Laden Evenementen

« All Evenementen

Japanse filosofie: weg van goden, boeddha’s en keizers

12/05/2018 om 10:30

oude vijver
een kikker springt erin
geluid van water

Dit beroemde gedicht van de zeventiende-eeuwse haikumeester Basho onthult twee essentiële kenmerken van Japans denken: eenvoud en diepte. In de Basiscursus Japanse filosofie verkent u de rijke schakeringen van de Japanse geest aan de hand van de drie belangrijkste filosofieën: de kamicultus (beter bekend als ‘shinto’), het boeddhisme en het confucianisme. Al deze stromingen houden zich bezig met de ‘do’ of ‘weg’, de juiste wijze om je leven te leiden als godsdienstig persoon (shinto), als volgeling van de Boeddha (boeddhisme) of als onderdeel van de politieke gemeenschap (confucianisme). Opvallend genoeg bestaan deze wegen niet alleen uit theoretiseren, maar vooral uit de beoefening ervan.

 

Wat leer je?

Deze cursus daagt je uit om zelf de Japanse wegen te volgen via onder andere meditatieoefeningen, het lezen van gedichten en het bekijken van Japanse films. Zo raken we misschien aan de ruimte waaruit Basho zijn poëtisch oeuvre schiep.

De Basiscursus Japanse filosofie kan afgesloten worden met het behalen van een certificaat (optioneel). Een certificaat wordt behaald door deelname aan de cursusweekends, het beantwoorden van vragen bij bronteksten en het houden van een kort referaat op de tentamenmiddag.

 

Voor wie?

Deze cursus is geschikt voor mensen met interesse in Japanse filosofie, kunst en dichtkunst, die bereid zijn de stof niet alleen via kennisoverdracht, maar ook door middel van oefening en verschillende kunstvormen tot zich te nemen.

 

Weekend I: De weg der goden: de kamicultus als basis van de Japanse cultuur

De verering van ‘goddelijke machten’ (Japans: kami) bestond al voordat het boeddhisme vanuit het Aziatische vasteland naar Japan werd geëxporteerd. Op die manier vormt het shintoïsme, zoals deze cultusverzameling later genoemd werd, de basis van de cultuur van het Land van de Rijzende Zon. Tijdens de zaterdag van dit cursusweekend maakt u kennis met de bonte mythenverzamelingen waarin de kami worden bezongen. U verdiept zich tevens in de grootste shintodenker aller tijden, de vijftiende-eeuwse Yoshida Kanetomo, en krijgt inzicht in de manier waarop shinto de Japanse cultuur tot de dag van vandaag beïnvloedt (onder andere theater en sumoworstelen). Zondag vertelt Henk Oosterling over zijn filosofische ontmoeting met Nippon.

 

Weekend II: De weg van de Boeddha: de vele gezichten van het Japanse boeddhisme

Wie aan Japan denkt, heeft al snel beelden van mediterende monniken en metershoge boeddhabeelden in zijn hoofd. De invloed van het boeddhisme op de Japanse filosofie is inderdaad niet te overschatten. Tijdens dit cursusweekend volgt u de geschiedenis van Boeddha’s leer aan de hand van twee grootmeesters: Kukai (achtste-eeuw), de grondlegger van de Shingonschool, en Eihei Dogen (dertiende-eeuw), boegbeeld van de zen. Behalve de theorie van het boeddhisme komt ook de praktijk ruim aan de orde in de vorm van zenmeditatie en het bekijken van Ikiru (leven), het meesterwerk van regisseur Kurosawa.

 

Weekend III: De weg van de Staat: Japans confucianisme

Net als het boeddhisme werd het confucianisme door de Japanse filosofen uit China overgebracht en naar hun eigen smaak aangepast. Centraal in dit weekend staat het debat tussen twee volgelingen van Confucius: Ito Jinsai en Sorai. Terwijl de eerstgenoemde in de aangeboren goedheid van de menselijke natuur geloofde, stelde de tweede juist dat de mens in de eerste plaats strenge regels nodig heeft om zichzelf te kunnen ontplooien. Deze filosofische twist uit de Japanse Tokugawaperiode (1582-1860) sluit aan bij de Chinese dialoog die vele eeuwen eerder door Mencius en Xunzi werd opgestart over de aard van de mens. Tijdens dit weekend bepaalt u uw eigen standpunt over deze kwestie en reflecteert u over utopische en dystopische opvattingen over de maatschappij. Zijn wij sociale wezens? Of moeten we ons juist aan een norm conformeren?

 

Weekend IV: De weg naar de nieuwe tijd: modern Japans denken

Nadat Japan in de Tokugawaperiode een door steeds verdere isolatie gekenmerkte politiek had gevoerd, werd het in 1865 gedwongen om zijn grenzen voor het buitenland te openen. Op de zaterdag krijgt u inzicht in de voorgeschiedenis van deze dramatische wending in de geschiedenis van het Land van de Rijzende Zon. Door de nieuwe openheid besefte Japan namelijk dat het op vele gebieden (vooral wetenschappelijk en technologisch) achterliep op het westen. Het was dan ook de hoogste tijd om een inhaalslag te maken. Op zondag vertelt Annewieke Vroom over de manier waarop de Japanse denkers de filosofie van onder andere William James en Heidegger recipieerden en er een nieuwe leer van maakten die de Europese en Amerikaanse wereld zou moeten verlichten.

 

Weekend V: Kruisende wegen? Japan en de wereldfilosofie

Een van de verworvenheden van onze huidige, geglobaliseerde wereld is dat we een weidse filosofische visie kunnen ontwikkelen. Zo is het mogelijk om de wijsbegeerte van op het eerste gezicht compleet verschillende landen met elkaar te kunnen vergelijken. Michel Dijkstra en Renate Schepen ondernemen in dit weekend een poging om Japan en Afrika langs de interculturele meetlat te leggen. Wat zijn de grootste overeenkomsten en verschillen tussen deze culturen? Kunnen beide filosofieën elkaar wederzijds verhelderen? En kan deze verheldering ook ons verrijken? Tijdens dit afsluitende weekend krijgt u een antwoord op deze vragen, al dan niet definitief.

 

Docenten

Hoofddocent

Michel Dijkstra is publicist en docent op het gebied van oosterse filosofie en westerse mystiek. Hij publiceert regelmatig over (zen)boeddhisme en christelijke spiritualiteit in onder andere Filosofie Magazine en Volzin.

 

 

 

Gastdocenten
Dr. Henk Oosterling publiceerde onlangs het boek Waar geen wil is, is een weg over zijn ervaringen met de Japanse filosofie en cultuur. Hij is verbonden aan de Erasmus Universiteit en bedenker van Rotterdam Vakmanstad.

Annewieke Vroom is kenner van de Kyotoschool, met name van het werk van Masao Abe. Zij doceert vergelijkende godsdienstwetenschap aan de Vrije Universiteit.

Renate Schepen studeerde wijsbegeerte aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, aan de University of Ghana in Legon en aan de Universidad de La República in Montevideo. Momenteel doet zij promotie-onderzoek op het gebied van interculturele filosofie aan de Universiteit voor Humanistiek.

 

Data

Zaterdag 12 en zondag 13 mei 2018

Zaterdag 2 en zondag 3 juni 2018

Zaterdag 30 juni en zondag 1 juli 2018

Zaterdag 8 en zondag 9 september 2018

Zaterdag 6 en zondag 7 oktober 2018

Tentamenmiddag: 7 oktober 2018

 

Aanvang zaterdag 10.30 uur, einde zondag 12.30 uur met afsluitende lunch.

 

Deelname

Arrangement 1: € 1.512,50 (inclusief lunch, diner met wijn en koffie/thee).
Arrangement 2: € 1.800,- (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt).
Arrangement 3: € 1.850,- (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt). Let op: al onze pluskamers zijn eenpersoonskamers.
Arrangement 4: € 1.887,- (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt).

De weekenden van deze basiscursus zijn ook los te volgen:

Arrangement 1: € 302,50 (inclusief lunch, diner met wijn en koffie/thee).
Arrangement 2: € 360,- (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt).
Arrangement 3: € 370,- (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt). Let op: al onze pluskamers zijn eenpersoonskamers.
Arrangement 4: € 377,50,- (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt).

Locatie

Landgoed ISVW
Dodeweg 8
Leusden, 3832 RD Nederland
Telefoon:
033 – 465 07 00
Website:
isvw.nl

Organisator

ISVW
Telefoon:
033 465 0700
E-mail:
receptie@isvw.nl
Website:
www.isvw.nl

Back to Top ↑
    • nl
  • Bildung scheurkalender 2018


    Nu leverbaar. Met bijdragen van koning Willem Alexander, Ben Feringa, Jet Bussemaker e.a.

  • Laatste kans!

    dec 02

    Ethiek en politiek III: Immanuel Kant

    2 december om 10:30 tot 3 december om 14:30
    dec 04

    Hitlers Mein Kampf

    4 december om 10:30 tot 8 december om 17:00
    dec 10

    Willen, kiezen en handelen

    10 december om 10:00 tot 17:00
    dec 18

    Spinozaweek: de weg naar geluk

    18 december om 10:00 tot 22 december om 12:30
    dec 27

    Liefdeweek: kun je leren liefhebben?

    27 december om 10:30 tot 30 december om 12:30
  • NIeuw bij ISVW uitgevers

  • Meld je aan voor onze nieuwsbrieven

  • @isvwijsbegeerte