Laden Evenementen

« All Evenementen

Filosofie en kunst in Verlichting en Romantiek

25/02/2019 om 10:30 tot 01/03/2019 om 12:30

Is het universum slechts een schaduw van de verbeelding?

1750-1900: de periode vanaf de dood van Cornelis Troost en J.S. Bach tot de dood van John Ruskin en Friedrich Nietzsche.

In het midden van de 18e eeuw maken de Rococo in de beeldende kunst en de Empfindsamer Stil in de muziek zich los van de conventies van de Barok. In de filosofie zijn de twee hoofdrichtingen van het verlichtingsdenken uitgekristalliseerd. Het empirisme heeft terrein gewonnen in zijn strijd tegen het rationalisme, en het experimentele onderzoek bloeit.

Neemt Nietzsche Wagner in de maling?

Immanuel Kant is opgevoed in de rationalistische traditie van Leibniz, Wolff en Baumgarten, maar stiekem leest hij ook de Engelse literatuur en beschouwt dat als een wake-up call: het kan niet zo zijn dat al onze kennis al bij voorbaat in ons is ingebouwd! Aan de andere kant: het kan ook niet zo zijn dat we als onbeschreven blad ter wereld komen, en er pas door de ervaring aan gaan wennen dat gevolgen een oorzaak hebben, zoals de empirist Hume beweert. Nee, de ervaring kan ons leren wélke oorzaken wélke gevolgen hebben, maar dát er zoiets bestaat als oorzakelijkheid, dát is inherent aan ons kenvermogen. Bij voorbaat.

Wanneer noemen we een schilderij subliem?

Met zijn synthese tussen rationalisme en empirisme levert Kant een grandioos voorbeeld van een denkmodel, dat in de negentiende eeuw dominant zal worden: eerst is er het ene, dan komt het andere daartegenover te staan, en vervolgens ontstaat er een confrontatie die leidt tot een synthese tussen beide. De negentiende eeuw vult dat model op talloze wijzen in. Bij Hegel en Marx heet het dialectiek, bij Goethe en Schopenhauer heet het polariteit, en bij Beethoven en Brahms heet het sonatevorm. Ook de kunsthistorische reflectie laat zich niet onbetuigd. Winckelmann beschouwt de ‘innige versmelting van eenheid en menigvuldigheid’ als grondbepaling van het schone. Maar de echte romanticus stelt dat harmoniserende moment voortdurend uit: alleen daar waar jij niet bent, dáár is het geluk!

Wie is de uitvinder van de symfonie?

We vinden in alle kunstvormen de neerslag van die houding. We besteden deze week aandacht aan beeldende kunst en muziek, aan landschappen en literatuur, aan het sublieme en het geniale, aan mythologie en sprookjes, aan symboliek en Symbolisme. Naast de hoofddocenten Karin Braamhorst en Albert van der Schoot begeleiden vier gastdocenten u op deze Grand Tour door Verlichting en Romantiek: Kiene Brillenburg Wurth, Gerard van der Leeuw, Maarten Doorman en Florian Jacobs.

Programma

Is een oorzaak een zaak die tussen de oren zit?

Maandag: The Sublime is now!
Dinsdag: De Grand tour
Woensdag: Sturm und Drang
Donderdag: Sprookjes en de Russische ziel
Vrijdag: Het fin de siècle

Studiebelasting

Deze cursus bestaat uit 27 contacturen en (optioneel) circa 15 uur zelfstudie.

Data

Maandag 25 februari t/m vrijdag 1 maart 2019.

Aanvang maandag om 10.30 uur, einde vrijdag om 12.30 uur met afsluitende lunch.

Deelname

Arrangement 1: € 771,45 (programma inclusief 5 x lunch, 4 x diner met wijn en koffie/thee).

Arrangement 2: € 963,65 (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt).

Arrangement 3: € 1.003,65 (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt). Let op: al onze pluskamers zijn eenpersoonskamers

Arrangement 4: € 1.033,65 (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt).

Docenten

Dr. Albert van der Schoot doceerde esthetica, cultuurfilosofie en muziekfilosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij studeerde muziekwetenschap en filosofie aan dezelfde universiteit en publiceerde en redigeerde meerdere boeken over de raakvlakken van muziek en filosofie. Hij redigeerde recentelijk Basisboek esthetica (ISVW 2017) samen met Frank Rebel.

Karin Braamhorst is kunsthistoricus en docent kunstgeschiedenis. Ze studeerde kunstgeschiedenis in Leiden. Als auteur is ze bekend van o.a. het Ikonen Lexicon (2004), Nederland in de negentiende eeuw (2006), een vijftal luisterboeken en samen met Joost Visser Het poppenhuis van Petronella Oortman (Luitingh-Sijthoff 2014). Ze is daarnaast actief als reisleider en organiseert rondleidingen in musea.

Gastdocenten

Prof. dr. Kiene Brillenburg Wurth is hoogleraar Literatuurwetenschap aan de Universiteit van Utrecht. Ze promoveerde aan de Rijksuniversiteit Groningen op The Musically Sublime: Infinity, Indeterminacy, Irresolvability. Vervolgens redigeerde zij met prof. dr. Ann Rigney in 2006 Het leven van teksten. Een inleiding in de literatuurwetenschap (Amsterdam UP). In 2018 co-redigeerde ze Book Presence in a Digital Age (Bloomsbury).

Gerard van der Leeuw is musicoloog, publicist en hoofdredacteur van het muziektijdschrift De Rode Leeuw. Na een langdurige carrière aan een conservatorium en de (opgeheven) Staatsexamens Muziek geeft hij nu cursussen en lezingen door heel Nederland, o.a. voor Hovo en het Residentie Orkest. Daarnaast is hij medewerker bij Bestmusicteacher.com. Hij verzorgt al tientallen jaren een summerschool muziekfilosofie aan de ISVW.

Prof. dr. Maarten Doorman is schrijver en filosoof. Hij doceert cultuurfilosofie aan de Universiteit van Maastricht en is bijzonder hoogleraar Historische Cultuur van Duitsland aan het Duitsland Instituut Amsterdam (Vrije Universiteit Amsterdam). Daarnaast is hij een medewerker bij het NRC Handelsblad. In 2018 redigeerde hij met prof. dr. Heleen Pott de veertiende editie van Filosofen van deze tijd (Prometheus).

Florian Jacobs is filosoof en redacteur bij ISVW uitgevers. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij publiceerde zowel fictie als non-fictie, waaronder Markante denkers (met prof. dr. Frans Jacobs, ISVW 2016) en de dichtbundel Zwaan en zang (ISVW 2017). Hij heeft gepubliceerd bij de tijdschriften Filosofie Magazine en Filosofie en meerdere websites.

Locatie

Landgoed ISVW
Dodeweg 8
Leusden, 3832 RD Nederland
Telefoon:
033 – 465 07 00
Website:
isvw.nl

Organisator

ISVW
Telefoon:
033 465 0700
E-mail:
receptie@isvw.nl
Website:
www.isvw.nl

Back to Top ↑
    • nl
  • Winkelmand

  • Laatste kans!

    za 22

    Democratie voor dieren

    22 december om 10:30 tot 23 december om 12:30
    za 22

    Op leven en dood: De moderne tijd

    22 december om 10:30 tot 23 december om 12:30
    do 27

    Foute denkers

    27 december om 10:30 tot 30 december om 17:00
    jan 02

    Filosofie en film: Absurd!

    02/01/2019 om 10:30 tot 06/01/2019 om 12:30
    jan 02

    Heideggers vraag naar de techniek

    02/01/2019 om 10:30 tot 06/01/2019 om 12:30
    jan 04

    ISVW Vrijdagavondsalon – 4 januari 2019

    04/01/2019 om 18:00 tot 22:00
    jan 12

    Inleiding in de filosofie: De samenleving

    12/01/2019 om 10:30 tot 13/01/2019 om 12:30
    jan 12

    Liefde en doodsdrift; Eros en Thanatos in de literatuur

    12/01/2019 om 10:30 tot 13/01/2019 om 12:30
  • NIeuw bij ISVW uitgevers

  • Meld je aan voor onze nieuwsbrieven

  • Word Vriend van de ISVW