Filosoferen kun je leren

Denken zonder verdwalen in taal

Wat we doen, denken en zeggen berust op allerlei redeneringen die vaak voor onszelf ondoorzichtig zijn. Daarbij komt dat goed denken onder druk staat: vaak lijkt het ventileren van een eigen waarheid belangrijker dan zinvol onderzoek ervan. Maar met schijnredeneringen loop je vast in je denken en doen, terwijl een paar eenvoudig te leren filosofische methodieken je denken al flink ophelderen. In deze cursus leer je over metafoorgebruik in onze taal, je leert drogredenen herkennen, heldere logica toepassen en je morele oordeelsvorming te ontdoen van ruis. Met Jos Delnoij en gastdocenten.

We denken de hele dag, maar hoe vaak onderzoeken we eigenlijk of onze redeneringen kloppen? In een tijd waarin meningen elkaar overschreeuwen en ‘eigen waarheden’ de boventoon voeren, is helder leren denken belangrijker dan ooit.

In deze cursus ontdek je hoe taal je denken stuurt, leer je drogredenen herkennen, oefen je met logisch redeneren en krijg je praktische handvatten voor zorgvuldige morele oordeelsvorming. Zo ontwikkel je een scherper kritisch vermogen – voor gesprekken, de media, je werk én je eigen levensvragen.

De cursus bestaat uit vier onderdelen: metaforen en taal, drogredenen, logica en morele oordeelsvorming. Op de laatste cursusdag verwerken de deelnemers de opgedane inzichten op een manier die bij hen past, analytisch of creatief.

Voor wie?

Deze cursus is bedoeld voor iedereen die zich thuis voelt – of zich meer thuis wil voelen – in taal en een bijzondere belangstelling heeft voor de talige kant van het filosoferen.

De cursus is bij uitstek geschikt voor mensen die plezier beleven aan het ontleden van argumenten en het ontmaskeren van drogredenen. Voor mensen die niet zonder meer aannemen dat elke mening evenveel waard is en beter willen begrijpen wat een redenering overtuigend, logisch en acceptabel maakt.

Daarnaast is de cursus interessant voor iedereen die behoefte heeft aan een kritisch denkkader bij het volgen van maatschappelijke en filosofische discussies, en die zelf helder, zorgvuldig en consistent wil leren redeneren.

Voor deelname is een goede beheersing van het Nederlands (lezen en schrijven) vereist. Het kunnen lezen van Engelstalige teksten is een aanbeveling, omdat er gebruik wordt gemaakt van werk van Lakoff & Johnson.

Wat leer je?

Je ontwikkelt een filosofische gereedschapskist om helderder te denken. Je leert schijnredeneringen doorzien, logica toepassen, de invloed van taal herkennen en beter onderbouwde oordelen vormen.

Studiebelasting en lesmateriaal

Deze cursus bestaat uit 31 contacturen en (optioneel) enkele uren zelfstudie.

Het lesmateriaal is inbegrepen. Bij de cursus wordt een reader op de eerste dag ter beschikking gesteld. De teksten uit deze reader komen vooraf ook op onze Digitale Leeromgeving beschikbaar voor deelnemers aan de cursus. Het is niet verplicht om deze teksten vooraf te hebben gelezen, maar het verdient wel aanbeveling om alvast een blik te werpen. Je zult dan meer uit de cursus kunnen halen.

Data

Maandag 22 februari t/m vrijdag 26 februari 2027.

Aanvang maandag om 10.30 uur, einde vrijdag om 12.30 uur met een afsluitende lunch.

Programma

Dag 1: Analyse van metaforisch karakter van onze taal.

Dag 2: Kennismaken en oefenen met verschillende drogredenen.

Dag 3: Logisch redeneren: enkele basisvormen en waar het mis kan gaan.

Dag 4: Morele oordeelsvorming: hoe logica aan te brengen bij een dilemma-weging.

Dag 5: Praktische analyse van media-uitingen en/of verwerken van de stof in essay-vorm.

Arrangementen

Arrangement 1: € 1.074,18 (inclusief 4 x diner met wijn, 5 x lunch en koffie/thee).

Arrangement 2: € 1.337,53 (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt).

Arrangement 3: € 1.384,09 (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt).

Arrangement 4: € 1.419,05 (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt).

Wil je korting? Schaf dan de Gold Card aan of kijk of je in aanmerking komt voor ambassadeurskorting.

Docenten

Jos Delnoij

Jos Delnoij is filosoof. Ze is gespecialiseerd in morele oordeelsvorming en socratische gespreksvoering en werkt al ruim 25 jaar voor uiteenlopende overheidsinstellingen. Ze publiceerde met collega’s meerdere bundels over filosofische gesprekstechnieken. Zo voerde ze redactie over en droeg bij aan 'Filosofisch consulentschap' (Damon, 1998), 'Het socratisch gesprek' (Damon, 2003) en 'Morele oordeelsvorming en de integere organisatie' (Damon, 2006). Ook schreef zij mee aan 'Macht en moed. Praktijkboek' (2023), een bundeling van filosofische oefeningen en gesprekstechnieken, uitgegeven door de Rijksoverheid en ISVW Uitgevers.