Filosofie voor psychiaters

Praktisch-filosofische inzichten in de psychiatrie

Wat betekent het om psychisch lijden als een ziekte te beschouwen? En waar lokaliseren we de ziekte? In lichaam, geest, hersenen of maatschappij? Wanneer vraagt psychisch lijden om genezing, en wanneer vraagt het om de kunst ermee te leven? Welke inzichten liggen besloten in psychisch lijden, en hebben we de taal om die te verwoorden? En in hoeverre bepaalt taal de ervaring van psychisch lijden? De vakbekwaamheid van een psychiater hangt sterk af van diens vermogen dit soort filosofische vragen te navigeren. Deze leergang biedt je concrete handvatten om dat te kunnen doen.

Gastlezingen van experts, onder wie Bram de Ridder, Sanneke de Haan, Linde van Schuppen en Floortje Scheepers, bieden praktisch inzetbare filosofische inzichten. Lianne Tijhaar modereert en begeleidt oefeningen in praktisch-filosofische methoden die helpen het onzegbare gezegd te krijgen. We behandelen thema’s als macht, taal, kennisonrecht, mad pride, wetenschapsfilosofie en neurofilosofie. Er is ruimte voor reflectie op je eigen praktijk en uitwisseling met andere deelnemers.

Voor wie?

De opleiding is geschikt voor psychiaters en ggz-professionals die op zoek zijn naar praktisch inzetbare filosofische inzichten. Er is geen voorkennis vereist voor deze opleiding.

Wat leer je?

Je doet vaardigheden en kennis op die je helpen navigeren door de filosofische vragen waar je als psychiater mee te maken hebt. Je leert hoe te reflecteren op thema’s als als macht, taal, kennisonrecht, mad pride, wetenschapsfilosofie en neurofilosofie en op je eigen praktijk. Je leert met concrete handvatten het onzegbare gezegd te krijgen.

Programma

Bijeenkomst 1: Wat kunnen we weten? Wetenschapsfilosofie en neurofilosofie
Maandag 9 en dinsdag 10 november 2026

Bijeenkomst 2: De stoornis heeft iets te vertellen. Mad Pride, fenomenologie en epistemisch onrecht
Maandag 11 en dinsdag 12 januari 2027

Bijeenkomst 3: Waar zit de ziekte? Omgevingsfactoren: maatschappij, taal, netwerk, lichaam.
Maandag 15 en dinsdag 16 maart 2027

Terugkomdag
Maandag 14 juni 2027

Werkvormen

Gastlezingen en reflectie- en discussieopdrachten.

Studiebelasting en lesmateriaal

Deze opleiding bestaat uit drie bijeenkomsten van elk 9 contacturen, dus 27 contacturen in totaal.

Er wordt een reader ter beschikking gesteld met teksten. Deze reader is inbegrepen.

Data

Maandag 9 en dinsdag 10 november 2026
Maandag 11 en dinsdag 12 januari 2027
Maandag 15 en dinsdag 16 maart 2027

Aanvang maandag 10.30 uur, einde dinsdag om 17.00 uur.

Terugkomdag: maandag 14 juni 2027

Arrangementen

Hier volgen z.s.m. de deelnameprijzen en mogelijkheid tot aanmelden.

Docenten

Lianne Tijhaar

Lianne Tijhaar studeerde Filosofie van Gedragswetenschappen en Forensische Orthopedagogiek. Ze is filosofiedocent aan de Universiteit van Amsterdam en Hogeschool Utrecht. Daarnaast is ze hoofdredacteur van Bij Nader Inzien en eindredacteur van geesteswetenschappen voor NEMO Kennislink. Voorheen was zij redacteur bij Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief, was ze jurylid van de Socratesbeker en landelijk coördinator van de Maand van Filosofie. Ze treedt ook op als spreker, moderator en verhalermaker gespecialiseerd in het begrijpelijk en aantrekkelijk maken van complexe ideeën.

Sanneke de Haan

Sanneke de Haan is Socrateshoogleraar Psychiatrie en Filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Wat is het om de wereld, jezelf en anderen te begrijpen? Hoe kan dit mis gaan? En wat zegt dat ons over de menselijke conditie? Dergelijke vragen zijn fundamenteel voor zowel de filosofie als de psychiatrie.

Linde van Schuppen

Linde van Schuppen is promovendus aan de Radboud Universiteit en doet onderzoek naar de narratieven van mensen met psychoses. Haar onderzoek combineert (cognitieve) linguïstiek en narratieve theorie met cognitiefilosofie en de filosofie van de psychiatrie. Naast haar onderzoek geeft Van Schuppen les over wetenschapsfilosofie, filosofie van de psychiatrie, neurofilosofie en narratieve theorie.

Floortje Scheepers

Floortje Scheepers is hoogleraar Innovatie in de GGZ en hoofd van de medische, onderwijs- en onderzoeksafdeling psychiatrie in het UMC Utrecht. Scheepers richt zich op het mogelijk maken van innovatie met als doel de psychiatrische zorg te verbeteren. In 2021 publiceerde ze het boek 'Mensen zijn Ingewikkeld', waarin ze beargumenteert dat mensen te complex en veranderlijk zijn om te kunnen doorgronden met logica, en om een label uit de DSM op te kunnen plakken. 

Bram de Ridder

Bram de Ridder is psychiater, socioloog en schrijver. Eerder verschenen van zijn hand de verhalenbundel 'Andere Kamers', de roman 'Een aangenaam zwaar hoofd' en diverse artikelen over psychiatrie, waarbij hij samen met collega’s nieuwe begrippen als ‘stoornisme’, ‘zoektaal’ en ‘weettaal’ introduceerde.