Laden Evenementen

« All Evenementen

Medische doorbraken die de wereld veranderen

22/07/2019 om 10:30 tot 26/07/2019 om 17:00

De laatste jaren volgen medische doorbraken elkaar steeds sneller op. Ongekende mogelijkheden ontvouwen zich, maar ook nieuwe, vaak filosofische vragen en dilemma’s die beantwoord zullen moeten worden. Zeker is dat deze doorbraken grote gevolgen gaan hebben voor ons levensgeluk, ons beeld van de mensheid én de inrichting van onze maatschappij.

Deze cursus geeft een overzicht van de belangrijkste doorbraken die u onderzoekt samen met wetenschappers en journalisten die in dit veld momenteel voorop lopen.

Gespreksleiding: filosoof Marcel Zuijderland.

‘Verjonging van cellen, het einde van natuurlijke bevruchting, kunstmatig DNA en donordieren’

De Utrechtse wetenschapper Fred de Keizer baarde internationaal opzien met onderzoek naar muizen. Hij slaagde erin om de veroudering bij muizen grotendeels te stoppen. Met behulp van de stof proxifim lukte het om ‘senescente’ cellen, die zorgen voor veroudering, op te ruimen. Een enorme doorbraak, vooral ook omdat de techniek op mensen toepasbaar lijkt. Dr. Peter de Keizer is terughoudend en zegt dat de techniek nog niet afdoende is getest, maar het Chinese bedrijf Novopro biedt Proxifim al online aan voor een paar honderd dollar. Verantwoord of niet, alles wijst erop dat ouderdom een geneesbare ziekte wordt.

Want er is meer aan de hand. De regeneratieve geneeskunde slaagt er steeds beter in om cellen te ontwikkelen die zichzelf kunnen repareren. Synthetisch biologen ontwikkelen intussen nieuw leven. Ze bouwen nieuw DNA en dromen ervan om het kankergevoelige menselijk DNA integraal te vervangen door steviger materiaal. Ook in andere vakken zijn doorbraken. Zo lukt het steeds beter om dieren nieuwe organen voor ons te laten maken. Zieke organen worden daarmee vervangbaar. Daarnaast slagen wetenschappers er steeds meer in om virusresten uit het DNA te halen, iets wat niet alleen van belang is voor het aidsonderzoek, maar ook voor de bestrijding van allerlei andere ziekten.

Wat als al deze technieken aanslaan en we straks misschien wel dubbel zo oud worden? Krijgen we dan een bevolkingsexplosie, stort de economie in, gaan we ons vervelen tijdens het veel te lange leven, of gaan we ons wellicht verplicht voelen om te stoppen met de natuurlijke bevruchting zodat we buiten de baarmoeder om designerembryo’s kunnen fabriceren? Genoeg dus om te bespreken met de belangrijkste wetenschappers in het veld, waaronder dr. Peter de Keizer en dr. Tokameh Mahmoudi (virusverwijdering). Daarnaast praten we met wetenschapsjournalisten (o.a. Esther Thole over synthetische biologie en met filosofen. De gespreksleiding is in handen van filosoof Marcel Zuijderland.

Een greep uit de onderwerpen:

1) De mens als salamander: regeneratieve geneeskunde
Regeneratieve geneeskunde is een verzamelnaam van innovatieve technieken waarmee het lichaam wordt geholpen om zichzelf beter te maken. Zo kan een kunsthartklep in een hart worden ingebracht, waar het lichaam vervolgens steeds meer organisch materiaal op afzet. Na een tijdje lost de kunsthartklep op en heeft de patiënt een nieuwe hartklep van lichaamseigen materiaal die niet afgestoten zal worden.

2) Het eeuwige leven
Een belangrijke oorzaak van ouderdom zijn verouderde cellen die zich niet meer delen en daarbij ook nog eens giftige stoffen beginnen uit te scheiden. Daarmee tasten zijn gezonde cellen in hun omgeving aan. Met een nieuw medicijn kunnen deze cellen nu gedood worden. Bij muizen leverde dit een spectaculaire verjonging op, zodat binnenkort proeven op mensen beginnen. Hoe oud kunnen we worden en wat zijn de persoonlijke en maatschappelijke gevolgen?

Onderzoeker dr. Peter de Keizer is onlangs veel in de media geweest over deze doorbraak:

3) Het maakbare leven: synthetische biologie
Synthetische biologie probeert leven te maken uit dode materie. In 2010 verving Craig Venter het natuurlijke DNA van een cel door kunstmatig DNA dat hij buiten de celomgeving mechanisch had nagebouwd, molecuul voor molecuul. De ‘nagemaakte’ cel leefde en was gezond.

Alle onderdelen van organismen lijken na te bouwen. Wat betekent het als mensen zelf leven kunnen creëren? Wat is ‘leven’ eigenlijk?

Wetenschapsjournalist Esther Thole schreef Makers van leven, over de laatste stand van zaken in de synthetische biologie.

4) De oeroude band tussen mens en virussen
Veel ernstige ziekten worden veroorzaakt door virussen: AIDS, SIKA en SARS, maar ook aan de griep geen veel ouderen dood. Onderzoekers nemen nieuwe stappen in de bestrijding. Zo kunnen steeds beter voorspellen welke griepvirussen over een of twee jaar dominant zijn en geven fabrieken nu al opdracht speciale vaccins aan te maken. Ook AIDS en Hepatis lijken binnenkort geneesbare ziektes worden.

Daarnaast geven virussen fundamenteel inzicht in wat de mens is. Speciale virussen, retrovirussen genaamd, fuseren bijvoorbeeld met het DNA van de mens, zodat zij worden overgebracht op diens kinderen, ze worden onderdeel van ons menselijk DNA. Zo bestaat door de evolutie ons huidig DNA voor een groot gedeelte uit virusmateriaal dat ooit ons lichaam is binnengedrongen.

Onderzoeker Dr. Tokameh Mahmoudi doet onderzoek naar de definitieve genezing van AIDS en Hepatitis.

5) Het einde van seks voor de voortplanting
In de science-fiction film Gattaca is de voortplanting volledig buiten de baarmoeder: babys komen veilig tot ontwikkeling in een vat, waarbij de zwangerschap perfect gemonitord kan worden.

De laatste jaren zijn er steeds meer testen op erfelijke ziekten, waaronder de NIPT-test. Hoe ver mogen ouders gaan in hun wens voor hun persoonlijke droombaby? Wat betekenen deze mogelijkheden voor de komende generatie babys?

Filosoof Marcel Zuijderland schreef Gentest of geen test? over de gevolgen van de invoering van de NIPT-test en doet onderzoek naar de impact van de medische wetenschap op de menselijke voortplanting.

6) Donordieren: Chimaera
Stamcellen van een leverpatiënt kunnen ingebracht worden in varkens en daarin uitgroeien tot een nieuwe lever. Als deze lever vervolgens wordt teruggezet in de leverpatiënt wordt deze niet door het lichaam wordt afgestoten omdat deze is gemaakt van lichaamseigen materiaal. Deze donorvarkens worden ook wel ‘mens-varkens’ genoemd of ‘chimaera’ naar het Griekse mythologische beest dat een samenvoeging is van een leeuw, een geit en een slang. Chimaera zijn dieren die organisch materiaal van twee soorten bevatten. Zij zouden dé oplossing zijn voor het al jarenlang durend tekort aan donororganen. Momenteel stuit deze ontwikkeling op ethische bezwaren van christelijke partijen: zij willen geen vermenging van mensen en dieren.

Studiebelasting

Deze cursus bestaat uit 27 contacturen en circa 5 uur zelfstudie.

Data

Maandag 22 t/m vrijdag 26 juli 2019.

Aanvang maandag om 10.30 uur, einde vrijdag om 17.00 uur.

Deelname

Arrangement 1: € 954,50 (inclusief 4 x diner met wijn, 5 x lunch en koffie/thee).

Arrangement 2: € 1146,70 (arr.1 + standaardkamer met ontbijt).

Arrangement 3: € 1186,70 (arr. 1. pluskamer met ontbijt).

Arrangement 4: € 1216,70 (arr. 1 + comfortkamer met ontbijt).

Docenten

Dr. Peter de Keizer is assistent professor bij het UMC in Utrecht. Hij promoveerde in 2009 aan het ULMC op ‘FOXO transcription factors in tumor suppression’. Hij deed onderzoek aan het Buck Institute for Research on Aging in Novato, Verenigde Staten. Hij is fellow van het KWF en werkte bij het Erasmus University Medical Center in Rotterdam, waar hij 2014 de ‘Talent Extraordinary Award’ ontving. Zijn baanbrekende artikel verscheen in Cell (maart 2017).

Esther Thole is freelance wetenschappelijk schrijver en redacteur. Ze is redacteur scheikunde bij Kennislink. Ze studeerde scheikunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Nadien besloot ze als zelfstandig wetenschapsjournalist en tekstschrijver te gaan werken. Ze schrijft onder meer voor NEMO Kennislink over ‘levende systemen’. In 2018 verscheen van haar hand Makers van leven. Hoe wetenschappers leven bouwen in het lab (Maven Publishing).

Dr. Tokameh Mahmoudi is assistent professor bij het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. Ze promoveerde in 2004 in Leiden in de moleculaire biologie. Ze ontwikkelt een methode om de overgebleden virussen in het lichaam van een hepatitis en/of HIV/AIDS-patiënt op te ruimen, zodat mensen definitief genezen van AIDS en hepatitis. Voertaal Engels.

Marcel Zuijderland is wetenschappelijk docent bij het VUmc en docent ethiek aan de Universiteit van Amsterdam. Hij heeft filosofie en culturele antropologie aan de Universiteit van Amsterdam gestudeerd. In 2017 verscheen zijn boek Gentest of geen test: hoe de NIPT de zwangerschap verandert (Amsterdam UP). Zijn publicaties zijn onder meer verschenen in NRC Next, NRC Handelsblad en Trouw.

Locatie

Landgoed ISVW
Dodeweg 8
Leusden, 3832 RD Nederland
Telefoon:
033 – 465 07 00
Website:
isvw.nl

Organisator

ISVW
Telefoon:
033 465 0700
E-mail:
receptie@isvw.nl
Website:
www.isvw.nl

Back to Top ↑
    • nl
  • Winkelmand

  • Laatste kans!

    ma 22

    Romantiek en authenticiteit

    22 oktober om 10:30 tot 26 oktober om 12:30
    ma 22

    Spinozaweek: Spinoza, politiek en maatschappij

    22 oktober om 10:30 tot 26 oktober om 12:30
    nov 10

    Op leven en dood: Van Oudheid tot Renaissance

    10 november om 10:30 tot 11 november om 12:30
    nov 10

    Liefde en doodsdrift; Eros en Thanatos in de sociologie

    10 november om 10:30 tot 11 november om 12:30
    nov 10

    Start: Liefde en doodsdrift; Eros en Thanatos

    10 november om 10:30 tot 11 november om 12:30
    nov 17

    Inleiding in de filosofie: Het goede

    17 november om 10:30 tot 18 november om 12:30
    nov 18

    Filosofisch café: Veerkracht

    18 november om 15:00 tot 17:00
  • NIeuw bij ISVW uitgevers

  • Meld je aan voor onze nieuwsbrieven

  • Word Vriend van de ISVW