld je hier aan als lid van de Vrienden van de ISVW en krijg de mogelijkheid om een Goldcard aan te schaffen waarmee je hoge kortingen op ISVW-cursussen ontvangt
– Kijk hier of je in aanmerking komt voor ambassadeurskorting
– Kijk hier of je in aanmerking komt voor korting vanuit het Vriendenfonds

Wil je het mogelijk maken dat ook mensen met een smalle beurs ISVW-cursussen kunnen volgen? Doneer dan hier aan het Vriendenfonds.

Docenten

Laurens ten Kate

Laurens ten Kate was hoofddocent filosofie en religiewetenschap en is emeritus hoogleraar Vrijzinnige religiositeit en humanisme, beide aan de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht. Ten Kate schreef onder andere een 'Encyclopedie van de filosofie'(2007), '25 Eeuwen theologie. Teksten en toelichtingen' (met Marcel Poorthuis, 2017), en recentelijk 'Wereldtijd. Essay over de vraag van de vreemdeling' (2025). Vanaf november 2025 is hij emeritus. Ten Kate is gespecialiseerd in de naoorlogse en hedendaagse continentale, vooral Franse cultuur- en godsdienstfilosofie, en doet onderzoek over globalisering, secularisering, geweld, de verhouding tussen humanisme en religie, en verbeeldingstheorie. Hij verzorgde en verzorgt aan de ISVW cursussen over o.m. Hannah Arendt (met Dirk De Schutter), Hartmut Rosa, Michel Foucault, Jacques Derrida (met Jan Flameling), Peter Sloterdijk.

ISVW Online

Om te filosoferen hoef je je leunstoel niet te verlaten, want ISVW komt bij je thuis. Tweewekelijkse online colleges bieden je een korte inleiding in het werk van belangrijke denkers en zetten je aan het denken over prangende filosofische vragen. Elk college duurt 1,5 uur en deelname bedraagt € 25,- . Het gebruikte platform is Zoom, wat interactie met de docent mogelijk maakt. Voorkennis is niet vereist. Deze colleges worden niet opgenomen. Voor sommige colleges wordt aanvullend lesmateriaal ter beschikking gesteld op een digitale leeromgeving.

Moderator is Martha Claeys.

Testimonials

‘De online colleges zijn een effectieve en laagdrempelige aanvulling op de fysieke bijeenkomsten.’

‘Een prettige wijze om kennis te maken met verschillende filosofen. Graag tot de volgende keer!’

‘De docente was enthousiast en betrokken bij haar onderwerp.’

‘De inleiding was helder en inhoudelijk van goede kwaliteit.’

‘Enthousiaste vertellers en goed georganiseerd.’

‘Er is voor ieder wat wils. Ben altijd erg enthousiast. ISVW is een absolute aanrader’

‘Ik vind het heel plezierig dat ISVW af en toe ook colleges online mogelijk maakt. Complimenten. Die zijn voor verschillende mensen makkelijker te volgen dan niet-digitale bijeenkomsten.’