Masterclass Spiegel van hemel en aarde | Ryōkan

De hart-geest in de Chinese en Japanse filosofie

Denk met je hart. Dat is waartoe klassieke Japanse en Chinese wijsgeren hun publiek willen uitnodigen. In plaats van een onderscheid te maken tussen denken en voelen, gaan zij uit van de ‘hart-geest’, het perfect samengaan van gedachten en gevoelens. Hiermee dagen zij iedere vorm van (westers) dualistisch denken over de mens uit.

Tijdens de masterclass Spiegel van hemel en aarde verdiep je je vijf zaterdagen in de grootmeesters van het denken over de hart-geest uit de Chinese en Japanse tradities: de daoïst Zhuang Zi, de confucianist Mencius, de shintō-aanhanger Motoori, zenmeester Dōgen en zendichter Ryōkan. Hoewel deze figuren uit verschillende tijden en culturen komen, leggen ze de mens ieder op hun eigen manier dezelfde vraag voor. Namelijk: hoe gebruik ik mijn hart-geest? Sluit ik mij af voor de wereld of gebruik ik dit vermogen om mij met alles en iedereen te verbinden? Hoe word ik een spiegel van hemel en aarde?

Met Michel Dijkstra.

Bekijk hier de gehele masterclass Spiegel van hemel en aarde.

Voor wie?

De basiscursus is geschikt voor iedereen die zich meer wil verdiepen in de filosofie van Japanse en Chinese wijsgeren. De cursus is voor iedereen toegankelijk, filosofische voorkennis is niet vereist.

Wat leer je?

Je leert over het denken van de zendichter Ryōkan. Ook leer je reflecteren op de vraag hoe je je ‘hart-geest’ gebruikt en hoe je een spiegel van hemel en aarde wordt.

Programma

Dag 5: Ryōkan: kaatsend de verlichting in

Zaterdag 13 juni 2026

Zendichter en Dōgen aanhanger kiest in tegenstelling tot zijn meester juist voor speelse metaforen om het openen van de hart-geest te verwoorden. In een van zijn mooiste gedichten vergelijkt hij de ontdekking van de verlichting met een soort kaatsspelletje (Jap. temari). De vreugde van dit spel bestaat eruit dat niemand heer en meester van de bal is. In tegendeel: iedereen speelt elkaar constant de temaribal door: een symbool voor de eindeloze connectie tussen de hart-geesten van alle deelnemers aan het verlichtingsspel.

Studiebelasting en lesmateriaal

Elke afzonderlijke zaterdag van deze cursus bevat 5 contacturen, wat 25 contacturen voor de gehele masterclass betekent.

Het lesmateriaal bestaat uit readermateriaal en het boek Spiegel van hemel en aarde van Michel Dijkstra. Cursisten dienen dit boek van tevoren aan te schaffen en mee te nemen. Het is niet verplicht het boek van tevoren gelezen te hebben.

Aan het begin van de zaterdag wordt een reader ter beschikking gesteld. cursus wordt een reader op de eerste dag ter beschikking gesteld. De teksten uit deze reader komen vooraf ook op onze Digitale Leeromgeving beschikbaar voor deelnemers aan de cursus. Het is niet verplicht om deze teksten vooraf te hebben gelezen.

Data

Zaterdag 13 juni 2026

Van 10.30 uur tot 17.00 uur

Arrangementen

€ 198,36 (inclusief 1x lunch en koffie/thee).

Wil je korting?
– Meld je hier aan als lid van de Vrienden van de ISVW en krijg de mogelijkheid om een Goldcard aan te schaffen waarmee je hoge kortingen op ISVW-cursussen ontvangt
– Kijk hier of je in aanmerking komt voor ambassadeurskorting
– Kijk hier of je in aanmerking komt voor korting vanuit het Vriendenfonds

Wil je het mogelijk maken dat ook mensen met een smalle beurs ISVW-cursussen kunnen volgen? Doneer dan hier aan het Vriendenfonds.

Docenten

Michel Dijkstra

Michel Dijkstra is onafhankelijk geleerde op het gebied van oosterse filosofie en westerse mystiek. Hij studeerde filosofie, journalistiek en Sanskriet en promoveerde met een vergelijkend onderzoek over eenheid en veelheid bij Dōgen en Meister Eckhart. In 2025 verscheen zijn boek 'Spiegel van hemel en aarde'. Bij ISVW Uitgevers publiceerde hij onder andere 'Inleiding taoïstische filosofie' (red., 2015) en 'De essentie van Dōgen' (2020). Hij schrijft regelmatig artikelen voor Filosofie Magazine en verzorgt verschillende cursussen over oosters denken bij de ISVW en andere instellingen.