Laden Evenementen

« All Evenementen

Landelijke Bildungsconferentie voor lerarenopleiders 2017

1 april om 09:30 tot 17:00

En doen! Bildungsmethoden voor leraren.

 

Locatie: Internationale School voor Wijsbegeerte
Dodeweg 8
3832 RD Leusden
ISVW.nl

Routebeschrijving

Programma

Dagvoorzitter:           Dick de Wolff

vanaf 9.00 uur:         Ontvangst met koffie/thee (Lounge).

Kies bij entree je workshop door een ticket voor de ochtend- en de middagsessie te pakken.

10.00 uur:                  Muzisch intro o.l.v. Bart van Rosmalen (Van Eedenzaal).

10.15 uur:                  Welkom door Dick de Wolff (Van Eedenzaal).

10.30 uur:                  Introductie en downloaden van de bildungsgame die we vandaag spelen, o.l.v. Martijn Koops (Van Eedenzaal).

10.45 uur:                 1e ronde workshops.

Religie (vorming)
  • Désanne van Brederode over wankelmoed. Katholieke inzichten en antroposofische denk- en wilsoefening (Van Eedenzaal).
  • Marthe Kerkwijk: rollenspel rond religieus redeneren (Brouwerzaal).
Sport & Spel (vorm)
  • Boots on the Ground met Erik Groenendijk & De veteranen: pittige buitenworkshop over confrontatie en verbinding door samen fysieke en mentale grenzen op te zoeken. (verzamelen in de Schuurmanzaal).
  • Dr. Nico de Vos & Bas van Nierop: trainerskracht, maatschappelijke impact van sport bij risicojongeren en vluchtelingen (Peripatoszaal).
Kunst (vormgeving)
  • Eric Verouden en Rob van Otterdijk: Pandemonium, werken met het standbeeldentheater van Augusto Boal (Academiazaal).
  • Kees Meijlink: De kunst van het kijken (Keposzaal).
Filosofie (formalisering)
  • Ed Weijers: Filosoferen met kinderen en jongeren (Agorazaal).
  • Hans Bolten: De kunst van het vragen stellen (Mennickezaal).

11.45 uur:                   Koffie/thee.

12.15 uur:                   Dick de Wolff over de stand van zaken rond bildung (Van Eedenzaal). Met boekpresentatie van Extreem in de klas, het boek van Mark Leegsma n.a.v. de vorige bildungsconferentie.

12.30  uur:                  Lunchbuffet (restaurant).

13.30 uur:

  • Bart van Rosmalen en Anouk Saleming: theatrale lezing over bildung: ‘De kunst van het gesprek’ (Van Eedenzaal).
  • Wandeling over ‘t Filosofenpad o.l.v. Marthe van Kerkwijk en Erno Eskens (Verzamelen voor de ingang van het hoofdgebouw).

14.30 uur:                    2e ronde workshops

Religie (vorming)
  • Cok Bakker: Bildung en normatieve professionalisering (Mennickezaal).
  • Wouter Sanderse : Beter lezen, beter leven (Van Eedenzaal).
Sport & Spel (vorm)
  • Koen Wessels: Context matters: groepsdynamiek in onderwijs (Schuurmanzaal).
  • Martijn Koops: De toegevoegde waarde van games in de les (Brouwerzaal).
Kunst (vormgeving)
  • Marijn Moerman: ‘Kun-st’, niet ‘wil-st’  (Peripatoszaal).
  • Ton Zondervan & Thóra Eymundsson: Teacher Artists opleiden (Agorazaal).
Filosofie (formalisering)
  • Michiel Tolman over het opzetten van bildungsonderwijs (Academiazaal).
  • Jurjen van den Groep over de dialoogvorm ‘toveren’: Tijd, Onderwerp, Vragen, Essenties, Nakaarten (Keposzaal).

 

15.30 uur:                   Presentatie van de resultaten van de game o.l.v. Martijn Koops (Van Eedenzaal).

15.45 uur:                    Afsluiting stand-up filosofie o.l.v. Erno Eskens & Marthe Kerkwijk (Van Eedenzaal).

16.15 uur:                    Uitreiking van de eerste exemplaren van het kersverse boek Extreem in de klas aan u. (Van Eedenzaal).

16.25 uur:                   Aan de bar (1e drankje gratis)

Datum

Zaterdag 1 april 2017.
Aanvang 09.30 uur – einde 17.00 uur.

Deelname

€ 25,- (inclusief koffie, thee en lunch en het boek Extreem in de klas t.w.v. € 14,95 en Het agoramodel van René Gude t.w.v.  € 12,50).

Inleiding

In 2012 ging de landelijke bildungsbeweging van start met het boek …En denken! Bildung voor leraren. Het begrip bildung werd toen nog relatief weinig gebruikt en gehoord. Inmiddels begint het een buzzwoord te worden. Scholen ontwikkelen bildungsonderwijs, onze minister van OCW geeft er speeches over en bij de lerarenopleidingen is het speerpunt geworden.

Maar hoe doe je eigenlijk aan bildung? Hoe onderwijs je het? Deze vragen staan centraal tijdens de 3e landelijke bildungsconferentie. Deze conferentie heeft een praktische inslag – je maakt kennis met bildungsmethoden en leert ermee te werken. De titel van de conferentie is daarom: …En doen! Bildungsmethoden voor leraren.

Naast een muzisch intro van Bart van Rosmalen en een korte lezing van Dick de Wolff, leert u in kleine groepen te werken met het beschikbare bildungsgereedschap uit de vier belangrijkste trainingspraktijken: religie, sport, kunst en filosofie.

De conferentie wordt georganiseerd door de Landelijke Regiegroep Bildung (LRB) en heeft als doel:

– Een begin maken met je ontwerpplan voor je eigen bildungsonderwijs

– In staat zijn om te komen tot een gezamenlijke taal waarin we over bildung praten.

– Het bewerkstelligen van een sociaal, organisatorisch en pedagogisch-didactisch klimaat waarin bildung tot leven kan komen.

– Het ontwikkelen van strategieën om blijvend in gesprek te blijven over bildung als schoolteam en –organisatie met leerlingen, leraren en hun omgeving.

Voor 160 vertegenwoordigers die betrokken zijn bij de lerarenopleidingen is er gelegenheid om op deze conferentie over deze punten geïnformeerd te raken en in gesprek te gaan: management, lerarenopleiders, studenten en beroepenveld.

Wij hopen u te mogen ontmoeten op, no kidding, zaterdag 1 april 2017.

 

Sprekers

Prof. dr. Cok Bakker is theoloog/religiewetenschapper (1988) en onderwijskundige (1991). Hij werkt als hoogleraar ‘Didactiek van Levensbeschouwelijke vorming’ bij de Faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit Utrecht en is lector bij het Kenniscentrum Educatie van Hogeschool Utrecht. Zijn onderzoek richt zich op de relatie tussen onderwijs en levensbeschouwing in brede zin, zoals die zich manifesteert op het macro-niveau van onderwijsbeleid en onderwijsverzuiling, op het meso-niveau van het maatschappelijk middenveld en instituties (‘de identiteit van de school’) en op het micro-niveau van de professionele en levensbeschouwelijke biografie van leerkrachten.

Jurjen van de Groep (1972) is verbonden aan Het Nieuwe Trivium. Hij is al enige tijd gefascineerd door leren en reflectie. Via vele omzwervingen zoals de lerarenopleiding, de studie Onderwijskunde en werk als onderwijsonderzoeker bij de universiteit, heeft hij sinds een tiental jaren als docent en trainer in praktische filosofie zijn thuishaven gevonden in de Artes Liberales. De diepgang in gesprekken die door de vrije kunsten bereikt wordt, zorgt voor een focus en sluit daarmee aan op zijn passie: het faciliteren van denkbewegingen, leren van & door ervaring.

Hans Bolten verzorgt sinds 1993 socratische gesprekken aan de ISVW. Training en opleiding in de kunst van het vragenstellen doet hij regelmatig in o.a. leergangen ‘Bestuurlijk Leiderschap’ van de AOG, en leergangen voor huisartsenopleiders van het LUMC.

Brederode, Desanne van 2017Désanne van Brederode, dochter van een voormalige jezuïet en priester, studeerde filosofie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en debuteerde in 1994 met haar bildungsroman ‘Ave verum corpus’ (‘Gegroet waarlijk lichaam’). Zij schrijft en houdt lezingen, vaak over levensbeschouwelijke thema’s. Van Brederode publiceerde onder meer in De Groene Amsterdammer. Van 2006 t/m 2008 verzorgde zij regelmatig een column in het televisieprogramma Buitenhof. Daarnaast publiceerde ze tien romans waarvoor ze in 2007 de literaire Gerard-Walschapprijs won.

Eskens, Erno 2014 foto Paul Scheulderman
Erno Eskens is programmadirecteur en uitgever bij de Internationale School voor Wijsbegeerte. Hij schreef meerdere boeken. In 2000 verscheen de Filosofische reisgids voor Nederland en Vlaanderen (uitgeverij Contact), gevolgd door de bloemlezing Dit is Lyotard (Uitgeverij Kok), Filosofen Lexicon (Uitgeverij Veen Magazines, met Ruben Heijloo) en in 2009 Democratie voor dieren (Uitgeverij Contact).

Thóra Eymundsson is medewerker van Lab21, het didactisch innovatie lab van Hogeschool Windesheim. Zij begeleid studenten en docenten in het op een didactische manier inzetten van innovatieve technologie.

Erik Groenendijk, Afghanistan-veteraan, raakte in 2010 gewond door een granaat die ontplofte tijdens zijn missie in Camp Coyote. Hij werd vervolgens samen met collega Admilson R. door justitie verdacht van een moordaanslag op een Nederlands pantservoertuig in Afghanistan. Ondanks sterke aanwijzingen omtrent Admilson, werd de zaak geseponeerd door gebrek aan bewijs. Tegenwoordig is Groenendijk begeleider van explosieven- en drugsspeurhonden. Als hij niet aan het werk is met zijn honden Jan, Dolly en Britt, zet hij zich in voor de stichting Boots on the Ground. Verder geeft hij samen met zijn kameraad Jamie trainingen.

Marthe Kerkwijk is filosoof en programmacoördinator bij het cursusinstituut van de ISVW. Daarnaast werkt ze aan haar promotie-onderzoek aan Heythrop College, University of London, over de Duitse filosoof Jürgen Habermas en de vraag: kunnen religieuze argumenten een wet rechtvaardigen in een democratie? Ook schrijft ze over het pragmatisme, vrouwen in de filosofie, kritische theorie en de filosofie van vertaling. Verder richtte ze de West London Philosophy School op, waar ze wekelijkse inlooplessen filosofie gaf aan geïnteresseerden. Tevens heeft ze ervaring met geven van hoorcolleges en werkgroepen aan filosofiestudenten aan de University of London.

Martijn Koops is expert gamedidactiek aan HU en auteur van het boek Gamedidactiek. Als gepromoveerd fysicus een stevige wetenschappelijke basis. In het bedrijfsleven is hij aan het eind van jaren ’90 begonnen met zijn onderzoek naar serious gaming. Momenteel werkt hij als natuurkundeleraren-opleider en past hij de gametechnieken veelvuldig toe in zijn eigen lessen.

Mark Leegsma legde tijdens zijn studie psychologie de nadruk op de filosofische vragen achter het experimentele onderzoek en de klinische praktijk. Na het behalen van zijn bul psychologie volgde een studie wijsbegeerte. In Amsterdam doceerde hij aan de universiteit en hogeschool verscheidene cursussen. Hij is hoofdredacteur van iFilosofie, het online magazine van de ISVW en is onlangs begonnen aan een promotieonderzoek.

Kees Meijlink (1952) is docent filosofie en kritisch denken bij de masteropleidingen ‘leren en innoveren’ en ‘educational leadership’ aan het Marnix Onderwijscentrum in Utrecht. Hij doet onderzoek naar het nut van filosoferen met kinderen om kritisch denken te ontwikkelen. Daarnaast speelt hij gitaar en zingt hij in de rockband Yep en speelt trombone in het Bridges Orchestra. Hij maakt films en schrijft zo nu en dan een liedje. In juli 2015 publiceerde hij het boek ‘Denken over onderwijs’. In november 2015 verscheen de tweede druk.

Moerman, Marijn 2014 foto Paul Scheulderman (1)Marijn Moerman studeerde in 2003 af aan De Theaterschool van de Amsterdamse Hogeschool van de Kunsten. Sindsdien geeft ze les en maakt ze voorstellingen. Marijn speelde in verschillende toneelgroepen, en is op dit moment te zien bij The Dutch Factory. Tijdens haar studie Filosofie aan de UvA kwam ze in contact met Retorica, en heeft ze zich daarin onder Eugène Sutorius verdiept. Samen met hem en met Thomas van Neerbos geeft ze de module Retorica aan de honoursstudenten van de UvA en VU.

Bas van Nierop, MSc is pedagoog en werkzaam als docent bij de bachelor Ecologische Pedagogiek van de Hogeschool Utrecht. Daarnaast is hij als hoofdonderzoeker van Trainerskracht verbonden aan het lectoraat Participatie en Stedelijke Ontwikkeling.

Otterdijk, Rob 2016 foto Paul Scheulderman (2)Rob van Otterdijk studeerde onder andere drama aan het Centrum van Theatereducatie, burgerschapseducatie aan de universiteit van Tilburg, de master Special Educational Needs aan de Fontys Hogeschool en filosofie aan de universiteit van Tilburg. Momenteel is hij docent maatschappijleer op het Raaylandcollege te Venray en docent filosofie aan de universiteit van Tilburg. Daarnaast coacht hij docenten en is hij taalcoach voor vluchtelingen.Verder is hij fractievoorzitter van GroenLinks Geldrop-Mierlo.

7267127958_7f92083c34_bBart van Rosmalen, improviserend cellist en regisseur, onder andere werkzaam bij De Baak als programmavernieuwer, is sinds eind jaren 1990 in verschillende rollen als adviseur, opleider, lector en moderator intensief betrokken bij het versterken van het internationale kunstvakonderwijs door praktijkgericht onderzoek. Van Rosmalen stelt in zijn aanpak het begrip Connecting Conversations centraal en werkt aan nieuwe duurzame verbindingen tussen kunst, bedrijfsleven, wetenschap en maatschappelijke organisaties. Sinds 2014 is hij Lector Kunst en Professionalisering bij HKU en begin 2016 promoveerde hij op een proefschrift over Muzische Professionalisering bij de Universiteit van Humanistiek.

Anouk Saleming schreef theaterteksten voor o.a. De Gasten (voorheen  Jong Rast), Stella Den Haag, Rast, The Locals,  Danstheater Aya en Komma4. In 2005 ontving zij voor haar jeugdtheaterstukken het Charlotte Köhler Stipendium en in 2012 won zij met het  stuk Runnin’Blue de internationale jeugdtheaterprijs  Kaas en Kappes. Een aantal toneelteksten is bij uitgeverij Theaterboek  uitgegeven, waaronder Bloedroof en Het bos van dode liefjes. Ook werkt zij sinds 2005 als docent op de Hogeschool voor
de Kunsten in Utrecht.

Dr. Wouter Sanderse is filosoof en werkt als lector beroepsethiek van de leraar bij de Tilburgse lerarenopleiding en alle pabo’s van Fontys Hogescholen. Vanaf september begeleidt hij ook een Fontysoverstijgend praktijkonderzoek naar bildung met 10 instituten, van Kunst tot Sport, en Journalistiek tot Economie.

Michiel Tolman is één van de initiatiefnemers van De Bildung Academie en huidig directeur. Hij stuurt het kernteam aan in de dagelijkse zaken en vertegenwoordigd de academie naar buiten toe. Hij is alumnus van de VU, waar hij een bachelor politicologie heeft afgerond, en de UvA, waar hij een masterdiploma in International Relations heeft behaald. Na een kortstondig bezoek aan de arbeidsmarkt is Michiel, samen met Eugène, begonnen met het bouwen van De Bildung Academie.

Eric Verouden (Rotterdam, 1961) is de laatste tien jaar o.a. dramadocent en docentenopleider bij de lerarenopleiding in Tilburg en de Master Leren & Innoveren in Eindhoven. Daarvoor was hij ruim 20 jaar speler en theatermaker bij diverse gezelschappen. Zijn leermeesters in het theater zijn o.a. Pierre Byland (Locarno), Saïdi Lasaad (Brussel) en Jos Houben (Parijs).

Dr. Nico de Vos is filosoof en lector Participatie en Stedelijke Ontwikkeling bij het Kenniscentrum Sociale Innovatie van de Hogeschool Utrecht. Focus van het lectoraat ligt op de maatschappelijke impact van sport, kunst en gemeenschappen.

Ed Weijers  is coördinator van het Centrum Kinderfilosofie Nederland en erelid van het dagelijks bestuur van SOPHIA, de Europese stichting voor de bevordering van het filosoferen met kinderen. Weijers heeft filosofie gestuurd in Leiden, volgde de lerarenopleiding in Utrecht en filosofeert met individuen en uiteenlopende groepen in binnen en buitenland. Bij de ISVW is hij hoofddocent van de Beroepsopleiding FMKJ en de cursus Filosofisch Kompas.

Koen WesselsKoen Wessels voltooide na een bachelor in de bewegingswetenschappen aan de Vrije Universiteit de onderzoeksmaster Onderwijskunde in Utrecht. In februari 2015 werd hij initiatiefnemer van De Bildung Academie, waar hij momenteel als kernteamlid dagelijks bezig is met het (door)ontwikkelen en begeleiden van universitair bildungsonderwijs, alsmede met het ondersteunen en inspireren van andere onderwijsinstellingen op weg naar een betere toekomst.

Wolff, Dick de 2015 foto Paul Scheulderman (2)Dick de Wolff was directeur van de Faculteit Educatie van Hogeschool Utrecht. Hij is voorloper bildung Lerarenagenda en initiatiefnemer van de landelijke bildungsconferentie.

Dr. Ton Zondervan is een hoofddocent  en onderzoeker op Hogeschool Windesheim. Hij ondersteunt opleidingen van Windesheim bij het concretiseren van het beleidsthema ‘opleiden van waarde(n)volle professionals’. Zijn tweede hoofdtaak is onderwijsinnovatie. Hij is mede-ontwerper en uitvoerder van het Windesheim Teachers College. Van daaruit begeleidt hij ook onderwijsinnovatie in andere opleidingen.

 


Workshops

Cok Bakker: Bildung en normatieve professionalisering
Normatieve professionalisering, in ons geval de professionalisering van leraren, is een vorm is van levensbeschouwelijke vorming. Kun je je dit eigen maken?

Jurjen van den Groep: Toveren: Tijd, Onderwerp, Vragen, Essenties, Nakaarten.
In Vrije Ruimte: Praktijkboek (Uitgeverij Boom, 2008) staan 75 manieren om een denkgesprek vorm te geven. In deze workshop gaan we aan de slag met “TOVEREN”: een gespreksvorm van maximaal een uur, toepasbaar in groepen van 5 tot 100 mensen, gebaseerd op de kernelementen van de Socratische Methode van Leonard Nelson en Gustav Heckmann. Je maakt het mee; je maakt het je eigen.

Hans Bolten: Kunst van het vragenstellen
In de workshop ‘de kunst van het vragenstellen’ leer je wat je op zulke momenten kunt doen. En je kunt dat ook na afloop: gericht doorvragen, vragend confronteren en overbruggen, ruimte maken en denkbeelden blootleggen

Boots on the ground met Erik Groenendijk & De veteranen: pittige buitenworkshop over confrontatie en verbinding door samen fysieke en mentale grenzen op te zoeken.

Désanne van Brederode: Wankelmoed
Kan religie een vorm van bildung zijn? Niet als het geloof een dichtgetimmerd dogmatisch systeem is. Maar echt geloof begint met wankelmoed, met de moed om het niet zeker te weten. Je weet niet of je geloof een grond heeft. Je gelooft het omdat je eraan durft te twijfelen. Die twijfel kan nuttig zijn bij in het bildungsonderwijs.  Katholieke inzichten en antroposofische denk- en wilsoefening.

Erno Eskens & Marthe Kerkwijk: Wandeling over ‘t Filosofenpad
Op het terrein van ISVW begint ‘t Filosofenpad. In een korte wandeling lopen we langs afbeeldingen van Aristoteles, Spinoza en Peter Sloterdijk.  Wat was de didactiek van deze denkers? Aristoteles geloofde in bewegingsonderwijs, Spinoza verdedigde de vrijheid van meningsuiting en Sloterdijk stelde een gewetensvraag: is bildung nog wel mogelijk als iedereen in zijn eigen bubble zit en zelf zijn kennis bij elkaar sprokkelt?

Erno Eskens & Marthe Kerkwijk: Stand-up filosofie
U stelt die ene vraag die u altijd al aan een filosoof had willen vragen. De filosofen improviseren ter plekke een antwoord.

Marthe Kerkwijk: Rollenspel rond religieus redeneren.
Je krijgt een religieus of niet-religieus perspectief toegewezen. Dat perspectief kan heel anders zijn dan je echte mening. Dan gaan we in gesprek over een actueel thema. Doel: wederzijds begrip. Wat bedoelt een ander nu echt, en wat is misverstand? Er zijn drie spelregels: (1) je moet in je rol blijven (je eigen opvatting doet er nu even niet toe. Dat is lastig), (2) je moet je integriteit bewaren (je mag jezelf niet tegenspreken. Ook lastig) en (3) je moet je opvatting uitleggen aan iemand met een ander perspectief (Ook al zo lastig). We zullen ontdekken dat er heel wat te expliciteren en te analyseren valt voordat een genuanceerd oordeel gevormd kan worden. Hoe gaat dat in de klas, of tijdens de vergadering? Hoe verwachten we dat toekomstige burgers dat later zullen doen?

Martijn Koops: Waarom games in de les gebruiken?
Games kunnen een toegevoegde waarde hebben in de les als je ze welbewust inzet. Met name voor lessen die traditioneel lastig te geven zijn, kan een spel een goed alternatief zijn. Afhankelijk van het probleem dat je wilt oplossen kies je een spelsoort. Daarbij is de keuze uit verschillende speltypen: Gamification, kennisspel, oefenspel, begripsspel of een verkennend spel. In de presentatie legt Martijn uit hoe je tot een passend en verantwoord spel komt.

Kees Meijlink: De kunst van het kijken
In deze workshop kijken we naar twee kunstwerken: één van Marcel Duchamps (De fontein) en één van Boushra Almutawakel (Moeder, dochter en pop). Daarbij voeren we een onderzoeksgesprek over wat kunst met ons, kijkers, doet. Het uitstellen van een waarderend oordeel blijkt belangrijk, het neemt hindernissen weg bij het kijken. Juist door onderzoek (het feitelijke oordelen) en het praten over wat we zien verrijken we ons kijken en vergroten ons kijkplezier.
Kunst kijken vraagt om een goed pedagogisch klimaat. Er moet ruimte zijn voor onderzoek en een onderzoekende houding (en dat heeft helaas in onderwijs vaak niet de centrale plaats, die het verdient). Bij onderzoek horen kritisch denken en conatieve vaardigheden als bijvoorbeeld geduld en vasthoudendheid. In de workshop definiëren we kritisch denken en conatieve vaardigheden. Het zijn beide bij uitstek skills die bij bildung horen.

Marijn Moerman: ‘Kun-st’, niet ‘wil-st’;
Enkele praktische vaardigheden om kunst van waarde te laten zijn in het onderwijs. Het kennen en kunnen van de kunst; enkele praktische vaardigheden

Bart van Rosmalen en Anouk Saleming: Theatrale lezing
Eerste motto voor de theatrale lezing op 1 april over Bildung: ‘Je krijgt pas vleugels als je jezelf kan dragen’ (uit de bundel Maangezichten- Bart van Rosmalen, Anouk Saleming Uitgeverij IJzer- Utrecht april 2017). Tweede motto is: Building Conversation, Niet wat we zeggen, maar hoe we spreken bepaalt de waarde van onze woorden. De manier waarop we met elkaar praten beïnvloedt de toekomst die we samen vormen. (Building Conversation is een initiatief van theatermaker Lotte van den Berg en beeldend kunstenaar Daan ‘t Sas dat wordt ontwikkeld door een groeiend collectief van kunstenaars dat het gesprek benadert als een kunstwerk, als een gezamenlijke creatie en een collectieve improvisatie.)

Wouter Sanderse: Beter lezen – beter leven?
Hoe kan het lezen van boeken bijdragen aan bildung, opgevat als een proces van karaktervorming? Daar gaan we in deze workshop op in. We trappen af met een inleiding over de Aristotelische begrippen ‘deugd’ en ‘karakter’, waarbij ook de vertaling daarvan in een religieuze context wordt aangestipt. Daarna doen we oefeningen om je bewuster te maken van je eigen deugden en ondeugden. Vervolgens zoomen we in op de kansen en risico’s van het gebruik van de vormende waarde van literatuur. Misbruik je kunst dan eigenlijk niet? En werkt het eigenlijk wel? Tenslotte bespreken we je favoriete boek, onderzoeken we de (on)deugden van de hoofdpersonen, en kijken we wat je daar anno nu aan hebt. Concrete aanleiding voor de workshop is dat dit voorjaar bij ISVW het boek ‘Lezen voor het leven’ verschijnt, een methode voor talendocenten in het voortgezet onderwijs om aandacht aan ethische thema’s in te besteden.

Erik Verouden & Rob van Otterdijk: Pandemonium, werken met het standbeeldentheater van Augusto Boal
In de jaren 70 van de vorige eeuw ontwikkelde Augusto Boal, in het kielzog van Paolo Freire, theatertechnieken, die door iedereen beoefend konden worden. Eén van die technieken is standbeeldentheater, waarbij zeggingskracht wordt gecomprimeerd tot een beeld. Er is dus aanvankelijk gèèn beweging en gèèn tekst. Deze theatertechniek werkt nog steeds in de (opleidings-)klas. Beeldtaal heeft nu immers een prominente rol in de communicatie.  De dialoog over ingewikkelde onderwerpen, zoals bijvoorbeeld ‘waarden’ kan met deze techniek ondersteund worden. In deze actieve workshop maak je kennis met de basistechniek van het standbeeldentheater en samen we zullen een aantal werkvormen nader onderzoeken. Na de workshop kan je er mee aan de slag in je praktijk. Daarnaast onderzoeken we middelen en methoden om burgerschap te versterken middels beelden. Daarbij gebruiken we foto’s en filmfragmenten.

Dr. Nico de Vos & Bas van Nierop, MSc: trainerskracht, maatschappelijke impact van sport bij risicojongeren en vluchtelingen
“In mijn buurt ben ik meer een leider geworden, vooral voor kinderen, want die willen graag dingen doen die jij ook doet” – Deelnemer Trainerskracht. Het is de missie van Trainerskracht om jongeren te ondersteunen in hun ontwikkeling. Door de focus te leggen op talentontwikkeling draagt Trainerskracht bij aan de bredere ontwikkeling van deze jongeren. Hiermee levert het project een bijdrage aan de maatschappelijke participatie. Dit wordt gedaan door de deelnemers aan Trainerskracht de voorbereiding en uitvoering van (voetbal)trainingen bij drie Utrechtse sportverenigingen te laten verzorgen. Hierbij is het nadrukkelijk van belang dat de jongeren zelf de training uitvoeren, hierbij ligt de focus op ‘doen’. In het onderzoek zetten we creatieve instrumenten in om waardevolle informatie te verzamelen. Bij deze workshop ligt de nadruk op ervaren. Wil jij weten hoe een deelname aan Trainerskracht van betekenis kan zijn of ben jij nieuwsgierig naar de werkwijze van Trainerskracht? Kom dan naar onze actieve workshop!

Ed Weijers: omarm de twijfel – Filosoferen met Kinderen en Jongeren (FMKJ)
In de workshop ga je ervaren waarom het goed is dat leerlingen, en ook jijzelf, leren filosoferen. Want denken over je eigen denken geeft de mogelijkheid jezelf te kunnen vormen tot wie je wil zijn. Filosoferen kan bevrijden. Dat vraagt reflectie, kritische reflectie. Dan kan je alleen doen, maar andere mensen die anders denken kunnen daarbij heel behulpzaam zijn. Als je weet wat je denkt en je jezelf gaat afvragen waarom je dat denkt en of dat wel een stevig fundament heeft, en of je daar goede, solide argumenten voor hebt, slaat hopelijk de twijfel toe. En dat is goed, want twijfelen aan je eigen gedachten geeft ruimte voor nieuwe, andere, misschien zelfs betere gedachten. Over jezelf maar ook over veel meer.
Maandag ga je met die houding een gesprek aan met je leerlingen. Je vertrouwt op de kracht van het denken. Van jezelf en van je leerlingen.

Koen Wessels: Context matters: groepsdynamiek in onderwijs
Bildungsonderwijs biedt de mens ervaringen die hem diepgaand kunnen veranderen. Confronterende workshops die groeimogelijkheden blootleggen, inhoudelijke discussies over belangrijke maatschappelijke thema’s, creatieve projecten met veel vrijheid, enzovoort. Hebben we het over bildungsonderwijs dan gaat het vaak over de vraag hoe die ‘input’ georganiseerd kan worden. Net zo belangrijk is de context waarbinnen dat gebeurd, de onderwijsomgeving waarin studenten en docenten zich samen bevinden. De wijze waarop studenten met elkaar en met hun docent(en) in verbinding staan, de groepsdynamiek in het onderwijs, heeft een niet te onderschatten invloed op de ontwikkeling van studenten. Het is als een vruchtbare bodem voor een plant. De zon kan schijnen wat hij wil, als de plant niet geworteld is in een vruchtbare grond zal hij niet groeien. In deze workshop staat de vraag centraal hoe een optimale groepsdynamiek in het onderwijs eruit ziet en wat je als docent kunt doen om daaraan bij te dragen?

Dr. Ton Zondervan & Thóra Eymundsson: Teacher artists opleiden
In het Windesheim Teachers College leiden we sinds twee jaar innovatieve leraren op, die we “teacher artists” noemen. Persoonsvorming of Bildung heeft daarin een belangrijke plek. Belangrijke competenties zijn o.a. creativiteit en burgerschap. Daaraan werken we o.a. met art-based learning. In deze interactieve workshop presenteren we kort het waarom, wat en hoe van het Teachers College. Daarna laten we concrete voorbeelden van Bildung uit ons onderwijs zien. Dit is allemaal nog work-in-progress. Daarom zijn we ook benieuwd naar jullie ideeën en vragen over hoe we in het onderwijs Bildung handen en voeten kunnen geven. Door elkaar te inspireren met concrete ideeën en visie brengen we zo samen het ontwikkelen van Bildung in het onderwijs een stapje verder.

 


Waarom is deze dag voor jou de moeite waard?

  • Je maakt kennis met talloze methoden om je bildungsonderwijs vorm te geven.
  • Er is ruimte om je eigen voorbeelden van bildung uit je opleiding in te brengen en je maakt kennis met good practices van andere opleidingen.
  • Je ontmoet denkers over bildung en je gaat onder leiding van deze denkers met elkaar in gesprek.
  • Je inbreng wordt verwerkt op een site waarop je je ervaringen met bildung in het onderwijs kunt plaatsen en waar je inspiratie kunt opdoen voor je eigen bildungsonderwijs.
  • Indien gewenst ontvang je een certificaat van deelname.

 

Voor meer informatie en contact: info@isvw.nl, tel 033-4650700.

 

Bildung, een sine qua non!

Lerarenopleidingen werken samen aan leraren in bildung.

Geen beroep draagt méér bij aan de toekomst van de samenleving dan dat van de leraar.

Bildung

“Onder bildung wordt het proces verstaan van persoonlijke ontwikkeling op basis van een brede beschouwing van culturele en maatschappelijke verworvenheden en uitingen. Bildung is een middel om mensen te stimuleren tot een open, betrokken en nieuwsgierige houding ten opzichte van hun samenleving en cultuur. Een houding die hen beter in staat stelt tot het ontwikkelen van morele en kritische oordelen. In die zin is bildung direct gerelateerd aan burgerschap en een voorwaarde voor de verdere ontwikkeling naar een samenleving, waarin mensen zich verantwoordelijk weten voor het beschavingspeil van de betreffende samenleving en cultuur. Iedere burger wordt geacht hier een bijdrage aan te leveren.”

Werken aan bildung: het hoger onderwijs

De Vereniging Hogescholen (VH) wijst de laatste jaren op het belang van het werken aan bildung bij studenten binnen de hogescholen. “Juist in tijden van crisis moet je werken aan hoogwaardig en ambitieus hoger onderwijs. En dan niet alleen maar vanwege de economische waarde, maar ook de waarde van ontplooiing en ontwikkeling van zelfstandige en verantwoordelijke mensen: bildung!” De Bestuurscommissie Onderwijs van de VH heeft bildung vanwege het bij de instellingen opkomende debat over dit thema benoemd tot kennisdelingsthema.

Werken aan bildung: de lerarenopleidingen

Het belang van bildung dat geldt voor studenten binnen het hoger onderwijs in het algemeen, geldt in nog sterkere mate voor studenten aan de lerarenopleidingen. Aankomende leraren hebben op grond van hun professie een bijzondere taak en verantwoordelijkheid waar het bildung betreft. In Leraar zijn. Meer oog voor persoonlijke professionaliteit (Onderwijsraad, 2013a) wordt er op gewezen, dat persoonlijke professionaliteit van de leraar in de toekomst belangrijk is om verantwoord en evenwichtig te werken aan de kwalificatie, de socialisatie en persoonsvorming van leerlingen. De aankomende leraar moet zich ontwikkelen tot een persoonlijkheid, die beschikt over een brede maatschappelijke en culturele oriëntatie, een kritische onderzoekende houding, praktische wijsheid in onderwijszaken en vooral ook een drive om te werken aan de educatieve en persoonlijke ontwikkeling van zijn leerlingen. De bildung van de leraar is een voorwaarde voor de bildung van leerlingen.

Wij, lerarenopleidingen, willen met bildung aankomende leraren stimuleren en helpen om in bildung te zijn en te blijven voor goed en toekomstbestendig onderwijs, voor hun eigen persoonlijke groei, motivatie en carrièremogelijkheden. Zo gaan ze binnen hun school functioneren als ‘leraren in bildung’ die op hun beurt een bijdrage leveren aan de vorming en bildung van hun leerlingen.

De leraar in bildung: een profielschets

Bij het werken aan bildung binnen de lerarenopleidingen is een profielschets van de leraar in bildung noodzakelijk. De profielschets, die hieronder volgt, geeft aan welke kwaliteiten we bij het werken aan bildung bij onze studenten beogen. Hij is ook bedoeld als een kader waarbinnen de studenten werkend aan hun bildung eigen keuzes kunnen maken. In de toekomst moet de profielschets, in al of niet gewijzigde vorm, geïntegreerd worden in een nieuw beroepsprofiel van de leraar, waaraan nieuwe eindkwalificaties kunnen worden ontleend.

Voorlopige schets van de leraar in bildung

1. De leraar in bildung is nieuwsgierig en heeft een open, onderzoekende houding ten opzichte van mens en maatschappij, kunst en natuur; hij stimuleert deze nieuwsgierigheid en openheid ook bij zijn leerlingen.

2 De leraar in bildung differentieert zijn onderwijs vindingrijk en oplossingsgericht naar de onderwijsbehoeften en diversiteit van zijn leerlingen, met oog voor hun persoonlijke ontwikkeling: hij realiseert hiermee echt passend onderwijs.

3. De leraar in bildung heeft inzicht in de eigen traditie en cultuur en zicht op andere culturen en denkwijzen en levert door kritische overdracht van waarden en cultuur een bijdrage aan de opvoeding van leerlingen tot betrokken democratische (wereld)burgers.

4. De leraar in bildung denkt zelfstandig en interdependent en volgt kritisch actuele en nieuwe ontwikkelingen op maatschappelijk, politiek, wetenschappelijk en cultureel gebied, ook binnen de jeugdcultuur. Hij trekt hieruit consequenties voor zijn handelen als leraar in het besef dat hij leerlingen moet voorbereiden op een toekomstige, nog onbekende samenleving.

5. De leraar in bildung werkt aan zijn “normatieve professionalisering”. Dit betekent dat hij op basis van een open waardenoriëntatie bewust normen – richtsnoeren – ontwikkelt, verfijnt en verinnerlijkt om op een persoonlijke en verantwoorde wijze een bijdrage te leveren aan de educatie en morele vorming van leerlingen. Vanuit deze houding kan hij ook bij conflicten binnen de klas of bij confrontatie met morele dilemma’s als vanzelf goed en verantwoord handelen.

6. De leraar in bildung gaat geregeld een open gesprek aan met zijn leerlingen over actuele kwesties en neemt hun opvattingen serieus. Hij stimuleert ze, door hen in aanraking te brengen met de opvattingen van anderen en door kritisch onderling vragen te stellen, om zelf open en kritisch te ontdekken wat voor hun waarheid, schoonheid en goedheid is. Zo helpt hij leerlingen om zich te ontwikkelen tot een authentiek persoon met een eigen levens- en wereldbeschouwing. Hij ervaart die gesprekken ook zelf als verrijkend.

7. De leraar in bildung werkt zelfstandig, in interactie met zijn leerlingen en in teamverband en binnen de bredere onderwijsomgeving aan zijn persoonlijke professionaliteit als leraar en weet als autonome professional zijn handelen te verantwoorden naar leerlingen, collegae, ouders, besturen en andere betrokkenen.

Bildung van leraren in de lerarenopleidingen

Bildung kan op verschillende manieren vertaald worden. Daarbij gaat het om een gelijktijdigheid (en – en) en samenhang (niet óf – óf):

• strategisch: opgenomen in missie en visie van de instelling;
• cultureel: als onderdeel van de kwaliteitscultuur in een instelling en/of opleiding;
• gemeenschappelijk: door (informele) bildungscommunities van leren en werken;
• sociaal: door interactie en samenwerking met educatieve, culturele en wetenschappelijke instellingen in de omgeving;
• personeel: in het HRM-beleid zichtbaar en voelbaar als opgave voor docent en medewerker;
• curriculair: door verwevenheid in het opleidingsprogramma;
• extra-curriculair: in extra keuzeonderdelen, bijvoorbeeld via honoursprogramma’s of Studium Generale.

Voor het vormgeven van bildung kan men in deze opsomming een zekere hiërarchie zien: als een instelling echt kiest voor bildung, is het van belang dat men in alle lagen van de organisatie en in relatie met de omgeving al deze lagen van bildung beleeft.

Organisatie

Deze conferentie is een initiatief van verschillende lerarenopleidingen van hbo’s en universiteiten en van enkele bildungsorganisaties; samenwerkend in de Landelijke Regiegroep Bildung. Bij de organisatie zijn betrokken: Hogeschool Utrecht, Hogeschool Arnhem Nijmegen, de Academie Pedagogiek & Onderwijs van Saxion, Hogeschool Windesheim, Hogeschool InHolland, Universitaire Lerarenopleiding Tilburg, Fontys Lerarenopleiding Tilburg, Hogeschool van Amsterdam, het Centrum voor Humanistisch Vormingsonderwijs, het Centre of Expertise Persoonlijk Meesterschap, de Bildung Academie en de Internationale School voor Wijsbegeerte. De organisaties hebben de krachten gebundeld om deze tweede landelijke bildungsconferentie voor lerarenopleidingen te organiseren.

Windesheim-logo

Tilburg

Saxion image-3510921

HVO-logo_met-Naam_web

HVA logo domein oo zwart

HKU

•HAN logo University of Appleid Sciences fc

Fontys Hogescholen 2016

Bildung Academie

banner handtekening image001

Hogeschool20Utrecht20logo

Het organisatieteam

Deze conferentie is een initiatief van verschillende lerarenopleidingen van hbo’s en universiteiten en van enkele bildungsorganisaties; samenwerkend in de Landelijke Regiegroep Bildung. Bij de organisatie zijn betrokken: Hogeschool Utrecht, Hogeschool Arnhem Nijmegen, de Academie Pedagogiek & Onderwijs van Saxion, Hogeschool Windesheim, Universitaire Lerarenopleiding Tilburg, Fontys Lerarenopleiding Tilburg, Hogeschool van Amsterdam, het Centrum voor Humanistisch Vormingsonderwijs, het Centre of Expertise Persoonlijk Meesterschap, de Bildung Academie en de Internationale School voor Wijsbegeerte. De organisaties hebben de krachten gebundeld om deze tweede landelijke bildungsconferentie voor lerarenopleidingen te organiseren.

Het organisatieteam bestaat uit

Voorzitter: Mathi Vijgen – Hogeschool Utrecht (mathi.vijgen@hu.nl)

Ynte Athonie Bakhuizen – De Bildung Academie (ynte@debildungacademie.nl)

Cok Bakker – Hogeschool Utrecht (cok.bakker@hu.nl)

Gertie Blaauwendraad – Hogeschool Utrecht (gertie.blaauwendraad@hu.nl)

Tamara Cop – Hogeschool Arnhem Nijmegen (tamara.cop@han.nl)

Hanke Drop – Hogeschool Utrecht (hanke.drop@hu.nl)

Dieuwertje de Graaff – Diversion (dgraaff@diversion.nl)

Erno Eskens – Internationale School voor Wijsbegeerte (erno.eskens@isvw.nl)

Thom Geurts – (t.m.j.geurts@home.nl)

Bart van Haaster – Saxion (b.n.m.vanhaaster@saxion.nl)

Remi Hartel – Hogeschool Arnhem Nijmegen (remi.hartel@han.nl)

Tom van den Hoek – Hogeschool Utrecht (tom.vandenhoek@student.hu.nl)

Jacqueline Kösters – Hogeschool van Amsterdam (j.m.p.kosters@hva.nl)

Francien Lange – Windesheim (f.Lange@windesheim.nl)

Marijke van Meenen – Humanistisch Vormingsonderwijs (m.vanmeenen@hvo.nl)

Rob van Otterdijk –Tilburg University (robotterdijk@gmail.com)

Ibeline Polak – Humanistisch Vormingsonderwijs (i.polak@hvo.nl)

Henk Swart – Centre of Expertise Persoonlijk Meesterschap (h.swart@kpz.nl)

Gerard van Stralen – Onderwijsadviseur (vstralen@gmail.com)

Sandra Verbruggen – De Bildung Academie (sandra.verbruggen@gmail.com)

Karin Verouden – Fontys Lerarenopleiding Tilburg (k.verouden@fontys.nl)

Dylan Vianen – De bildung Academie (dylan@debildungacademie.nl)

Jan de Vlaming – Saxion (j.devlaming@saxion.nl)

Claudia van Werkhoven – Fontys Hogescholen (c.vanwerkhoven@fontys.nl)

Koen Wessels – De Bildung Academie (koen@debildungacademie.nl)

Dick de Wolff – Hogeschool Utrecht (dick.dewolff@hu.nl)

Het congres is mede mogelijk gemaakt door de Faculteit Educatie van de Hogeschool Utrecht, Hogeschool Arnhem-Nijmegen, Windesheim, InHolland, Hogeschool van Amsterdam, Centre of Expertise Persoonlijk Meesterschap, Fontys Lerarenopleiding Tilburg en het Ministerie van OC&W.

Locatie

Landgoed ISVW
Dodeweg 8
Leusden, 3832 RD Nederland
Telefoon:
033 – 465 07 00
Website:
isvw.nl

Organisator

ISVW
Telefoon:
033 465 0700
E-mail:
receptie@isvw.nl
Website:
www.isvw.nl

Back to Top ↑
  • ISVW-programmagids





    Klik op de cover om te bladeren door onze gids. Wilt u de gids thuis ontvangen, stuur dan een e-mail naar info@isvw.nl
  • Laatste kans!

    zo 26

    Interculturele filosofie

    25 februari om 10:30 tot 28 mei om 12:30
    zo 26

    Interculturele filosofie: Islamitische filosofie

    25 maart om 10:30 tot 26 maart om 12:30
    apr 09

    De filosofische praktijk

    9 april om 10:30 tot 17:00
    apr 10

    De kunst van het vragen stellen

    10 april om 10:30 tot 11 april om 17:00
  • NIeuw bij ISVW uitgevers

  • Meld je aan voor onze nieuwsbrieven

  • @isvwijsbegeerte