Laden Evenementen

« All Evenementen

Interculturele esthetica en kunstfilosofie

14/08/2019 om 10:30 tot 18/08/2019 om 12:30

Kunst en filosofie in een reis om de wereld

Tijdens deze reis maak je kennis met opvattingen over schoonheid en kunst van filosofen uit niet-westerse landen. We gaan na wat we kunnen leren van Afrikaanse, Arabische, Indiase en Chinese denkers. Wat hebben zij te zeggen over schoonheid en kunst, en wat doen de kunstwerken waarnaar zij verwijzen met ons? Deze vragen willen we als leidraad gebruiken om inzicht te krijgen in de raakvlakken, overeenkomsten en verschillen tussen westerse en niet-westerse esthetica en kunstfilosofie. We gaan daarbij uit van de gedachte dat kunstwerken in andere culturen niet alleen iets te zien geven, maar tevens begrepen kunnen worden als een antwoord op (kunst-)filosofische vragen.

Vaak hebben we de neiging om ons op te sluiten in onze eigen culturele identiteit met haar vooroordelen. Helaas zien we maar al te vaak om ons heen hoe dit leidt tot een verdediging van de eigen nationale en regionale belangen. Volgens Kant ligt echter in de ervaring van schoonheid een moment van belangeloosheid en biedt zij daarom een basis voor wederzijds begrip. Mensen kunnen over van alles van mening verschillen, maar als we iets echt mooi vinden, dan kunnen we erop vertrouwen dat anderen daarmee zullen instemmen. In de esthetische ervaring ligt een basis voor gemeenschappelijkheid.

Wil die gemeenschappelijkheid echter betekenis hebben, dan kan zij alleen bestaan dankzij een ontvankelijkheid voor wat vreemd en anders blijft. Vandaar dat we in deze zomerweek vooral ook op zoek gaan naar wat voor ons onbegrijpelijk blijft in de kunstwerken die we tegen komen op onze reis. Dat maakt dan ook dat je na deze reis niet meer op dezelfde manier naar kunst kijkt als nu.

Voor wie?

De cursus is bedoeld voor eenieder met interesse in belangrijkste kernvragen van de esthetica en kunstfilosofie. Ze biedt de mogelijkheid om te reflecteren over de relatie tussen westerse en niet-westerse opvattingen over schoonheid en kunst.

Lesmateriaal en werkvormen

Deze summerschool bestaat uit interactieve colleges waarbij naast kennisoverdracht ook ruimte is voor het oefenen met het bekijken en bespreken van kunstwerken. De PowerPoint presentaties komen na afloop van elke dag online beschikbaar. Daarnaast maken groepsgesprekken deel uit van de cursus en is er een reader met geselecteerde teksten beschikbaar.

Studiebelasting

Deze cursus bestaat uit 27 contacturen en circa 15 uur zelfstudie.

Programma

Dag 1 – woensdag 14 aug. 2019: Afrika

We beginnen de dag met de vraag wat interculturele esthetica en kunstfilosofie is en of zij kan bestaan. De esthetica is immers ontstaan in een westerse context en betreft het onderzoek naar de schoonheid van kunstwerken. Als we kijken naar Afrikaanse beelden en maskers dan hebben we echter in eerste instantie te maken met cultusobjecten die een rituele functie hadden. Indien we ze in een museum plaatsen, dan bewonderen we ze om hun schoonheid en gaat onze aandacht uit naar de esthetische kwaliteiten. Dat roept de vraag op of er zoiets als een “Afrikaanse esthetica en kunstfilosofie” kan bestaan. We zullen nagaan hoe deze vraag wordt beantwoord door verschillende denkers zoals Kimmerle, Abusabib, Anyanwu en Kariamu Wels-Asante.

Dag 2 – donderdag 15 aug: De Arabische wereld

Er wordt vaak beweerd dat moslims geen beelden mogen maken van hun God, de profeten en zelfs niet van levende wezens. Dat zou de belangrijkste reden zijn waarom de islamitische kunst een decoratief karakter heeft. Daar staat echter tegenover dat het beeldverbod door de eeuwen heen een onderwerp van debat was en een rijke beeldcultuur in de vele miniaturen niet in de weg hoefde te staan. Wat zijn de contouren van dit debat en hoe is het verweven met opvattingen van klassieke Arabische filosofen over representatie en creativiteit.

Dag 3 – vrijdag 16 augustus 2019: Indiase rasa-theorie

Rasa betekent letterlijk sap, aroma of smaak. In de Indiase kunst heeft het woord betrekking op de esthetische gewaarwording die optreedt in de ervaring van een visueel, literair of muzikaal werk. De term rasa heeft zijn oorsprong in Vedische literatuur en krijgt een centrale rol in de esthetica van Bharata (200 v. Chr. – 200 n. Chr) en Abhinavagupta (950 – 1016 n. Chr.). Zij brengen rasa in verband met een verhoogde staat van bewustzijn die ons overkomt en verbonden is met een welbehagen. Een welbehagen dat volgens sommigen elk haartje in ons lichaam blij maakt en onze gevoelens intensiveert. Wat is het eigene van dit esthetische welbehagen? Hoe speelt het een rol in de Indiase kunst en wat zijn de raakvlakken en verschillen met het esthetische welbehagen van Kant?

Dag 4 – zaterdag 17 augustus 2019 : De landschapsschilderkunst in China

Wat opvalt aan de Chinese landschapschilderkunst is het verlangen om de universele essentie van een boom, een rivier of een berg tot uitdrukking te brengen. Van belang was daarbij om dit streven naar universaliteit te verbinden met de levendigheid en beweeglijkheid van het veranderlijke. Volgens sommigen was dit enkel mogelijk omdat de Chinese schilderkunst haar oorsprong heeft in de kalligrafie. Deze kunst van het mooie schrijven vraagt om een lichamelijke werkwijze. Zij zorgt voor een persoonlijk en spontaan ritme, maar bereikt haar volkomenheid enkel dankzij een gedetailleerde studie van de oude meesters. Om deze paradoxale opgave te begrijpen zullen we ons verdiepen in een aantal filosofische en esthetische concepten die daarin een rol speelden.

Dag 5 – zondag 18 augustus 2019 (ochtend): Terugblik en interpretatie

Wat doen we als we kunstwerken uit een andere cultuur interpreteren? Om het antwoord op deze vraag te vinden willen we stil staan bij enkele van de in deze cursus besproken denkers. Waar letten zij op als zij kunstwerken uit hun eigen of een andere cultuur interpreteren of wat zien ze daarbij mogelijk over het hoofd. Wat is nodig om ervoor te zorgen dat een werk uit een andere cultuur de ruimte krijgt om het eigen verhaal te vertellen.

Data

Aanvang woensdag 14 augustus 2019 om 10.30 uur, einde zondag 18 augustus 2019 om 12.30 uur, met afsluitende lunch.

Deelname

Arrangement 1: € 771,45 (inclusief 4 x diner met wijn, 5 x lunch en koffie/thee).

Arrangement 2: € 963,65 (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt).

Arrangement 3: € 1.003,65 (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt).

Arrangement 4: € 1.033,65 (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt).

Docent

Arthur d’Ansembourg is filosoof en docent esthetiek en kunstfilosofie. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Amsterdam en München. Sinds 2002 is hij als filosoof werkzaam in het volwassenenonderwijs. Tevens begeleidt hij socratische gesprekken over kunst en verzorgt hij filosofische rondleidingen in museale instellingen. In 2018 verscheen van zijn hand Er zit iets achter. Over filosofie en kunst (ISVW).

Locatie

Landgoed ISVW
Dodeweg 8
Leusden, 3832 RD Nederland
Telefoon:
033 – 465 07 00
Website:
isvw.nl

Organisator

ISVW
Telefoon:
033 465 0700
E-mail:
receptie@isvw.nl
Website:
www.isvw.nl

Back to Top ↑
    • nl
  • Winkelmand

  • Laatste kans!

    ma 22

    Romantiek en authenticiteit

    22 oktober om 10:30 tot 26 oktober om 12:30
    ma 22

    Spinozaweek: Spinoza, politiek en maatschappij

    22 oktober om 10:30 tot 26 oktober om 12:30
    nov 10

    Op leven en dood: Van Oudheid tot Renaissance

    10 november om 10:30 tot 11 november om 12:30
    nov 10

    Liefde en doodsdrift; Eros en Thanatos in de sociologie

    10 november om 10:30 tot 11 november om 12:30
    nov 10

    Start: Liefde en doodsdrift; Eros en Thanatos

    10 november om 10:30 tot 11 november om 12:30
    nov 17

    Inleiding in de filosofie: Het goede

    17 november om 10:30 tot 18 november om 12:30
    nov 18

    Filosofisch café: Veerkracht

    18 november om 15:00 tot 17:00
  • NIeuw bij ISVW uitgevers

  • Meld je aan voor onze nieuwsbrieven

  • Word Vriend van de ISVW