Laden Evenementen

« All Evenementen

Identiteitsvorming in het onderwijs

17/02/2018 om 10:00 tot 16:30

Verwondering als noodzaak in de school

 

Hoe kunnen we als docent opgroeiende mensen helpen hun mens-zijn vorm te geven? Wat kan een school betekenen om een eigen identiteit te vinden in onze wereld? Kom ook naar een grootse conferentie over Identiteitsvorming in onderwijs! Onze Denker des Vaderlands, René ten Bos, zal ons prikkelen hoe school ons denken beïnvloed – gevolgd door vele workshops van filosofen, onderzoekers en onderwijs-deskundigen. Voor inspiratie én praktische handreikingen om bezig te gaan met de rol van identiteit in ons onderwijs. Tijd om ons dieper te verwonderen – wellicht de sleutel tot een antwoord? Doe mee!

Hoe kunnen we opgroeiende mensen helpen onderzoeken ‘wie ze zijn’? Wat kan een school betekenen om een eigen identiteit te vinden in onze wereld? Op welke manier kan een docent ruimte geven om kinderen / jongeren een eigen weg te laten vinden?

De vraag naar ‘wie wij zijn’ eist onze aandacht. In een wereld waarin steeds meer culturen met elkaar in contact komen, grote migrantenstromen zijn en waar we gezamenlijk voor uitdagingen staan als klimaatverandering is onze identiteit niet langer vanzelfsprekend. Terwijl het tegelijkertijd misschien wel dé sleutel is om met deze veranderingen om te gaan. Scholen en docenten hebben hierin een belangrijke taak te vervullen. Dus: wat te doen? Deze conferentie gaat over hoe we invulling kunnen geven aan het vormen van een identiteit in ons onderwijs. Daarvoor is het belangrijk te kijken naar wie we zelf zijn, wat de identiteit van een school is en hoe we als docent opgroeiende mensen kunnen helpen hun mens-zijn vorm te geven.

De vraag naar identiteit is in de filosofie al eeuwenoud. ‘Ken uzelve’ luidde immers de uitspraak boven de tempel van Apollo te Delphi en was de lijfspreuk van de Atheense filosoof Socrates. Op de HAVO is ‘identiteit’ daarom ook het examenonderwerp voor de komende vier jaar. Wanneer ben je jezelf? Besta je eigenlijk wel? Kun je jezelf kennen?

Tijdens deze conferentie zullen we het vraagstuk naar identiteitsvorming vanuit veel verschillende invalshoeken benaderen. De bedoeling is om inspiratie te vinden, zelf te onderzoeken wat we met ‘identiteit’ eigenlijk bedoelen én hoe we hier in ons onderwijs zo goed mogelijk invulling aan kunnen geven. Onze huidige Denker des Vaderlands, René ten Bos, zal ons meenemen in hoe school en denken samenhangen, gevolgd door een reeks van inspirerende sprekers die praktisch met ons aan de slag gaan: Leon de Bruin, Natascha Kienstra, Alderik Visser, Floor Rombout, Anders Schinkel, Alexandra Bronsveld & Else de Jonge. En een prikkelende afsluiting door De Jonge Denkers en Jesje de Schepper.

Of u nu beleidsmaker, teamleider, directeur of docent bent: iedereen heeft met dit vraagstuk te maken en deze conferentie biedt voor iedereen interessante activiteiten. Filosofiedocenten vinden extra verdieping en scholing voor hun examenonderwerp.

Eigen kinderen mogen eventueel mee, wij kunnen voor hen een filosofische workshop verzorgen. Kinderen geven misschien wel al een belangrijke aanwijzing wat er nodig is om vorm te geven aan een eigen identiteit: verwondering! Als geen ander staan ze open voor de wereld. Hoe kunnen we die openhouden, wakker houden of wakker schudden als die in slaap gevallen is?

PROGRAMMA:

09.30 – 10.00 uur        Inloop met koffie & thee

10.00 – 10.10 uur        Opening

10.15 – 11.15 uur        Lezing & gesprek: Hoe beïnvloedt school het denken? (René ten Bos)

11.15 – 11.30 uur        Koffie- en theepauze

11.30 – 12.45 uur        Identiteit en vorming in onderwijs? (4 workshops)

12.45 – 13.45 uur        Lunchpauze

13.45 – 15.00 uur        Verwondering, filosoferen en morele ontwikkeling (4 workshops)

15.00 – 15.30 uur        Koffie- en theepauze

15.30 – 16.15 uur        De Jonge Denkers, Daan Roovers & Jesje de Schepper: radicaal denken over identiteit, onderwijs & opvoeding

16.15 – 16.30 uur        Afsluiting

Deelname

Deelname aan deze conferentie is € 130,- voor VFVO-leden en € 160,- voor niet-leden.

 

Sprekers

René ten Bos, is hoogleraar filosofie en managementfilosofie aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ten Bos is een oorspronkelijk denker. Tegendraads en provocatief zet hij met een brede grijns gangbare ideeën opzij en biedt een breed en kritisch perspectief. Hij schuwt geen enkel onderwerp en zal op deze conferentie uiteenlopende ideeën onderzoeken over hoe school ons denken beïnvloedt.

Filosofisch-psychologische reflecties op identiteit (In beide rondes, andere invalshoek)

Leon de Bruin, houdt zich als filosoof bezig met psychologie, psychiatrie en cognitieve neurowetenschap. Als een van de auteurs van het nieuwe HAVO-examenboek ‘Ik: filosofie van het zelf’ heeft hij een interdisciplinaire benadering over de vraag wat het ‘zelf’ nu eigenlijk is. Vanuit de geschiedenis van de filosofie, eigen studie en ontwikkeling in wetenschap, filosofie én actualiteit helpt hij ons nadenken over persoonlijke identiteit & onderwijs. In de eerste ronde zal Leon vanuit de ontwikkelingspsychologie kijken naar identiteit, authenticiteit en morele ontwikkeling. In de tweede workshop zal hij praktisch, in het bijzonder voor filosofiedocenten, aan de slag gaan rondom het nieuwe examenthema van de HAVO – met aandacht voor de verbanden tussen de verschillende thema’s.

Waarden onderzoeken in dialoog (in ronde 1)

Floor Rombout, is filosofiedocent op het Hermann Wesselink College en promoveert op een vakdidactisch onderzoek naar waardegeladen kritisch denken in filosofische gesprekken aan de Universiteit van Amsterdam.

Wat vind ik goed, eerlijk of rechtvaardig? In het kader van identiteitsvorming is het belangrijk dat jongeren kritisch over dit soort vragen nadenken. Tijdens deze workshop bespreken we de rol die filosofische gesprekken hierin kunnen spelen. Welke kenmerken heeft een filosofisch gesprek waarin leerlingen hun eigen en elkaars waarden open en kritisch onderzoeken? En wat kunnen docenten doen om dit te faciliteren? In het bijzonder gaan we in op de ruimte die de docent aan leerlingen geeft in de dialoog, het onderzoeken van verschillende perspectieven en het reflecteren op eigen handelingen.

Ervaringsgericht curriculum en voorbij de reflectie (in beide rondes, andere invalshoek) Alderik Visser, houdt zich bij SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling) en als publicist onder meer bezig met de vraag hoe onderwijs kan bijdragen aan de ‘vorming’ van leerlingen. Aangenomen dat dit een doel is – zoals de huidige ‘politieke’ ideeën zijn. Wat bedoelen we eigenlijk met ‘vorming’ of ‘Bildung’? Wat is de ‘pedagogische’ opdracht van de school? Hoe kunnen we hier betekenisvol invulling aan geven? In twee actieve workshops wil hij ons prikkelen hier kritisch over na te denken zodat we van leerlingen zelfbewuste, volwassen en vrije mensen kunnen maken. In de eerste ronde zal hij daarin de focus leggen op Plessner’s antropologie als grondslag voor een ervaringsgericht curriculum. In de tweede ronde zal het gaan over empathie als vaardigheid om ‘voorbij de reflectie’ te gaan.

Het belang van verwondering (in ronde 1)

Anders Schinkel, is Universitair Docent Theoretische Pedagogiek/Filosofie van Opvoeding en Onderwijs aan de Vrije Universiteit (Amsterdam). Op 1 december gaat zijn driejarige onderzoeksproject ‘Wonder-full education and human flourishing: stimulating children’s learning, morality, and spirituality’ van start. Hij gaat vandaag in op het belang van verwondering in het onderwijs. Dat belang lijkt voor de hand te liggen: verwondering associëren we immers vanzelf met nieuwsgierigheid, intrinsieke motivatie en leergierigheid. Maar dan hebben we het alleen over een bepaald type verwondering, dat je ‘onderzoekende verwondering’ zou kunnen noemen. Voor een ander type verwondering, namelijk ‘contemplatieve verwondering’, ligt het belang voor het onderwijs minder voor de hand – maar het is er wel degelijk. Zulke verwondering, die een reactie is op het mysterieuze van het bestaan en ons vaak sprakeloos maakt, is nauw verbonden met het ‘openen van de wereld’ waar het in het onderwijs om gaat. Het is ook van groot belang voor morele en politieke opvoeding, omdat het vanzelfsprekendheden doorbreekt en ons ontvankelijk maakt voor het andere en voor alternatieve mogelijkheden. Die openheid die kenmerkend is voor verwondering maakt ook dat de relatie met identiteitsvorming complex is: (ervaringen van) verwondering kunnen zeer vormend zijn, maar verwondering staat tegelijk haaks op het cultiveren van een vaststaande identiteit.

Bijdragen aan ethische ontwikkeling (in ronde 2)

Natascha Kienstra, doet onderzoek naar filosoferen in het onderwijs. Als vakdidacticus leidt ze nieuwe docenten (filosofie) ook op om dit praktisch invulling te geven. De methode Durf te denken! stond onder haar supervisie. Zij wil laten zien hoe filosofische werkvormen het mogelijk kunnen maken om met elkaar op een hoger niveau een filosofisch gesprek te voeren en door oefeningen zorgen dat we er in de school zelf direct praktisch mee aan de slag kunnen. In het bijzonder heeft ze oog voor hoe we praktisch kunnen bijdragen aan de ethische ontwikkeling van leerlingen. Kunnen wij helpen hen ‘tot volle wasdom’ te brengen? Moeten we dat willen? Hoe?

Denkpatronen openbreken door te filosoferen (in ronde 2)

Alexandra Bronsveld en Else de Jonge, laten zich in hun werk graag inspireren door de creatieve traditie van het filosoferen met kinderen. De spel, doe-dingen en (gedachte)experimenten vormen een rijke bron voor filosofische gesprekken. De workshop vormt een speelse verkenning om de grenzen van doorsnee denkpatronen open te breken en we onderzoeken hoe deze verwonderende werkwijze ingezet kan worden in zowel basis als voortgezet onderwijs. Deze praktische workshop zullen zij ons helpen doen verwonderen over onszelf en hoe we dat met leerlingen kunnen doen. Bronsveld en de Jonge zijn beide bestuursleden van het Centrum Kinderfilosofie Nederland (www.kinderfilosofie.nl). Het platform in Nederland voor het filosoferen met kinderen en jongeren.

AFSLUITING

Jonge Denkers & Daan Roovers

De Jonge Denkers is een groep van zeven filosofieleerlingen uit het voortgezet onderwijs die geselecteerd zijn op basis van een landelijke wedstrijd. In het voetspoor van de Denker des Vaderlands proberen zij met ons op radicaal andere manieren te denken. Zij zullen ons een aantal prikkelende verhalen bieden om anders tegen opvoeding, identiteit en onderwijs aan te kijken. Dit doen ze na een columnistisch verhaal van Daan Roovers die onze een andere kijk op opvoeding wil geven.

Jesje de Schepper

Als liedjesschrijfster, zangeres en filosofe gaat Jesje de Schepper met ons reflecteren op de dag. Op een creatieve manier, vol verwondering, zal ze ons nog een keer een spiegel voorhouden. Daarbij is ze niet bang controversieel te zijn. We willen toch voorbij de middelmaat?

Locatie

Landgoed ISVW
Dodeweg 8
Leusden, 3832 RD Nederland
Telefoon:
033 – 465 07 00
Website:
isvw.nl

Organisator

ISVW
Telefoon:
033 465 0700
E-mail:
receptie@isvw.nl
Website:
www.isvw.nl

Back to Top ↑
    • nl
  • Bildung scheurkalender 2018


    Nu leverbaar. Met bijdragen van koning Willem Alexander, Ben Feringa, Jet Bussemaker e.a.

  • Laatste kans!

    dec 02

    Ethiek en politiek III: Immanuel Kant

    2 december om 10:30 tot 3 december om 14:30
    dec 04

    Hitlers Mein Kampf

    4 december om 10:30 tot 8 december om 17:00
    dec 10

    Willen, kiezen en handelen

    10 december om 10:00 tot 17:00
    dec 18

    Spinozaweek: de weg naar geluk

    18 december om 10:00 tot 22 december om 12:30
    dec 27

    Liefdeweek: kun je leren liefhebben?

    27 december om 10:30 tot 30 december om 12:30
  • NIeuw bij ISVW uitgevers

  • Meld je aan voor onze nieuwsbrieven

  • @isvwijsbegeerte