Laden Evenementen

« All Evenementen

Romantiek en authenticiteit

22 oktober om 10:30 tot 26 oktober om 12:30

Je geliefde verwijt je misschien dat je niet zo romantisch bent, maar niets is minder waar. De romantiek is misschien wel de meest invloedrijke stroming in de geschiedenis van het westerse gedachtegoed. Sinds Rousseau kunnen we er niet meer omheen. Hoe werkt de romantiek door in onze kijk op authenticiteit, liefde, kunst, natuur en nationalisme? Hoorcolleges, groepsgesprekken, een documentaire en kleine presentaties van deelnemers wisselen elkaar af.

Koning Willem-Alexander en zwartgeklede goths, Montessorischolen en de Partij voor de Dieren, ambachtelijk brood en het blad Happinez – ze hebben één ding gemeen: de romantiek

In deze cursus krijg je inzicht in wat misschien wel de belangrijkste hedendaagse ideologie is, met de voor- en nadelen en de verschillende verschijningsvormen ervan. Ook krijgt u hiermee een beter zelfbegrip en leert u romantische denkpatronen herkennen in de maatschappij. Door inzicht te krijgen in de romantische vooronderstellingen in onze eigen cultuur, ontwikkel je tevens een groter begrip voor niet-romantische culturen en mensen.

De cursus is geschikt voor iedereen met een interesse in zelfontplooiing, ideeëngeschiedenis, filosofie en/of maatschappijkritiek. Voorkennis is niet vereist. Tijdens de cursus wisselen hoorcolleges, groepsgesprekken, een documentaire en kleine presentaties van deelnemers elkaar af.

Programma

Maarten Doorman – De romantische orde

In 2004 publiceerde Maarten Doorman De Romantische Orde. In dit ondertussen klassieke werk betoogt Doorman dat de kracht van de Romantiek schuilt in haar dynamiek. Hij laat zien dat niet alleen onze hedendaagse maatschappij doortrokken is van romantische fenomenen, maar dat onze manier van spreken en denken zèlf romantisch is. Dit is verwant aan het door de filosoof Michel Foucault gemuntte begrip ‘epistème’. Volgens Foucault kent elk tijdperk in de geschiedenis zijn eigen specifieke manier van denken en spreken. Als de toepasselijke begrippen zich eenmaal genesteld hebben in het taalgebruik, is het vrijwel onmogelijk om nog op een andere manier te denken. Dit is een van de redenen waarom de romantiek nog zo springlevend is: onze blik is romantisch geworden. Doorman toont dit in deze lezing aan met verrassende voorbeelden.

Niels van Poecke – Tussen Enthousiasme en Ironie

Volgens Friedrich Schlegel is de Romantiek een „eeuwige oscillatie tussen enthousiasme en ironie”. Dit romantische cyclische verschijnsel is steeds opnieuw waar te nemen in de maatschappij, bijvoorbeeld in de recente revival van de folkmuziek. Wetenschappelijk docent Niels van Poecke deed uitgebreid onderzoek naar dit fenomeen en legt verbanden met belangrijke sociologische thema’s zoals narratieve identiteit: hedendaagse jongeren moeten zelf hun identiteit schrijven, terwijl in vroeger tijden deze identiteit meer gegeven was door geloof of een Goot Verhaal. Daarnaast gaat hij in op de zoektocht van jongeren naar puurheid, die in de hedendaagse moderniteit meer verschillende vormen kent, het zogenoemde poly-purisme. Tot slot gaat hij in op hoe er in de hedendaagse kunst en filosofie ook sprake is van een revival van de romantiek, een ‘New Romanticism’.

Arnold Heumakers – Ontstaan van het romantische kunstbegrip

Onze hedendaagse blik op kunst is vooral romantisch: kunst moet vrij en belangeloos zijn, is waardevol omdat het de mens verheft en cultiveert, kunstenaars zijn genieën en er is ‘hoge’ en ‘lage’ kunst oftewel kitsch. Al deze oordelen zijn ontstaan tijdens de opkomst van de romantiek en al meer dan tweehonderd jaar nauwelijks veranderd.

De kring rondom de gebroeders Schlegel en Novalis wordt wel gezien als de eerste avant garde kunstbeweging, kunst die wereld ten goede moet veranderen. Wat waren de overwegingen en de ambities van de bedenkers? In de afgelopen tweehonderd jaar zijn er nog vele ronkende manifesten geschreven over wat nieuwe kunststromingen teweeg zouden moeten brengen in de maatschappij. Tegenwoordig lijkt het elan wat geluwd. Hoe zijn de ambities van kunst in de loop van de tijd veranderd en wat is de status van de hedendaagse kunst? Arnold Heumakers promoveerde met zijn fascinerende magnum opus De Esthetische Revolutie op het ontstaan van het romantische kunstbegrip dat essentieel is om de hedendaagse kunst te begrijpen.

Krisztine Lajosi-Moore – Nationalisme

De laatste jaren is het nationalisme in Nederland sterk gegroeid: de populariteit van het koningshuis, Heel Holland Bakt, maar ook de opkomst van PVV en Forum voor Democratie. Het succes van het nationalisme is fenomenaal én controversieel. Jean-Jacques Rousseau voorzag al de noodzaak van een ‘civiele religie’ als bindend element voor de maatschappij, maar het was Johann Gottfried Herder die het begrip muntte en verder uitwerkte. Wat is de functie van nationalisme? Is nationalisme goed of slecht? En zal het nationalisme nog verder groeien?

Michel Lafaille – Natuur en tuinen

In de natuur vind je jezelf terug. Even weg van de drukke dagelijkse beslommeringen kom je tot rust en zie je de dingen weer helder. Dit is wat romantici als Jean-Jacques Rousseau, maar daarna nog velen anderen hebben gezocht in de natuur. Deze romantische blik op natuur is tegenwoordig alomtegenwoordig: we gaan op vakantie naar streken met mooie natuur, lopen graag in een stadspark én halen de natuur zelfs zo dichtbij mogelijk: met kamerplanten of een tuin.

Data

Maandag 22 oktober t/m vrijdag 26 oktober 2018.

Aanvang maandag om 10.30 uur, einde vrijdag om 12.30 uur met afsluitende lunch.

Deelname

Arrangement 1: € 771,45 (inclusief 4 x diner met wijn, 5 x lunch, koffie/thee en het boek We zijn nog nooit zo romantisch geweest).

Arrangement 2: € 958,45 (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt).

Arrangement 3: € 998,45 (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt).

Arrangement 4: € 1.028,45 (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt).

Hoofddocent

Hans Kennepohl is programmamaker bij debatcentrum Arminius in Rotterdam en filosoof. Daarnaast is hij actief als freelance journalist. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij publiceerde in 2014 We zijn nog nooit zo romantisch geweest (Lemniscaat). Recentelijk redigeerde hij ook samen met Eric de Kluis Lokale democratie in de steigers (ISVW 2016).
 

Gastsprekers

Prof. dr. Maarten Doorman is schrijver en filosoof. Hij doceert cultuurfilosofie aan de Universiteit van Maastricht en is bijzonder hoogleraar Historische Cultuur van Duitsland aan het Duitsland Instituut Amsterdam (Vrije Universiteit Amsterdam). Daarnaast is hij een medewerker bij het NRC Handelsblad. In 2018 redigeerde hij met prof. dr. Heleen Pott de veertiende editie van Filosofen van deze tijd (Prometheus).
 
Dr. Arnold Heumakers is docent en schrijver. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Van 1992 tot 2016 was docent Culturele Studies/Algemene Cultuurwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast was hij decennialang medewerker en recensent van de Volkskrant en NRC Handelsblad. Hij promoveerde in 2015 op De esthetische revolutie, dat nadien uitgegeven werd bij Boom.
 
Dr. Niels van Poecke is docent Algemene Cultuurwetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Binnen de Erasmus Universiteit was hij enige tijd programmamaker bij de Studium Generale. Hij promoveerde op de opkomst van nieuwe folkmuziek in Nederland, en de link tussen ‘folk’ en het thema ‘authenticiteit’. In 2008 publiceerde hij De tragiek van de tragedie (Klement/Pelckmans).
 
 
Dr. Krisztina Lajosi-Moore is docent aan de Universiteit van Amsterdam, gespecialiseerd in het raakvlak tussen nationalisme studies en culturele geschiedenis. Ze doceert Moderne Europese cultuur. Eerder gaf zij les in vergelijkende literaire studies in Utrecht. In 2018 verscheen bij Brill Staging the Nation: Opera and Nationalism in 19th-Century Hungary (foto: fotolabkiekie.com).
 
 
Michel Lafaille is theaterregisseur en tuin- en landschapsontwerper. Hij was daarnaast docent aan het onderwerp instituut tot 2017. Hij schreef Verlangen naar tuin dat in 2018 werd uitgegeven door Amsterdam UP. Lafaille ontwierp particuliere tuinen en openbare buitenruimten, leidde vele tuinontwerpers op en was curator van O’Fest, het festival voor tuinontwerp (foto: michellafaille.nl).
 

Locatie

Landgoed ISVW
Dodeweg 8
Leusden, 3832 RD Nederland
Telefoon:
033 – 465 07 00
Website:
isvw.nl

Organisator

ISVW
Telefoon:
033 465 0700
E-mail:
receptie@isvw.nl
Website:
www.isvw.nl

Back to Top ↑
    • nl
  • Winkelmand

  • Laatste kans!

    ma 22

    Romantiek en authenticiteit

    22 oktober om 10:30 tot 26 oktober om 12:30
    ma 22

    Spinozaweek: Spinoza, politiek en maatschappij

    22 oktober om 10:30 tot 26 oktober om 12:30
    nov 02

    ISVW Vrijdagavondsalon – 2 november 2018

    2 november om 18:00 tot 22:00
    nov 10

    Op leven en dood: Van Oudheid tot Renaissance

    10 november om 10:30 tot 11 november om 12:30
    nov 10

    Liefde en doodsdrift; Eros en Thanatos in de sociologie

    10 november om 10:30 tot 11 november om 12:30
    nov 10

    Start: Liefde en doodsdrift; Eros en Thanatos

    10 november om 10:30 tot 11 november om 12:30
    nov 17

    Inleiding in de filosofie: Het goede

    17 november om 10:30 tot 18 november om 12:30
  • NIeuw bij ISVW uitgevers

  • Meld je aan voor onze nieuwsbrieven

  • Word Vriend van de ISVW