Laden Evenementen

Start: Masterclass Esthetica en kunstfilosofie

Wat zit er achter de kunstwerken die ons boeien? Welke vragen en gezichtspunten dragen zij met zich mee?

In deze Masterclass duiken we in vijf van de belangrijkste kunstfilosofische teksten van de twintigste eeuw. Wat hebben Heidegger, Merleau-Ponty, Gadamer, Lyotard en Deleuze te zeggen over kunst? Wat zijn de belangrijkste kunstfilosofische vragen die zij stellen en hoe spelen zij een rol in de moderne en hedendaagse kunst? Je krijgt de gelegenheid om je grondig te verdiepen in een aantal invalshoeken van waaruit we kunnen filosoferen over kunst. Het lezen en bespreken van tekstfragmenten wordt afgewisseld door hoorcolleges en het bekijken van afbeeldingen van kunstwerken. Deelnemers schaffen zelf de te lezen teksten aan en lezen die van tevoren. Daarnaast ontvangen zij een reader. Met Arthur d’ Ansembourg.

Programma


Weekend 1: Heidegger

De oorsprong van het kunstwerk

Zaterdag 28 september 2019 10.30 uur tot zondag 29 september 2019 12.30 uur met afsluitende lunch.

De oorsprong van het kunstwerk is een van de sleutelteksten in het oeuvre van Heidegger. De tekst was en is bijzonder invloedrijk in de moderne en hedendaagse kunstfilosofie. De tekst bestaat uit drie voordrachten waarin hij voor een breed publiek zijn gedachten over kunst uiteenzet. Hij verwerpt in dit werkje de gedachte dat kunstwerken hun oorsprong hebben in de innerlijke ziel van de maker. Het kunstwerk heeft zijn oorsprong veeleer in een wijdere samenhang waar de maker deel van uitmaakt.

Literatuur, vooraf aan te schaffen: Heidegger, De oorsprong van het kunstwerk. Boom (Kleine Klassieken) Amsterdam, 2009. (104 blz)


Weekend 2: Merleau-Ponty

Oog en geest

Zaterdag 26 oktober 2019 10.30 uur tot zondag 27 oktober 2019 12.30 uur met afsluitende lunch.

In Oog en geest zet Merleau-Ponty helder en krachtig zijn ideeën over de waarneming en over de schilderkunst uiteen. Door te kijken met de ogen van schilders stelt hij ons in staat onze vertrouwde wereld in een nieuw licht te zien. Uit hun schilderijen spreekt een lichamelijke betrokkenheid die in contrast staat met het abstracte karakter van de wetenschappelijke en gecomputeriseerde wereld waarin we steeds meer leven. Schilderkunst richt zich niet tot ons vermogen om te theoretiseren, maar appelleert aan al onze zintuigen. Het boekje is eigenlijk een compacte samenvatting van heel zijn denkweg waarin hij aandacht heeft voor de verhouding tussen lichaam, geest en wereld, perspectief, kleur en beweging.

Literatuur, vooraf aan te schaffen: Merleau-Ponty, Oog en geest. Parrèsia, 2012. (85 blz.)


Weekend 3: Gadamer

De actualiteit van het schone

Zaterdag 23 november 2019 10.30 uur tot zondag 24 november 2019 12.30 uur met afsluitende lunch.

Oorspronkelijke titel is De actualiteit van het schone en werd door Gadamer voorzien van de ondertitel: Kunst als spel, symbool en feest. In dit werk onderzoekt hij de relatie van de moderne kunst tot de klassieke kunst. Is er in de overgang van de klassieke traditie sprake van een breuk of van continuïteit. Het feit dat klassieke werken ons tot op de dag van vandaag weten te boeien betekent volgens hem dat het verleden niet voorbij is, maar voortdurend wordt geactualiseerd in het heden. Om deze actualisering van het verleden in het heden beter te begrijpen nodigt hij ons uit om na te denken over de betekenis van de woorden spel, symbool en feest. Hoe spelen zij een rol in ons leven en in de kunst?

Literatuur, vooraf aan te schaffen: Gadamer, Het schone. Boom (Kleine Klassieken) Amsterdam, 2010. (96 blz.)


Weekend 4: Lyotard

Lyotard en de schilderkunst

Zaterdag 28 december 2019 10.30 uur tot zondag 29 december 2019 12.30 uur met afsluitende lunch.

Lyotard is vooral bekend vanwege zijn introductie van de term postmodern in het filosofische debat van de jaren ’70 rondom het einde van de grote verhalen. Tegelijk is hij een denker die fundamentele vragen heeft gesteld over het eigen karakter van de moderne kunst van de avant-garde. Zijn reflecties beginnen bij de ontdekking van een incongruentie tussen teksten en beelden, luisteren/lezen/denke en kijken/gewaarworden. Dat maakt dat beelden en schilderijen iets bevatten dat zich niet laat representeren in de taal. Dat brengt hem ondermeer bij de vraag hoe te spreken en zich te verhouden tot datgene wat altijd vreemd in de kunstwerken die ons boeien. Om deze kwestie in beeld te krijgen lezen en bespreken we een aantal essays waarin hij stil staat bij de zeer uiteenlopende werken van Klee, Cezanne, Duchamp, Karel Appel en andere baanbrekende kunstenaars.

Literatuur: Deelnemers ontvangen een reader met teksten van Lyotard. Teksten zijn voornamelijk in het Engels, maar tevens enkele in het Nederlands vertaald teksten.


Weekend 5: Deleuze

Francis Bacon. Logica van de gewaarwording

Zaterdag 25 januari 2020 10.30 uur tot zondag 26 januari 2020 12.30 uur met afsluitende lunch.

Bacon is volgens Deleuze een schilder die verborgen krachten weet te vangen en zichtbaar te maken. Als we naar zijn werken kijken dan zien we weerzinwekkende en vervormde lichamen die ons iets laten gewaarworden van de diepere lagen van ons lichamelijke bestaan. Hoewel op het eerste gezicht chaotisch lijkt het erop dat ze zich ontvouwen volgens een specifieke logica die Deleuze in kaart wil brengen. Met het oog daarop belicht hij in 17 hoofdstukken telkens een techniek of een stijlelement om vervolgens tot een reflectie op het gehele werk van Bacon te komen.

Literatuur, vooraf aan te schaffen: Deleuze, Francis Bacon. Logica van de gewaarwording. Octavo, 2015


Studiebelasting

Elk afzonderlijk weekend van deze cursus bevat 9 contacturen, wat 45 contacturen voor de gehele cursus betekent. Daarnaast neemt het lezen van eventuele lesmaterialen circa 20 uur in beslag.

Data

Zaterdag 28 en zondag 29 september 2019,

Zaterdag 26 en zondag 27 oktober 2019,

Zaterdag 23 en zondag 24 november 2019,

Zaterdag 28 en zondag 29 december 2019,

Zaterdag 25 en zondag 26 januari 2020.

Aanvang zaterdag om 10.30 uur, einde zondag om 12.30 uur met afsluitende lunch.

Deelname

Arrangement 1: € 1.599,75 (inclusief 5 x diner, 10 x lunch en koffie/thee),

Arrangement 2: € 1.895,75 (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt),

Arrangement 3: € 1.945,75 (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt),

Arrangement 4: € 1.983,25 (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt).

Prijzen zijn exclusief de aan te schaffen literatuur.

Wil je korting? Schaf dan de Gold Card aan of kijk of je in aanmerking komt voor ambassadeurskorting.

Docent

Arthur d’Ansembourg is filosoof en docent esthetiek en kunstfilosofie. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Amsterdam en München. Sinds 2002 is hij als filosoof werkzaam in het volwassenenonderwijs. Tevens begeleidt hij socratische gesprekken over kunst en verzorgt hij filosofische rondleidingen in museale instellingen. In 2018 verscheen van zijn hand Er zit iets achter. Over filosofie en kunst (ISVW).