Socrates Summerschool: Wie is er bang voor biologie? Humanisme in beweging

Een weekend met Socrateshoogleraren

Samen met de Stichting Socrates en het Humanistisch Verbond organiseert de ISVW opnieuw een weekend met prikkelende lezingen die het humanistische gedachtegoed inspireren en scherp houden. Ze presenteren een prikkelend en doordacht antwoord op humanistische vragen binnen het thema van dit jaar: ‘Wie is er bang voor biologie? Humanisme in beweging‘.

Het traditionele humanistische mens- en wereldbeeld is hard aan herziening toe. In plaats van de mens centraal te stellen, moeten we uitgaan van de ecologische verwevenheid van menselijk leven met andere levensvormen. Door afstand te nemen van de opvatting dat in de biologie alles vaststaat (vastligt), ontstaat ruimte voor nieuwe biologische benaderingen. Die helpen ons vragen te stellen over de relatieve verschillen tussen mensen en andere dieren; over denken met microben; over de relatie tussen biologie en politiek; over de veranderlijkheid van ons brein; over de verhouding tussen individu en gemeenschap, en tussen wat gegeven is en wat vrij gekozen kan worden.

In deze Socrates Summerschool 2026 verkennen Socrates-hoogleraren deze thema’s in lezingen, werkgroepen, interviews en wandelsessies. We werken toe naar een manifest waarin we oproepen tot een gemoderniseerd humanistisch mens- en wereldbeeld. De sprekers zijn de Socrateshoogleraren die door de Stichting Socrates worden benoemd. De Socrateshoogleraren zijn Stijn Neuteleers, Annabelle Dufourcq, Vivienne Matthies-Boon, Yolande Jansen, Erik Rietveld, Annemie Halsema en Sanneke de Haan.

Deze summerschool is een samenwerking tussen de ISVW, Humanistisch Verbond en Stichting Socrates.

Voor wie?

Dit weekend is voor iedereen die geïnteresseerd is in actuele ontwikkelingen binnen het humanistische denken en wil nadenken over de relatie tussen mens, biologie en samenleving. Filosofische voorkennis is niet vereist.

Wat leer je?

Tijdens dit weekend maak je kennis met hedendaags filosofisch en humanistisch onderzoek naar wat humanisme kan betekenen ten aanzien van het thema van dit jaar.

Werkvormen

De Socrates Summerschool bestaat uit twee dagen lang lezingen, workshops en dialogen.

Studiebelasting en lesmateriaal

Deze cursus bevat 12 contacturen.

Het lesmateriaal is inbegrepen. Bij de cursus wordt een reader op de eerste dag ter beschikking gesteld. De teksten uit deze reader komen vooraf ook op onze Digitale Leeromgeving beschikbaar voor deelnemers aan de cursus. Het is niet verplicht om deze teksten vooraf te hebben gelezen, maar het verdient wel aanbeveling om alvast een blik te werpen. Je zult dan meer uit de cursus kunnen halen.

Data

Zaterdag 29 augustus en zondag 30 augustus 2026

Aanvang zaterdag om 10.30 uur, einde zondag om 16.30 uur.

Arrangementen

Arrangement 1: € 508,79 (inclusief diner met wijn, 2 x lunch en koffie/thee),

Arrangement 2: € 588,91 (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt),

Arrangement 3: € 606,34 arrangement 1 + pluskamer en ontbijt),

Arrangement 4: € 615,08 (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt).

Wil je korting? Schaf dan de Gold Card aan of kijk of je in aanmerking komt voor ambassadeurskorting.

Docenten

Stijn Neuteleers

Stijn Neuteleers is Socrateshoogleraar, leerstoel 'Filosofie van duurzame ontwikkeling, vanuit een humanistisch perspectief', Universiteit Maastricht.

Annabelle Dufourcq

Annabelle Dufourcq is Socrateshoogleraar aan de Wageningen University & Research.  Daarnaast is ze universitair hoofddocent bij de afdeling metafysica en wijsgerige antropologie van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ze schreef het boek 'The Imaginary of Animals' (2021). Centraal in dit werk staat de relatie tussen de manier waarop mensen zich niet-menselijke dieren voorstellen en afbeelden.

Vivienne Matthies-Boon

Vivienne Matthies-Boon is Socrateshoogleraar wijsgerige ethiek en politieke filosofie aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Haar interesse gaat uit naar de fenomenologische ervaringen van onrecht - en in het bijzonder hoe trauma, gezondheid, welzijn en existentiële kwetsbaarheid invloed hebben op en worden beïnvloed door politieke structuren en mobilisatie.

Yolande Jansen

Yolande Jansen is Socrateshoogleraar humanisme in relatie tot religie en seculariteit aan de Vrije Universiteit. Ze is universitair hoofddocent in de Politieke en sociale filosofie aan de Universiteit van Amsterdam.

Erik Rietveld

Erik Rietveld is Socrateshoogleraar aan de Universiteit Twente en de Universiteit van Amsterdam. Rietveld onderzoekt de filosofie van belichaamde kennis en raakt aan psychiatrie, psychologie, theoretische neurobiologie, deep brain stimulation en kunst. Hij is ook mede-oprichter van RAAAF [Rietveld Architecture-Art-Affordances]. RAAAF is een multidisciplinaire en experimentele studio die kunstinstallaties maakt op het snijvlak van beeldende kunst, architectuur en filosofie.

Annemie Halsema

Annemie Halsema is Socrateshoogleraar Wijsgerige antropologie en de grondslagen van het humanisme aan de Universiteit Leiden. Ze wil filosofisch begrijpen wat belichaamde factoren zoals gender, ras en leeftijd impliceren, zowel in termen van persoonlijke identiteit van een persoon als in termen van sociaal gesitueerd zijn en een bepaalde betekenis hebben. Ze is gespecialiseerd in de kritische fenomenologie, hermeneutiek en feministische filosofie.

Sanneke de Haan

Sanneke de Haan is Socrateshoogleraar Psychiatrie en Filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Wat is het om de wereld, jezelf en anderen te begrijpen? Hoe kan dit mis gaan? En wat zegt dat ons over de menselijke conditie? Dergelijke vragen zijn fundamenteel voor zowel de filosofie als de psychiatrie.