Scholing van de geest

In februari 2018 start de vierde editie van de leergang Scholing van de geest. Deze is gebaseerd op het gelijknamige boek van Jos Kessels, Scholing van de geest – Wat ik leerde van Sokrates. Centraal staat het ontwikkelen van een sokratische, onderzoekende houding en de bijbehorende vaardigheden van de klassieke vrije kunsten: dialectica (vragen stellen), retorica (overtuigend spreken), grammatica (taal en schrijven) en de overkoepelende deugdenleer (ethica).

De leergang is gericht op toepassing van sokratische vaardigheden in een maatschappelijke en organisatorische context. Het geheel staat onder leiding van Jos Kessels, die regelmatig zelf een college zal verzorgen. De uitvoering is in handen van Paulien ’t Hoen en Anne-Marie Gunnink, in opdracht van Eidoskoop.

Voor wie?
De leergang is bedoeld voor professionals met een onderzoekende houding, die sokratische methoden willen toepassen in hun werkpraktijk. Met deze leergang willen zij zich scholen in praktische filosofie en de klassieke vrije kunsten. Deelnemers voelen zich uitgedaagd door de zoektocht naar de vraag waar het werkelijk om gaat. Zij kennen of vermoeden de kracht van dilemma’s, ontregeling, vertraging, twijfel en verbeelding en zoeken naar vormen om de waarde hiervan te gebruiken.

Sokratische methode
De erfenis van Sokrates en Plato biedt een schat aan instrumenten om gesprekken te begeleiden en kwesties te onderzoeken. Ook vandaag de dag is er grote behoefte aan mensen die de rol van Sokrates op zich kunnen nemen, anderen kunnen ondervragen over wat hun leidende ideeën zijn, en onderzoeken of die ideeën kloppen. De sokratische methode bevat essentiële vaardigheden voor mensen in organisaties, variërend van eenvoudige gesprekstechnieken tot geavanceerde dialectische analyses. Zij vormt een klassieke manier om door middel van vragen iemand tot onderzoek te bewegen. Sokrates liet mensen voorbeelden onderzoeken, ervaringen analyseren en ideeën testen. Zijn uitgangspunt was dat je een inzicht niet verwerft door het voorgeschoteld te krijgen, maar alleen door zelf te denken. Het stellen van goede vragen is niet eenvoudig. Soms beginnen mensen met het stellen van vragen, maar schakelen zij al snel weer om en vertellen zelf hoe het zit. Of ze stellen louter suggestieve vragen. Of ze weten niet hoe ze met onverwachte vragen of tegengestelde antwoorden moeten omgaan. Daarbij is het een hele kunst een vraag te verduren en het onderzoek aan te gaan.

Sokrates, aartsvader van de westerse filosofie
Sokrates voerde zijn leven lang gesprekken met mensen, op zoek naar de ideeën die leidend waren in hun bestaan, om ze te toetsen op hun geldigheid. Zijn uitgangspunt was dat je via ‘niet-weten’ tot ‘weten’ kunt komen. Een toestand van verwarring en ‘denkverlegenheid’ (aporie) is dus nodig om uiteindelijk tot wezenlijke verdieping en verheldering van een kwestie te komen. Sokrates’ passie, die het leidend idee van zijn eigen leven vormde, werd uiteindelijk ook zijn dood: de Atheense burgerij veroordeelde hem in 399 voor Christus tot de gifbeker, zogenaamd omdat hij niet geloofde in de goden, in werkelijkheid omdat hij fundamentele kritiek had op de opvattingen van zijn stadsgenoten. Zijn leerling Plato heeft hem daarna onsterfelijk gemaakt, door hem de hoofdrol te geven in bijna al zijn dialogen. De sokratische methode is nog steeds actueel, volgens sommigen is de hele westerse filosofie niet meer dan een serie voetnoten bij Plato.

Binnen Eidoskoop zetten de docenten diverse sokratische methoden en zelfonderzoek in voor visie- en ontwikkelingsvraagstukken. Zij werken bijvoorbeeld met het Kralenspel; een rijk geschakeerd instrument om betekenis, samenhang en richting te creëren. Deze nieuwe variant van sokratische dialoog wordt individueel en in groepen toegepast.

Programma
De leergang bestaat uit een combinatie van praktische oefeningen en theoretische inbedding, en wordt afgesloten met een werkstuk waarin deelnemers een dragend idee uitwerken aan de hand van een zelfgekozen thema uit de leergang en de individuele route die zij tijdens de leergang hebben afgelegd. Het programma omvat onder meer de volgende thema’s:
• Sokratische houding en de rol van ideeën
• Zelfonderzoek, grotmythe en het poëtisch argument
• Dialoog en discussie, opschorten van oordelen, het zandlopermodel
• Ethica (deugdenleer)
• Vormen van de vrije kunsten: dialectica, retorica, grammatica, ethica
• De filosoof en de muzen, werken met verbeelding en gevoel
• Filosofische achtergronden van de sokratische methode

Na afloop zijn deelnemers in staat sokratische vaardigheden te hanteren voor zichzelf en anderen, de basistechnieken van dialectiek toe te passen, sokratische vraaggesprekken te voeren, de reflectieve houding van vrije ruimte op te roepen, en dialectische analyses van praktijkkwesties te maken. De leergang Scholing van de geest vormt een zelfstandige leergang, maar fungeert ook als eerste jaar voor de leergang Visieontwikkeling in organisaties. Elke leergang kan afzonderlijk gevolgd worden. Tijdsinvestering De leergang omvat zeven modules van drie dagdelen plus een slotdag met eindpresentaties. Houdt u rekening met voorbereidingstijd van ongeveer vier uur per week (lezen, praktijkopdrachten). Het schrijven van het eindstuk (autografie) zal rondom de laatste module tot aan de eindpresentatie nog een extra tijdsinvestering van ongeveer vier uur per week vragen.

Tijdsinvestering
De leergang omvat zeven modules van drie dagdelen plus een slotdag met eindpresentaties.Houdt u rekening met voorbereidingstijd van ongeveer vier uur per week (lezen, praktijkopdrachten). Het schrijven van het eindstuk (autografie) zal rondom de laatste module tot aan de eindpresentatie nog een extra tijdsinvestering van ongeveer vier uur per week vragen.

Docenten

Anne-Marie Gunnink studeerde Rechtsgeleerdheid en Personeelswetenschappen en deed een MBA in de Verenigde Staten. Als organisatie-ontwikkelingsexpert en management development manager werkt ze zowel in profit- als non-profitomgevingen: industrie, onderwijs, overheid en zakelijke dienstverlening.

Paulien ’t Hoen heeft twintig jaar ervaring met het begeleiden van sokratische (intervisie) gesprekken. Met een achtergrond in kunstgeschiedenis, communicatie en management, ligt haar werkervaring zowel in de culturele sector als het bedrijfsleven.

Dr. Jos Kessels studeerde rechten en filosofie, deed onderzoek in wetenschapsfilosofie en didactiek van filosofie en promoveerde op kennistheorie en filosofieonderwijs (sokratische methode). Hij specialiseerde zich in theorie en praktijk van het sokratisch gesprek. Sinds 25 jaar leidt hij gesprekken en trainingen met managers en bestuurders in verschillende sectoren van de samenleving en publiceerde verscheidene boeken.

Data
Elke module omvat drie dagdelen: een avond, ochtend en middag. We beginnen dinsdagavond om 17.00 uur, woensdagmiddag om 17.00 uur sluiten we af.

5 en 6 februari 2018
6 en 7 maart 2018
15 en 16 mei 2018
12 en 13 juni 2018
11 en 12 september 2018
9 en 10 oktober 2018
november 2018 slotbijeenkomst

Deelname

Deelname aan deze opleiding bedraagt € 6.975,- inclusief comfortkamer en ontbijt, 7 x lunchbuffet, 7 x diner met wijn en koffie/thee.


Comments are closed.

Back to Top ↑
    • nl
  • Winkelmand

  • Bildung scheurkalender 2018


    Nu leverbaar. Met bijdragen van koning Willem Alexander, Ben Feringa, Jet Bussemaker e.a.

  • Laatste kans!

    ma 18

    Spinozaweek: de weg naar geluk (uitverkocht!)

    18 december om 10:00 tot 22 december om 12:30
    wo 27

    Liefdeweek: kun je leren liefhebben?

    27 december om 10:30 tot 30 december om 12:30
    wo 27

    De spelende mens

    27 december om 10:30 tot 30 december om 17:00
    zo 31

    Bruisend Oud & Nieuw 2017

    31 december om 17:00
    jan 02

    Filosofie en film: ‘An imitation of life’

    02/01/2018 om 10:30 tot 06/01/2018 om 17:00
  • NIeuw bij ISVW uitgevers

  • Meld je aan voor onze nieuwsbrieven

  • @isvwijsbegeerte