Laden Evenementen

Socratisch gesprek (Uitverkocht)

Je eigen ervaring tot op het bot onderzoeken

Deze summerschool is uitverkocht.

Als we Plato mogen geloven bestookte Socrates op de Griekse Agora de Atheners te pas en te onpas met vragen, totdat zij in hun eigen woorden verstrikt raakten. 2500 jaar na dato is het socratisch gesprek nog steeds een geijkte methode om je eigen ervaring tot op het bot te onderzoeken en scherpe filosofie te bedrijven. Met Sandra Aerts en Ine te Rietstap.

Werkvormen en inhoud

Tijdens de cursus voer je in groepen van maximaal twaalf deelnemers een klassiek socratisch gesprek dat vijf dagen duurt. Dat lees je goed: één gesprek van vijf dagen. En dat is nog niks; er zijn socratische gesprekken bekend die wekenlang aanhielden, zonder in herhaling te vallen. In Nederland is de ISVW de enige plek waar je kunt deelnemen aan een meerdaags socratisch gesprek. Een unieke ervaring! Maar hoe gaat dat dan in zijn werk? En waar kun je nou zo lang over praten zonder dat het saai wordt?

De deelnemers bepalen samen een geschikt onderwerp van gesprek. Hoe de groep tot een geschikt onderwerp komt, is een onderdeel van het proces, dat strak en methodisch geleid wordt door de docenten. Zo garanderen zij dat de onderzoeksvraag waar de groep zich over buigt voldoende filosofisch van aard is. ‘Hoe bouw je een huis?’ is bijvoorbeeld geen filosofische vraag, maar ‘wat betekent ‘thuis’?’ weer wel. Filosofische vragen dagen je uit om een bekend geacht idee helemaal uit te pluizen en te onderzoeken. De onderzoeksvraag komt voort uit de deelnemers zelf. Het is daarom onmogelijk om vooraf aan te geven waar de cursus over zal gaan.

Na het vaststellen van de onderzoeksvraag ontwikkelt het gesprek zich stap voor stap volgens de socratische methode, die erop gericht is om alle aannames en veronderstelde kennis omtrent het gekozen onderwerp te onderzoeken. Daarbij stellen deelnemers elkaar veel vragen, luisteren zij zorgvuldig naar elkaars antwoorden, onderbouwen zij hun beweringen met argumenten, die weer nieuwe vragen oproepen. Dit proces gaat volgens beproefde stappen. De gespreksleiders sturen het gesprek zodanig, dat de groep hier niet van afwijkt. Zo voorkomen zij debatten of anderszins herhaling van argumenten en tegenargumenten, want een socratisch gesprek streeft naar verdieping en consensus.

Voor een socratisch gesprek is geen voorkennis vereist. Sterker nog: voorkennis zal je eerder in de weg zitten. Boekenkennis, referentie naar het werk van filosofen of wetenschappelijk onderzoek, wordt tijdens een socratisch gesprek allemaal buiten beschouwing gelaten.

Wat eveneens buiten beschouwing blijft, zijn wat Plato ‘de passies’ noemde. Deelnemers worden telkens gevraagd hun inbreng te onderbouwen. Zo’n onderbouwing doet een beroep op zaken die aanspraak kunnen maken op universele geldigheid, zodat alle deelnemers zich ertoe kunnen verhouden en tot consensus kunnen komen. Particuliere gevoelens en omstandigheden die alleen voor een individu gelden vallen daarbuiten.

Leerdoelen

Aan het einde van zo’n vijfdaags gesprek hebben deelnemers enorm veel verdiepende inzichten opgedaan over de onderzoeksvraag. Aan het begin denk je misschien dat je wel zo’n beetje weet wat dit-of-dat betekent, en aan het eind denk je dat je er helemaal niks meer van begrijpt. Dat is op zichzelf al een waardevol inzicht. ‘Wijs is degene die weet dat hij niet weet’, zei Socrates immers.

Gaandeweg ontdek je dat je in het dagelijks leven maar zelden écht luistert naar wat iemand eigenlijk zegt. En hoeveel vaardigheid er eigenlijk bij luisteren komt kijken. Die vaardigheid oefen je tijdens het gesprek.

Je ontdekt eveneens hoeveel je in het dagelijks leven eigenlijk stuurt op vanzelfsprekendheden en aannames. Maar het blijkt nog niet zo makkelijk om de simpelste zaken te onderbouwen met steekhoudende argumenten. Je komt namelijk niet weg met ‘ja maar dat weet toch iedereen?’ of ‘dat is gewoon zo’ of ‘zo voel ik dat nou eenmaal’. Je leert weer fris en onbevangen kijken naar je eigen aannames, en je kunt sommige ervan aan het eind van de cursus wél onderbouwen, of misschien er afstand van doen.

Je leert de stappen van een klassiek socratisch gesprek, en krijgt inzicht in de mogelijkheden van deze eeuwenoude methode.

Deze inzichten en vaardigheden kun je vervolgens levenslang inzetten om gesprekken met anderen te verdiepen. Betere gesprekken met je vrienden, familie, collega’s of cliënten zijn het gevolg.

Studiebelasting

Deze cursus bestaat uit 27 contacturen en (optioneel) enkele uren zelfstudie. Bij de cursus wordt een reader op de eerste dag ter beschikking gesteld. De teksten uit deze reader komen vooraf ook op onze Digitale Leeromgeving beschikbaar voor deelnemers aan deze cursus. Het is niet verplicht om deze teksten vooraf te hebben gelezen, maar wel verdient het de aanbeveling om alvast een blik te werpen. Je zal dan meer uit de cursus kunnen halen.

Data

Woensdag 21 juli t/m zondag 25 juli 2021.

Aanvang woensdag om 10.30 uur, einde zondag om 12.30 uur met afsluitende lunch.

Deelname

Arrangement 1: € 940,- (inclusief 4 x diner met wijn, 5 x lunch en koffie/thee).

Arrangement 2: € 1.139,- (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt).

Arrangement 3: € 1.179,- (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt).

Arrangement 4: € 1.209,- (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt).

Wil je korting? Schaf dan de Gold Card aan of kijk of je in aanmerking komt voor ambassadeurskorting.

Docenten

Sandra Aerts studeerde filosofie in Leuven en Germaanse taal- en letterkunde in Antwerpen. Ze werkt met groepen anderstaligen in het volwassenenonderwijs te Leuven en volgde een opleiding tot socratisch gespreksleider. Sinds 2005 organiseert en begeleidt ze het filosofische café in Antwerpen en ze faciliteert socratische gesprekken. In 2012 redigeerde ze Het filosofisch café in acht vragen (Garant).

Ine te Rietstap studeerde in 2013 af als socratisch gespreksleider. Ze studeerde af als Master of Theatre aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten in Amsterdam, en werkt als autonoom theatermaker. Ze geeft daarnaast het vak elementair spel aan de acteursopleiding van de HKU in Utrecht en doet, binnen het lectoraat van de HKU, onderzoek naar de werking van theaterjargon.

Op de websites van de ISVW worden algemene bezoekgegevens bijgehouden, waaronder het IP-adres van uw computer en het tijdstip van opvraging en gegevens die uw browser meestuurt. Deze gegevens worden gebruikt voor analyses van bezoek- en klikgedrag op de website. De ISVW gebruikt deze informatie om de werking van de website te verbeteren. Deze gegevens worden zoveel mogelijk geanonimiseerd en worden niet aan derden verstrekt. Voor meer details zie Voorwaarden en Privacy

Cookie instellingen/settings

Hieronder kunt u kiezen welke soorten cookies u op deze website toestaat. Klik op de knop "Cookie-instellingen opslaan" om uw keuze toe te passen / Below you can choose which kind of cookies you allow on this website. Click on the "Save cookie settings" button to apply your choice.

FunctioneleOnze website maakt gebruik van functionele cookies. Deze cookies zijn nodig om onze website te laten werken / Our website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalytischeOnze website maakt gebruik van analytische cookies om het mogelijk te maken om onze website te analyseren en te optimaliseren ten behoeve van o.a. de bruikbaarheid / Our website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Sociale mediaOnze website plaatst cookies voor sociale media om u inhoud van derden te tonen, zoals YouTube en FaceBook. Deze cookies kunnen uw persoonlijke gegevens volgen / Our website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertentieOnze website plaatst advertentiecookies om u advertenties van derden te tonen op basis van uw interesses. Deze cookies kunnen uw persoonlijke gegevens volgen / Our website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OverigeOnze website plaatst cookies van derden van andere diensten van derden die geen analytische, sociale media of advertenties zijn / Our website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.