Liefde en doodsdrift: Eros en Thanatos

Het deel van onszelf dat we kennen is maar de top van de ijsberg

 

Wat zijn de bronnen van vitaliteit en destructie? Sommige auteurs (Steven Pinker) stellen dat publiek geweld afneemt; anderen zien agressie en (zelf)destructie juist toenemen. Maar wat zijn de bronnen van geweld en destructie? En is liefde een tegenkracht, zoals vaak wordt gedacht? Of is de liefde zelf een mogelijke bron van geweld? Wat drijft mensen tot goed en kwaad? In deze cursus gaan dr. Nelleke Nicolai, prof. Heleen Pott en prof. Christien Brinkgreve op zoek naar antwoorden op deze grote vragen. Ze putten hierbij uit de inzichten van de wetenschap – psychologie, psychiatrie, neurologie, sociologie – en de geschiedenis van de westerse wijsbegeerte, en bekijken ook wat literatuur en kunst hier kunnen bieden. Gastsprekers: prof. Maarten van Buuren en Fons van Coillie.

Programma

Deze interdisciplinaire basiscursus bestaat uit drie weekenden. In elk van deze bijeenkomsten bespreken we vanuit verschillende disciplinaire invalshoeken hoe vitaliteit en destructie een rol spelen in het mensenleven. De bijeenkomsten zijn, zoals u bij ISVW gewend bent, ook los te volgen.

Eros en Thanatos in de sociologie

Zaterdag 10 en zondag 11 november 2018

Liefde en doodsdrift, Eros en Thanatos. Twee krachten die ons drijven en niet alleen in individuen werkzaam zijn, in wisselende hevigheid, maar ook in relaties, culturen en organisaties.  Het zijn krachten die dikwijls tegenover elkaar worden gesteld, maar ze blijken innig verstrengeld:  ze roepen elkaar op, verkeren in hun tegendeel, en wat voor de een de uiting is van vitale levensdrift blijkt voor anderen destructief uit te pakken.

Mensen zijn zowel tot het goede als het kwade geneigd, maar wat zijn de condities die tot het ene of het andere leiden? Wat leert ons de sociologie, naast de psychologie en de filosofie over deze basale aandriften? En wat biedt ons de literatuur, het beeld, en de eigen ervaring als bronnen van inzicht?

Naast colleges en het lezen van tekstfragmenten is er ruimte voor reflectie over eigen ervaringen.

Prof. Christien Brinkgreve bespreekt de werking van Eros en Thanatos vanuit een sociologische benadering. Met een gastcollege over Bataille van filosoof prof. Maarten van Buuren.

 

Eros en Thanatos in de neurowetenschappen en psychoanalyse 

Zaterdag 15 en zondag 16 december 2018

Dr. Nelleke Nicolai zal ingaan op hoe liefde zich uit, en lichamelijk ervaren wordt. Wat liefde of gebrek aan liefde met het lichaam doet: als pijn en vervreemding, en hoe dat opgeheven wordt op verschillende niveau’s, onder andere door letterlijke aanraking; hierover is recent veel nieuw onderzoek gedaan. Het gaat hierbij niet alleen over erotische passies, maar over hoe essentieel aanraking is bij de wording van het subject. Ze laat zien hoe vanaf de vroegste filosofen het lichaam als vijand is benoemd (Plato, Augustinus, de Stoïcijnen), en hoe dat ons denken over onszelf bepaalt. Ze doet dit vanuit het perspectief van de neurowetenschappen en de psychoanalyse. Met een gastcollege van filosoof en psychoanalyticus Fons van Coillie.

 

 

Eros en Thanatos in filosofie en literatuur

Zaterdag 12 en zondag 13 januari 2019

Van de drie begrippen waarmee in de filosofie traditioneel de liefde wordt aangeduid:  erosphilia  en agape, is Plato’s eros – de liefde als verlangen – tegenwoordig het minst populair. Eros wordt door veel filosofen langs de moralistische meetlat gelegd en afgedaan  als een romantisch misverstand, een overschatte passie waar vooral ellende van komt. Erotische liefde is jaloers en potentieel gewelddadig; ze kan resulteren in moord en doodslag. In de westerse literatuur worden de donkere kanten van eros indringend belicht – denk aan de tragische dood van Madame Bovary en Anna Karenina.

In dit weekend gaan we – in dialoog met de critici –  op zoek naar de ontologische wortels van eros. We vertrekken bij Plato’s revolutionaire filosofie van de liefde in het Symposium en komen – met historische tussenstapjes en literaire intermezzo’s – via Schopenhauers metafysica van de seksualiteit en zijn ethiek van empathie en compassie, uit bij Nietzsches amor fati en bij een nieuwe filosofie van de romantische liefde voor onze tijd.

Prof. Heleen Pott bekijkt de filosofische lijn Plato-Schopenhauer-Nietzsche, gaat in op de betekenissen van het begrip Eros en laat zien hoe het omstreden Eros-begrip via de filosofie de Europese/Westerse cultuur ingrijpend heeft beïnvloed. Met een gastcollege over de filosofie van de romantische liefde van Frank Rebel.

 

Data

Zaterdag 10 en zondag 11 november 2018
Zaterdag 15 en zondag 16 december 2018
Zaterdag 12 en zondag 13 januari 2019

Aanvang zaterdag om 10.30 uur, einde zondag om 12.30 uur.

Deelname

Arrangement 1: € 936,94 (inclusief 3 x diner met wijn, 6 x lunch, koffie/thee en het boek Het raadsel van goed en kwaad).
Arrangement 2: € 1.111,14 (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt).
Arrangement 3: € 1.141,14 (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt).
Arrangement 4: € 1.163,64 (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt).

 

 

 


Comments are closed.

Back to Top ↑
    • nl
  • Winkelmand

  • Laatste kans!

    ma 22

    Romantiek en authenticiteit

    22 oktober om 10:30 tot 26 oktober om 12:30
    ma 22

    Spinozaweek: Spinoza, politiek en maatschappij

    22 oktober om 10:30 tot 26 oktober om 12:30
    nov 02

    ISVW Vrijdagavondsalon – 2 november 2018

    2 november om 18:00 tot 22:00
    nov 10

    Op leven en dood: Van Oudheid tot Renaissance

    10 november om 10:30 tot 11 november om 12:30
    nov 10

    Liefde en doodsdrift; Eros en Thanatos in de sociologie

    10 november om 10:30 tot 11 november om 12:30
    nov 10

    Start: Liefde en doodsdrift; Eros en Thanatos

    10 november om 10:30 tot 11 november om 12:30
    nov 17

    Inleiding in de filosofie: Het goede

    17 november om 10:30 tot 18 november om 12:30
  • NIeuw bij ISVW uitgevers

  • Meld je aan voor onze nieuwsbrieven

  • Word Vriend van de ISVW