Basisopleiding Filosofische gespreksmethoden

Een goed gesprek kan levens veranderen. Een goed gesprek kan uit de wirwar van vrijblijvende gedachten distilleren wat echt belangrijk is. Een goed gesprek biedt inzicht.

Al sinds de Oudheid bekwamen filosofen zich in het voeren van diepgravende en efficiënte gesprekken, met als doel samen te onderzoeken wat er nu echt toe doet. Een filosofisch gesprek gaat dan ook al snel veel dieper dan bijvoorbeeld een debat, een biecht of een kroeggesprek. Dat maakt het filosofische gesprek bij uitstek geschikt voor professionele praktijken waarbij fundamentele waarden en dilemma’s aan de orde zijn. Hoe kweek je wederzijds begrip? Hoe ga je om met een moreel dilemma dat per definitie geen sluitend antwoord kent? Hoe kom je erachter wat jou of je collega’s of cliënten nu echt beweegt?

In de loop der eeuwen zijn verschillende gespreksmethoden ontwikkeld. Sommige zijn geschikt voor groepsgesprekken, andere voor 1-op-1 sessies. Ook zijn er filosofische gespreksmethoden ontwikkeld voor kinderen en jongeren of voor filosofische cafés, gewoon omdat het leuk is om met een groep van gedachten te wisselen over een interessant thema.

Hoe zit deze opleiding in elkaar?

In deze opleiding komen verschillende filosofische gespreksmethoden aan de orde. Deelnemers maken kennis met deze methoden tijdens zes zaterdagen, door middel van een introductie door de docent en begeleide oefeningen in de groep. Elke bijeenkomst staat in het teken van een andere gespreksmethode onder leiding van een expert op het gebied van specifiek die methode. Deelnemers die de opleiding willen afsluiten met een certificaat schrijven een essay over een van de zes gespreksmethoden.

Voor wie

Deze opleiding is bij uitstek geschikt voor eenieder die:

  • In een professionele context gesprekken voert over soms gevoelige thema’s en meer vaardigheden wil ontwikkelen om deze gesprekken in goede banen te leiden, of;
  • Zich wil oriënteren op de verschillende filosofische gesprekstechnieken om zich later te kunnen specialiseren, of;
  • Een filosofiestudie heeft afgerond en de vertaalslag wil maken naar praktische toepassing in de beroepspraktijk, of;
  • Werkt met heterogene groepen kinderen of volwassenen en door middel van gesprek wederzijds begrip wil stimuleren, of;
  • Te maken heeft met besluitvorming over ethische dilemma’s, waaraan verschillende partijen deelnemen.

Examinering en certificering

Om in aanmerking te komen voor het certificaat dient een deelnemer, naast actieve deelname aan de bijeenkomsten, ook een essay te schrijven over een gespreksmethode naar keuze. In overleg met de betreffende docent wordt een essayopdracht vastgesteld. Het te schrijven essay telt maximaal 2000 woorden. Deelnemers hebben de mogelijkheid één conceptversie aan de docent voor te leggen voordat zij uiterlijk 30 september de definitieve versie inleveren.

Studiebelasting

De opleiding beslaat 30 contacturen en circa 50 uur zelsftudie en voorbereiding.

Programma

De opleiding Filosofische gespreksmethoden bestaat uit zes bijeenkomsten:

Bijeenkomst 1: Het agoragesprek. Praten aan de hand van het agoramodel – met Erno Eskens
Zaterdag 9 feb

De wereld is eenvoudiger dan je denkt, zo blijkt uit het agoramodel dat is ontwikkeld door wijlen Denker des vaderlands René Gude. Het model, dat de wereld om ons heen indeelt in levens- en trainingssferen, elk met eigen waarden en regels, vormt gelijk een gespreksmethode. Door te onderzoeken in welke sfeer je je thuis voelt, kom je meer te weten over wat je belangrijk vindt. Je ontdekt wat je waarden zijn en waarom je soms botst met andere mensen.  Door cross-overs te maken naar andere sferen leer je je blik te verruimen en anderen te begrijpen. In het agoragesprek leer je het plein (de Griekse agora) over te steken naar andere levens- en trainingssferen.

Dr. Erno Eskens is filosoof en politicoloog en staat bekend als popularisator van de filosofie. Hij promoveerde in 2015 op Een beestachtige geschiedenis van de filosofie. Daarnaast geeft hij lezingen in het onderwijs en het bedrijfsleven over het agoramodel. Met Gerard van Stralen en anderen zorgde hij voor de verdere ontwikkeling van het door René Gude bedachte agoramodel. Het agoramodel wordt al veelvuldig toegepast in het onderwijs en in het lokaal bestuur. Het is ook in allerlei andere organisaties en in het privébestaan goed bruikbaar voor waardenonderzoek.

 

Bijeenkomst 2: Moreel dilemmaberaad – met Dick Kleinlugtenbelt
Zaterdag 23 februari 2019
Moreel beraad is een overkoepelend begrip voor diverse vormen van systematische, ethische reflectie op concrete ervaringen. Het uitgangspunt is dat ethiek niet alleen abstract is, maar ook alledaags en praktisch. Ethiek is een integraal onderdeel van het alledaagse werk en toont zich in houding en handelen. Moreel beraad is erop gericht de morele kwesties en vragen onder ogen te zien, openhartig te bespreken en dialogisch te onderzoeken. Een moreel beraad helpt bij het nemen van een beslissing; het verhelderen, begrijpen en onderzoeken van elkaars posities en standpunten; teamvorming; het versterken van de samenwerking; of het ontwikkelen, invoeren en toetsen van beleid.

Dick Kleinlugtenbelt is socioloog en filosoof. Hij werkt als senior beleidsmedewerker kwaliteit en ethiek in de Geestelijke Gezondheidszorg. Hij begeleidt socratische gesprekken en verzorgt trainingen gespreksleider moreel beraad, onder meer bij het VU-MC. Hij publiceerde de boeken Mensbeelden en levenskunst en Levenskunst. Bevriend raken met jezelf en de ander.

 

 

Bijeenkomst 3: Filosofisch practicus – met Harm van der Gaag
Zaterdag 23 maart 2019
Wat is een filosofisch practicus? Hoe komt een filosofisch practicus met een cliënt tot de kern van de zaak? Als filosofisch practicus voer je 1-op-1 gesprekken volgens de door Harm van der Gaag ontwikkelde Socratische gespreksmethode. Tijdens deze bijeenkomst maken deelnemers kennis met deze methode en gaat Harm van der Gaag in op de verschillende aspecten die komen kijken bij een filosofische praktijk en filosofische dieptegesprekken. Maar de gespreksmethode van filosofisch practici is niet alleen geschikt voor mensen die een eigen filosofische praktijk willen beginnen, maar ook voor mensen die in hun bestaande professionele context 1-op-1 gesprekken voeren.

Harm van der Gaag voert sinds 2004 fulltime een filosofische praktijk, Denk dieper, in Utrecht. Hij is hoofddocent van de Beroepsopleiding Filosofisch practicus. Hij schreef Wie het niet weet mag het zeggen (2014).

 

 

Bijeenkomst 4: Filosoferen met kinderen en jongeren – met Ed Weijers
Zaterdag 6 april 2019
De belangstelling voor Filosoferen met Kinderen en Jongeren groeit. Erkend wordt meer en meer dat zelfstandig denken en oordelen, een onderzoekende en open houding ontwikkelen, het kunnen voeren van een gesprek en het respectvol omgaan met opvattingen van anderen, belangrijke vaardigheden zijn die mensen nu en in de toekomst nodig hebben. Daarnaast leer je door te filosoferen basisvaardigheden als goed luisteren, je gedachten verwoorden, vragen stellen en argumenten geven. Kinderen en jongeren kunnen dat leren door een activiteit die Filosoferen met Kinderen en Jongeren genoemd wordt. Niet alleen docenten hebben baat bij deze activiteit, maar ook bijvoorbeeld jeugdwerkers, jeugdtheatermensen, kindertherapeuten en jongerencoaches.

Ed Weijers is coördinator van het Centrum Kinderfilosofie Nederland en erelid van het dagelijks bestuur van SOPHIA, de Europese stichting voor de bevordering van het filosoferen met kinderen. Weijers heeft filosofie gestuurd in Leiden, volgde de lerarenopleiding in Utrecht, en filosofeert met individuen en uiteenlopende groepen in binnen en buitenland voor Epic International.

 

 

Bijeenkomst 5: Socratische gespreksvoering – met Hans Bolten 
Zaterdag 11 mei 2019
In een socratisch gesprek gaan twee of meer mensen met elkaar in gesprek over een fundamentele vraag of kwestie die voor hen belangrijk is: wat is klantvriendelijkheid? Wanneer stoppen we met helpen? Bijvoorbeeld: wanneer heb je gezag? Na zo’n gesprek weten ze beter waarom ze doen wat ze doen en wat ze verder (niet) moeten doen. Steeds meer wordt de methode gebruikt waar professionals aan reflectie doen: in bestuurskringen, binnen het onderwijs, dienst- en hulpverlening, coaching en HR. De begeleider van een socratisch gesprek bemoeit zich niet met de inhoud van het gesprek maar stuurt actief op de vorm. Hij of zij doet ogenschijnlijk niet veel meer dan luisteren en vragenstellen.

Hans Bolten verzorgt sinds 1993 sokratische gesprekken aan de ISVW. Training en opleiding in de kunst van het vragenstellen doet hij regelmatig in o.a. leergangen ‘Bestuurlijk Leiderschap’ van de AOG en leergangen voor huisartsenopleiders van het LUMC.

 

 

Bijeenkomst 6: Het filocafé – met Miriam van Reijen
Zaterdag 15 juni 2019
Een socratisch gesprek, maar dan met een grotere groep in een informele setting: dat is een filocafé. Een filocafé kan natuurlijk in de kroeg plaatsvinden, maar eigenlijk is de methode ook bij uitstek geschikt voor een ongedwongen maar toch diepgaand afdelingsoverleg of groepsgesprek.

Dr. Miriam van Reijen doceerde jarenlang filosofie aan verschillende universiteiten en hogescholen. Zij beoefent daarnaast zelf allerlei manieren van praktische filosofie. Ze promoveerde op Spinoza en publiceerde onder meer de boeken Grote denkers over emoties (2015) en Stoïcijnse levenskunst (2016).

 

 

 

De afzonderlijke bijeenkomsten zijn ook los te volgen. Elke bijeenkomst correspondeert met een gespecialiseerde opleiding uit ons aanbod en vormt zodoende een uitstekende introductie tot zo’n opleiding.

Data

Zes zaterdagen van 10.00 uur tot 17.00 uur: 9 februari, 23 februari, 23 maart, 6 april, 11 mei en 15 juni

Deelname

Deelname aan de opleiding, inclusief lunch, koffie/thee en certificering bedraagt € 1.495,20. Diner na afloop of een voor- of na-overnachting is, onder voorbehoud van beschikbaarheid, apart te boeken via info@isvw.nl of 033-4650700.

 

Deelname aan een losse bijeenkomst bedraagt € 275,-

 


Comments are closed.

Back to Top ↑
    • nl
  • Winkelmand

  • Laatste kans!

    za 22

    Democratie voor dieren

    22 december om 10:30 tot 23 december om 12:30
    za 22

    Op leven en dood: De moderne tijd

    22 december om 10:30 tot 23 december om 12:30
    do 27

    Foute denkers

    27 december om 10:30 tot 30 december om 17:00
    jan 02

    Filosofie en film: Absurd!

    02/01/2019 om 10:30 tot 06/01/2019 om 12:30
    jan 02

    Heideggers vraag naar de techniek

    02/01/2019 om 10:30 tot 06/01/2019 om 12:30
    jan 04

    ISVW Vrijdagavondsalon – 4 januari 2019

    04/01/2019 om 18:00 tot 22:00
    jan 12

    Inleiding in de filosofie: De samenleving

    12/01/2019 om 10:30 tot 13/01/2019 om 12:30
    jan 12

    Liefde en doodsdrift; Eros en Thanatos in de literatuur

    12/01/2019 om 10:30 tot 13/01/2019 om 12:30
  • NIeuw bij ISVW uitgevers

  • Meld je aan voor onze nieuwsbrieven

  • Word Vriend van de ISVW