Sinds begin dit jaar versterkt Peter Huijzer – voorheen redacteur bij ISVW Uitgevers – het cursusinstituut van de ISVW. Ambitieus is hij zeker, want hij is meteen begonnen met een groot project: een driejarige basisopleiding filosofie, met de titel ‘Grote denkers’. Voor zover bekend is dit het eerste meerjarige programma in de geschiedenis van de ISVW. Het is een zonnige lentedag in het Leusderbos als programmamanager Marthe Kerkwijk hem spreekt over zijn beweegredenen.
Wat voegt deze volgens jou basisopleiding toe aan het bestaande aanbod?
Begin vorig jaar hadden we al een basiscursus ‘Grote denkers’ in het programma, en daar zagen we dat er bij onze cursisten een grote behoefte is aan een grondige inleiding in de geschiedenis van de filosofie. Alleen waren de vijf weekenden waaruit die cursus bestond daarvoor lang niet toereikend. De enige manier om dit echt goed te doen is door een meerjarig programma te ontwikkelen. Dit programma is er dus voor iedereen die niet alleen in bepaalde denkers of onderwerpen geïnteresseerd is, maar behoefte heeft aan het grotere plaatje van de ontwikkeling van het denken. En daarmee kun je je de komende drie jaar op de ISVW vermaken – al staat het je ook vrij om alleen bepaalde onderdelen van het programma te volgen.
In drie jaar kun je ook een bachelor filosofie doen aan een universiteit. Wat maakt deze basisopleiding anders dan een academische filosofiestudie?
Lekker eten, goede wijn, een fijne hotelkamer, dat krijg je op de universiteit allemaal niet. En daar moet je dan wel allerlei verplichte tentamens en deeltoetsen maken. Deze opleiding draagt natuurlijk onmiskenbaar het ISVW stempel. Ook wat de inhoud betreft: de lessen worden verzorgd door docenten die niet alleen absolute experts zijn in hun vakgebied, maar al die kennis ook voor een breed publiek toegankelijk weten te maken. Steeds laten zij daarbij zien waarom het zo belangrijk is om je in deze denkers te verdiepen. Bovendien is er in deze opleiding veel meer aandacht voor niet-westerse filosofie dan op de universiteit doorgaans het geval is.
De opleiding bestaat uit drie jaren, over westerse, niet-westerse en hedendaagse filosofie. Elk jaar bestaat uit acht weekends en in elk weekend staan een paar grote denkers centraal. Het is onmogelijk om tot een selectie van denkers te komen die de rijke geschiedenis van de filosofie recht doet. Welke selectiecriteria hebben jou geholpen bij de keuze?
Ja, gaten zijn daarin onvermijdelijk, en altijd zul je belangrijke denkers niet kunnen behandelen. Daar zal iedereen ongetwijfeld iets van vinden. Ik hoor de een al roepen dat het toch belachelijk is dat Hegel niet op het programma staat, terwijl de ander het liefst nog meer diversiteit op het menu had gehad. En allebei hebben ze gelijk. Ik heb vooral gekeken naar wat belangrijke referentiepunten zijn voor tal van filosofische discussies. Welke denkers en welke vraagstukken duiken steeds daarin weer op? Daar wil je als ISVW-cursist meer over weten, en die kennis komt ook bij het volgen van andere cursussen weer van pas.
Een deelnemer krijgt, als die de drie jaren succesvol heeft voltooid, een certificaat. Wat kan of weet de drager van zo’n certificaat?
Als je de opleiding Grote denkers hebt afgerond, heb je een goed overzicht van de geschiedenis van de filosofie, en dan dus niet alleen van de westerse filosofie. Ook ben je in staat om filosofische ideeën op de eigen ervaringswereld en op actuele maatschappelijke discussies te betrekken. Dat heb je dan ook kunnen laten zien in een afsluitende reflectie-opdracht, de enige ‘toets’ in drie jaar tijd.
In deze krant staat het eerste jaar – westerse filosofie – al aangekondigd. Jaren twee – niet-westerse filosofie – en drie – hedendaagse filosofie – zijn nog in ontwikkeling. Kun je alvast een tipje van de sluier lichten?
Zeker, het tweede en derde jaar bestaan ook weer uit twee modules. Volgend jaar beginnen we met een module over oosterse filosofie, met daarin vooral aandacht voor Indiase, Chinese en Japanse filosofie. In de tweede module komen veel andere denktradities aan bod: Afrikaanse, Latijns-Amerikaanse, islamitische filosofie en indigene denktradities. In het derde jaar wijden we eerst een module aan een aantal belangrijke denkers uit de twintigste eeuw. De tweede module draait helemaal om denkers die op dit moment in het middelpunt van het debat staan.
Tot slot: welke van de grote denkers die de revue passeren is jouw persoonlijke favoriet?
Een onmogelijke vraag… Van de denkers die komend jaar op het programma staan kies ik dan toch voor Nietzsche, denk ik. Of voor Kant. Of toch Nietzsche. Kijk, daar ga je al. Wat ik bij Kant mis, vind ik bij Nietzsche, en wat ik bij Nietzsche mis, vind ik weer bij Kant. Maar dat is juist wat het zo leuk maakt, en waarom ik steeds weer bij deze denkers blijf terugkeren.
Wil je beginnen aan de basisopleiding Grote denkers? Schrijf je dan in voor de eerste module van het basisjaar Westerse filosofie.