Ethiek en politiek

Basisopleiding

We leven in een tijd waarin wij geconfronteerd worden met kwesties als klimaatverandering en het lot van vluchtelingen. Het zijn kwesties die ethisch én politiek van aard zijn. Hoe behandelen filosofen in de Oudheid, in de moderne tijd en in onze tijd ethische en politieke vraagstukken? In deze nieuwe basisopleiding bespreken we de opvattingen van Aristoteles, Spinoza, Kant, Mill en Levinas op het gebied van ethiek en van politieke filosofie. Er komen vragen aan de orde als: Wat is het verband tussen Aristoteles’ Ethica en zijn Politica? Welke rol speelt het streven te volharden in het eigen bestaan (conatus) in Spinoza’s Ethica en in zijn Theologisch-politiek traktaat? Hoe verhoudt zich Kants politiek filosofische standpunt in zijn essay ‘Wat is Verlichting?’ tot zijn ethiek? Bestaat er een samenhang tussen John Stuart Mills kritiek op de onderwerping van de vrouw en zijn utilitarisme en liberalisme? Is een ethiek die draait om het luisteren naar het gelaat van de Ander (Levinas) niet onlosmakelijk verbonden met een politiek van gastvrijheid (Derrida)? Uiteraard bespreken we ook de implicaties van deze opvattingen voor de behandeling van ethische en politieke kwesties waarmee wij vandaag de dag worstelen.

WEEKEND 1: Aristoteles

Wat vertelde Aristoteles lang geleden in Athene in zijn colleges aan het Lyceum over ethiek en politiek? Hoe vat hij de mens op? Wat verstaat hij onder voortreffelijkheid van karakter? Welke staatsvormen onderscheidt hij? Hoe vat hij burgerschap op? Om antwoord te krijgen op deze vragen, bespreken wij belangrijke passages uit Aristoteles’ Ethica Nicomachea en zijn Politica.

WEEKEND 2: Spinoza

Wat is volgens de ‘lenzenslijper’ Spinoza het wezen van de mens? Is iemand die zijn nut nastreeft niet juist iemand die deugdzaam is? Waarom is het noodzakelijk een maatschappelijk verdrag te sluiten? Wat is het doel van de politiek? Om antwoord te krijgen op deze vragen, bespreken wij belangrijke passages uit Spinoza’s Ethica en zijn Theologisch-politiek traktaat.

WEEKEND 3: Immanuel Kant

Hoe vat de Verlichtingsdenker Kant de mens op? Wat is het bovenste principe van de zedelijkheid? Wat verstaat Immanuel Kant onder de categorische imperatief? Hoe verhouden mondigheid, verlichting, vrijheid en publiek gebruik van de rede zich tot elkaar? Om een antwoord te krijgen op deze vragen, bespreken wij belangrijke passages uit de Fundering voor de metafysica van de zeden en Kants ‘Kleine werken’.

WEEKEND 4: John Stuart Mill

Wat verstaat Mill onder ‘social state of being’? Hoe omschrijft hij het utiliteitsbeginsel en het schadebeginsel? Hoe verhoudt zich zijn pleidooi voor vrijheid van denken, spreken en handelen tot zijn kritiek op de onderwerping van de vrouw? Om een antwoord te krijgen op deze vragen, bespreken we belangrijke passages uit Mills Utilitarianism, Over vrijheid en De onderwerping van de vrouw.

WEEKEND 5: Emmanuel Levinas / Jacques Derrida

Hoort heteronomie niet het uitgangspunt te zijn van ethiek? Horen wij niet te (leren) ‘luisteren naar het gelaat van de Ander’? Is gastvrijheid niet het wezen van de cultuur? Hoort politieke filosofie niet profetisch, ja messianistisch van aard te zijn? Om een antwoord te krijgen op deze vragen, bespreken wij belangrijke passages uit Levinas’ Het menselijk gelaat en Anders dan zijn of het wezen voorbij en Derrida’s Over gastvrijheid.

Docent

Jan Flameling studeerde wijsbegeerte in Groningen, Keulen, Berkeley en Amsterdam. Hij geeft workshops aan organisatieadviseurs, artsen en apothekers en cursussen. Hij is mede-auteur van het boek Oosterse denkers in de polder (2014).

 

Data

  • Zaterdag 7 en zondag 8 oktober 2017
  • Zaterdag 18 en zondag 19 november 2017
  • Zaterdag 2 en zondag 3 december 2017
  • Zaterdag 13 en zondag 14 januari 2018
  • Zaterdag 17 en zondag 18 februari 2018

Aanvang zaterdag 10.30 uur, einde zondag 12.30 uur met afsluitende lunch.

Deelname

Arrangement 1: € 1.512,50 (5 weekenden, 5 x diner met wijn, 10 x lunchbuffet en koffie/thee).
Arrangement 2: € 1.800,00 (Arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt).

 


Comments are closed.

Back to Top ↑
  • Bildung scheurkalender 2018



    Verschijnt eind augustus met bijdragen van koning Willem Alexander, Ben Feringa, Jet Bussemaker e.a.

  • Laatste kans!

    ma 21

    De kunst van het anders denken – Uitverkocht

    21 augustus om 10:30 tot 25 augustus om 12:30
    sep 09

    START: Filosofie in de praktijk 2017-2018

    9 september om 10:30 tot 17:00
    sep 10

    Sokratische gespreksvoering

    10 september om 10:00 tot 17:00
    sep 11

    START: De filosofie van Irvin D. Yalom (Zwolle)

    11 september om 19:30 tot 21:30
    sep 13

    START: Filosofie met de vlinderslag (Amsterdam)

    13 september om 19:00 tot 21:00
  • NIeuw bij ISVW uitgevers

  • Meld je aan voor onze nieuwsbrieven

  • @isvwijsbegeerte