Basiscursus Macht en onmacht | Het schone en de dood

Praktische wijsheid in de Griekse tragedies

‘Overal zijn de gevaren, maar niets is zo gevaarlijk als de mens,’ schreef Sofokles in zijn tragedie Antigone. De mens vormt door zijn mateloos streven niet alleen de grootste bedreiging voor zijn omgeving, maar ook voor zichzelf. Dit observeerde de tragediedichter 2500 jaar geleden al en is actueler dan ooit. In deze basiscursus verdiepen we ons in de meesterwerken van de klassieke oudheid vanuit verschillende hedendaagse morele dilemma’s, die steeds vaker gaan over omgaan met onmacht en onzekerheid. Centraal staan de Oresteia en Prometheus vanAischylos; Oidipous, Antigone en Philoctetes van Sofokles en de Bacchanten en Medea van Euripides. Deze oerteksten leren ons hoe te leven tussen vrijheid en noodlot. Daarnaast zullen we ook kennismaken met de doorwerking van de Griekse tragedies in hedendaagse literatuur, opera en toneel en is er ruimte voor zelfreflectie en gesprek.

Met Moïra Müller en gastdocenten Alexander Reeuwijk, Victor Müller, Norbert Peeters, Erik Boers en Benjamin Rous.

Bekijk hier de gehele basiscursus Macht en onmacht.

Voor wie?

De basiscursus is geschikt voor iedereen die zich meer wil verdiepen in de Griekse Oudheid en kennis wil vergaren over de doorwerking van de tragedies in het heden én in zichzelf. De cursus is voor iedereen toegankelijk, filosofische voorkennis is niet vereist.

Wat leer je?

Aan het eind van deze basiscursus zal je je meer thuis voelen in de immense wereld van de Griekse mythen en tragedies. Je hebt dan:
– inzicht in onze eigen wijsheid, vrijmoedigheid en overmoed
– kennis van originele bronnen van de Griekse mythen
– kennis van de sociaalhistorische context en filosofische concepten inherent aan de tragedies
– inzicht in de praktische wijsheid van de Griekse tragedies
– handvatten om tragedies en andere teksten uit de klassieke oudheid op een inspirerende manier te lezen
– kennis over de doorwerking van Griekse tragedies in hedendaagse literatuur en moderne opera
– inzicht in de actualiteit van de tragedies en de eeuwig terugkerende thema’s en morele dilemma’s

Programma

Weekend 4: Het schone en de dood

18-19 april 2026

In dit weekend zullen we aan de hand van de tragedie Antigone van Sofokles onderzoeken hoe we onze eigen sterfelijkheid ervaren en gaan we dieper in op de manieren van omgang met de gewilde en ongewilde dood in de klassieke oudheid. Centraal staan ook het thema rituelen en de betekenis van offeren en begraven. Daarnaast zullen we kennismaken met de ontwikkeling van het vrouwbeeld in het oude Griekenland en zullen we met elkaar in gesprek gaan over welke betekenis wij geven aan het Schone. Gastdocent Erik Boers zal een socratische dialoog begeleiden over de kracht van het tragisch leven.

Werkvormen

Het weekend is thematisch georganiseerd en bestaan uit kennisoverdracht en het verwerken en actualiseren van de verkregen inzichten. Specifiek maken we gebruik van de volgende werkvormen:
– Hoorcolleges
– Close-reading van teksten
– Practicums voor reflectie en gesprek
– Socratisch dialoog
– Literair café met interviews
– Gastcolleges met muziek en filmfragmenten

Studiebelasting en lesmateriaal

Elk afzonderlijk weekend van deze cursus bevat 9 contacturen. Het is optioneel om je te verdiepen en de tragedies zelfstandig te lezen, maar dit is zeker niet verplicht voor het volgen van de reeks weekenden.

Het lesmateriaal is inbegrepen. Bij de cursus wordt een reader op de eerste dag ter beschikking gesteld. De teksten uit deze reader komen vooraf ook op onze Digitale Leeromgeving beschikbaar voor deelnemers aan de cursus.

Deelnemers die de complete tragedie en/ andere originele bronnen willen lezen kunnen, geheel vrijwillig, kiezen uit de volgende werken, die zelf dienen te worden aangeschaft:

• Hesiodos, Werken en Dagen, vertaald door dr. W. Kassies, Dimensie, Leiden (1989)
• Hesiodos, Alle Goden!, vertaald door R. Blankenborg, Damon, Eindhoven (2018)
• Homeros, Ilias en Odyssee, vertaald door M.A. Schwartz, Athenaeum, Amsterdam (2012) (De boeken kunnen ook in andere uitgaven gelezen worden.)
• Aischylos, Het verhaal van Orestes, vertaald door G.Koolschijn, Athenaeum, Amsterdam (1995)
• Aischylos, Prometheus, vertaald door G. Komrij, Prometheus, Amsterdam (1992)
• Sofokles, Oidipous, Antigone, vertaald door G. Koolschijn, Athenaeum, Amsterdam (2014)
• Euripides, Medea, Bakchanten, vertaald door G. Koolschijn, Athenaeum, Amsterdam (2010)
• Aristofanes, Kikkers, vertaald door M. d’Hane-Scheltema, Athenaeum, Amsterdam (1995)
• Seneca, Medea, vertaald door P. Schrijvers, Historische uitgeverij, Groningen (2013)

Data

Zaterdag 18 en zondag 19 april 2026

Zaterdag van 10.30 uur tot zondag 12.30 uur met afsluitende lunch.

Arrangementen

Arrangement 1: € 393,00 (inclusief diner met wijn, 2 x lunch en koffie/thee),

Arrangement 2: € 473,12 (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt), UITVERKOCHT

Arrangement 3: € 490,55 (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt),

Arrangement 4: € 499,29 (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt). UITVERKOCHT

Wil je korting? Schaf dan de Gold Card aan of kijk of je in aanmerking komt voor ambassadeurskorting.

Docenten

Moïra Müller

Moïra Müller is gepromoveerd filosofe in de Griekse Oudheid en is een veelgevraagd spreker. Ze geeft les als gastdocent aan verschillende universiteiten, filosofische instituten en leiderschapsorganisaties. In al haar werkzaamheden is het uitgangspunt de gezamenlijke zoektocht naar de actualiteit van de Griekse filosofie en poëzie. Regelmatig publiceert ze artikelen over de thema’s zoals noodlot en vrijheid, duivelse dilemma’s en morele besluitvorming.Müller studeerde filosofie en klassieke studies aan de Universiteit van Barcelona en is gepromoveerd op het thema vrijheid en noodlot in de Griekse tragedies.

Erik Boers

Erik Boers werkt momenteel als Philosopher in Residence bij de Comenius Leergangen. Hij is auteur van diverse boeken en artikelen. Als medeoprichter was hij 22 jaar lang als gastdocent verbonden aan de Master Philosophy of Management and Organization van de Vrije Universiteit te Amsterdam. In 2022 promoveerde hij aan de Radboud Universiteit op een onderzoek naar de geschiedenis en theoretische onderbouwing van het Socratisch Gesprek: “From Science to Conscience; the Socratic Dialogue Reconsidered”. Met talloze groepen professionals, individuen, managementteams, Raden van Bestuur en Toezicht heeft hij de afgelopen 35 jaar ‘denkgesprekken’ gestalte gegeven.