Plato. De weg naar het Goede
26-04-2027 om 10:30 tot 30-04-2027 om 12:30
De weg van de dialoog
Plato’s dialogen staan niet alleen aan de basis van de westerse filosofische traditie, maar zijn ook literaire meesterwerken. Vorm en inhoud hangen nauw met elkaar samen: met zijn indirecte manier van spreken wijst Plato ons de weg naar wat zich niet in woorden laat uitdrukken. In deze cursus lezen we Plato’s teksten aandachtig om inzicht te krijgen in zijn belangrijkste ideeën: de notie van het Goede, het gesprek van de ziel met zichzelf en kennis als herinnering. Verwacht geen theoretische exercitie, maar een bezielende ontmoeting met een denker die al 2500 jaar inspireert. Met Peter Kruse.
“Kennis van dit onderwerp kan niet in woorden worden uitgedrukt zoals andere leervakken. Door langdurig samenleven en gemeenschappelijk onderzoek ontstaat het plotseling in de ziel, als een licht dat door een overspringende vonk wordt ontstoken, en dat daarna zichzelf voedt.”
— Brief VII
Plato lezen is meer dan kennismaken met een filosoof uit de oudheid. Zijn dialogen nodigen uit tot een onderzoek dat verrassend actueel is: wat is het Goede — en hoe kunnen we ons ernaartoe bewegen?
In deze cursus ontmoeten we niet de Plato uit de handboeken, maar een Plato die ons rechtstreeks uitdaagt. We onderzoeken enkele van de leidende intuïties in zijn denken: het Goede, het gesprek van de ziel met zichzelf en anamnese — het vermogen om ons opnieuw te herinneren wat we in diepere zin al weten, en zo een weg terug te vinden naar onze oorsprong.
Maar Plato geeft ons geen kant-en-klare antwoorden. Hij schrijft in dialogen. Hij spreekt indirect, laat vragen open, brengt gesprekspartners aan het wankelen en dwingt ons steeds opnieuw te kijken naar wat we dachten te weten. Dat is geen toevallige literaire vorm: de dialoog zelf is onderdeel van de filosofische weg.
We zullen daarom ook onderzoeken hoe de gelaagdheid van Plato’s dialogen werkt. Wat gebeurt er wanneer een tekst méér zegt dan zijn personages lijken te zeggen? Waarom wordt het belangrijkste soms juist niet uitgesproken?
Daarmee komen we bij de dialectiek. Die verstaan we niet zozeer als een methode om nieuwe waarheden te produceren, maar eerder als een vorm van filosofisch wieden: het opruimen van denkbeelden, vooroordelen en schijnzekerheden die ons zicht op het wezenlijke vertroebelen.
Voor wie? Deze cursus veronderstelt geen voorkennis; alle moeilijke begrippen en referenties naar eerdere en later denkers zullen worden toegelicht in de cursus zelf.
Wat leer je? Een grondige en holistische lezing van Plato’s dialogen waarin de cursist oog krijgt voor het spel tussen vorm en inhoud en de wijze waarop de nu als zelfstandig begrepen velden van ethiek, kennisleer en ontologie onmiddellijk samenhangen.
Programma
Dag 1: Phaedrus de dweper
Liefde & rhetoriek: waaraan wijden wij ons spreken?
Dag 2: Phaedrus 2/Symposion
Geestesvervoering en de ziel- de rol van de liefde
Dag 3: Theatetus, de exacte geest
Wat is kennis? De rol van de logos
Dag 4: De verhouding tussen taal en een oorspronkelijke inzicht – taal als een
aandachtparcours
Met behulp van het werk van H.M.J.Oldwelt
Dag 5: Recapitulatie van de centrale noties van het Goede
Het voertuig van de ziel en de anamnese als het ‘dagen’ van een inzicht
Studiebelasting en lesmateriaal
Deze cursus bestaat uit 31 contacturen en (optioneel) enkele uren zelfstudie.
Het lesmateriaal is inbegrepen. Bij de cursus wordt een reader op de eerste dag ter beschikking gesteld. De teksten uit deze reader komen vooraf ook op onze Digitale Leeromgeving beschikbaar voor deelnemers aan de cursus. Het is niet verplicht om deze teksten vooraf te hebben gelezen, maar het verdient wel aanbeveling om alvast een blik te werpen. Je zult dan meer uit de cursus kunnen halen.
Data
Maandag 26 april t/m vrijdag 30 april 2027.
Aanvang maandag om 10.30 uur, einde vrijdag om 12.30 uur met een afsluitende lunch.
Arrangementen
- Arrangement 1: € 1.074,18 (inclusief 4 x diner met wijn, 5 x lunch en koffie/thee).
- Arrangement 2: € 1.337,53 (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt).
- Arrangement 3: € 1.384,09 (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt).
- Arrangement 4: € 1.419,05 (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt).
Wil je korting? Schaf dan de Gold Card aan of kijk of je in aanmerking komt voor ambassadeurskorting.
Docenten
Peter Kruse
Peter Kruse is filosoof en kunstenaar. Speerpunt van zowel zijn filosofische als artistieke werk is de thematiek van aandacht en afleiding. In 2014 verscheen The Blue Spark bij Swamp Lantern Books, een filosofisch essay waarin hij de corrosieve werking van marketing en de naadloze integratie hiervan in de internetcultuur bespreekt in termen van aandacht en afleiding. Als muzikant bracht hij onder de naam Jacob Arch vijf albums en meerdere multidisciplinaire projecten op het snijvlak van filosofie en kunst uit.
