Laden Evenementen

« All Evenementen

Start: Er zit iets achter. Over filosofie en kunst – Amsterdam

20/01/2019 om 10:30 tot 17:00

Kunstwerken geven ons niet alleen iets te zien, maar bevatten tevens een visueel en intuïtief antwoord op filosofische vragen

In deze cursus maakt u kennis met opvattingen van filosofen over schoonheid en kunst. Wat hebben zij daarover te zeggen, naar welke kunstwerken verwijzen zij en welke kunstenaars hebben zich door bepaalde filosofen laten inspireren? U krijgt inzicht in de belangrijkste vragen van de esthetica en de kunstfilosofie. Tevens krijgt u de gelegenheid om met elkaar na te gaan hoe ze een rol spelen in de klassieke en hedendaagse kunst. Na afloop beschikt u over enkele handvatten om zelfstandig en met elkaar te filosoferen over schoonheid en kunst. De cursus vindt plaats in Amsterdam.

Voor wie?

Deze cursus is geschikt voor iedereen met belangstelling voor kunst, filosofie en esthetica.

Lesmateriaal

Tijdens de cursus maken we gebruik van het boek Er zit iets achter. Over filosofie en kunst. Uitgeverij ISVW, Leusden, 2017. Daarnaast is er een digitale leeromgeving waar, na elke bijeenkomst

Programma

Zondag 1: Kunst, moraal en de verbeelding van het kwaad

Plato en Giotto, Nietzsche en Ophuis

Tijdens deze dag onderzoeken we in hoeverre een mooi kunstwerk altijd is verbonden met een bepaalde opvatting over wat moreel goed is. Om die samenhang inzichtelijk te maken staan we stil bij de relatie tussen kunst en moraal bij Plato en Giotto, Nietzsche en Ophuis. Aandacht gaat naar Plato’s opvattingen omtrent de eenheid van het schone en het goede. Daardoor komt de kunst bij hem in dienst te staan van de morele opvoeding.

In de negentiende eeuw stelt Nietzsche deze opvatting ter discussie. Zijn kritiek op de platoonse eenheid van het schone en het goede wordt verbonden met een oproep om de bestaande zedelijke orde omver te werpen. Vraag is wat dit betekent voor de verbeelding van het kwaad in de kunst. Wat zijn de verschillende manieren waarop het kwaad in de klassieke traditie werd verbeeld en wat valt op aan de moderne verbeelding van het kwaad.

Zondag 2: Over lineair perspectief en het bezielde lichaam

Descartes en Alberti, Merleau-Ponty en Cézanne

In deze bijeenkomst onderzoeken we de rol van het lichaam in de ervaring van het kunstwerk. In Oog en Geest (1961) knoopt Merleau-Ponty aan bij de opvatting van Panofsky dat het lineair perspectief begrepen moet worden als een symbolische vorm van een Cartesiaanse denkwijze. Om inzicht te krijgen in deze stelling zal de aandacht uitgaan naar de opvattingen van Alberti over het lineair perspectief, de betekenis ervan voor de schilderkunst van de renaissance en de relatie met de filosofie van Descartes. Merleau-Ponty meent dat Descartes een mechanistische opvatting van de waarneming ontwikkelt. Dit lijdt tot een verlies van de lichamelijke betrekking met de wereld en nodigt uit tot een afstandelijke manier van kijken. Het werk van Cézanne vraagt om een nieuwe manier van kijken die gepaard gaat met een herstel van de lichamelijke betrekking met de wereld.

Zondag 3: De actualiteit van het schone

Kant – Gadamer

Wat bedoelen we als we zeggen dat een landschap of een kunstwerk mooi is? Met het oog op de uitwerking van die vraag wordt aandacht besteed aan Kants’ analyse van de ervaring van schoonheid in de natuur en in de kunst. Daarbij zullen we nagaan hoe zijn opvattingen over het spel van de verbeelding en verstand een rol spelen in de ervaring van schoonheid.

Vervolgens zullen we ingaan op de kanttekeningen die Gadamer plaatst bij de esthetica van Kant. Tevens maakt u kennis met zijn opvatting over de hermeneutische structuur van de esthetische ervaring en zullen we nagaan wat de rol is van de begrippen spel, symbool en feest voor het begrijpen van de eigen aard van de esthetische ervaring.

Zondag 4: Het sublieme in de kunst

Burke en Kant, Lyotard en Newman.

Kant ontwikkelt zijn analyse van het sublieme of verhevene vanuit een discussie met de 18de eeuwse Engelse filosoof Edmund Burke. Vraag is wat zij over het sublieme hebben te zeggen, hoe het een rol ging spelen in de romantiek en wat het betekent voor de moderne kunst en het postmoderne denken van Lyotard. Daarbij zullen we nagaan wat Lyotard onder postmodern verstaat, wat de politieke implicaties zijn en wat hij toevoegt aan de bestaande opvattingen over het sublieme. Met het oog daarop zullen we aandacht schenken aan de manier waarop Lyotard aanknoopt bij Kants analyse van het sublieme en hoe het sublieme volgens hem en rol speelt in het werk van Barnett Newman.

Zondag 5 (titel): Het einde van de kunst en daarna

Hegel en de gescheidenis, Danto en Warhol

Tijdens deze dag gaat de aandacht naar de opvattingen van Hegel (1770 – 1831) over het einde van de kunst en de betekenis van dit thema voor het hedendaagse debat over de kunst. Hegel meent dat de geschiedenis van de kunst tot een voltooiing is gekomen en er in de moderne tijd nog wel kunstwerken gemaakt kunnen worden, maar dat er geen wezenlijke vernieuwing meer mogelijk is. Vraag is wat Hegel daarmee bedoelt en hoe dit thema een rol is gaan spelen in het hedendaagse denken van Arthur Danto (1924). Arthur Danto ziet het werk van Warhol als een teken dat de kunst zich bevrijdt van een maatgevende maatstaf die bepaalt wat kunst is. Daardoor leven we in een tijd waarin alles kunst kan zijn en krijgt het domein van de kunst een pluralistisch karakter.

Data

Vijf zondagen van 10.30 uur tot 17.00 uur.

20 januari, 17 februari, 17 maart, 21 april en 19 mei.

Locatie

Ambassade van de Vrije Geest
Huis met de Hoofden
Keizersgracht 123
1015 CJ Amsterdam

Deelname

€ 539,95 inclusief het boek Er zit iets achter t.w.v. € 44,95. Deze cursus is inclusief koffie/thee maar exclusief lunch. (Er zijn voldoende lunchgelegenheden in de buurt).

Docent

Arthur d’Ansembourg is filosoof en docent esthetiek en kunstfilosofie. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Amsterdam en München. Sinds 2002 is hij als filosoof werkzaam in het volwassenenonderwijs. Tevens begeleidt hij socratische gesprekken over kunst en verzorgt hij filosofische rondleidingen in museale instellingen. In 2018 verscheen van zijn hand Er zit iets achter. Over filosofie en kunst (ISVW).

Locatie

Landgoed ISVW
Dodeweg 8
Leusden, 3832 RD Nederland
Telefoon:
033 – 465 07 00
Website:
isvw.nl

Organisator

ISVW
Telefoon:
033 465 0700
E-mail:
receptie@isvw.nl
Website:
www.isvw.nl

Back to Top ↑
    • nl
  • Winkelmand

  • Laatste kans!

    za 15

    Liefde en doodsdrift; Eros en Thanatos in de psychiatrie

    15 december om 10:30 tot 16 december om 12:30
    za 22

    Democratie voor dieren

    22 december om 10:30 tot 23 december om 12:30
    za 22

    Op leven en dood: De moderne tijd

    22 december om 10:30 tot 23 december om 12:30
    do 27

    Foute denkers

    27 december om 10:30 tot 30 december om 17:00
    jan 02

    Filosofie en film: Absurd!

    02/01/2019 om 10:30 tot 06/01/2019 om 12:30
    jan 02

    Heideggers vraag naar de techniek

    02/01/2019 om 10:30 tot 06/01/2019 om 12:30
    jan 04

    ISVW Vrijdagavondsalon – 4 januari 2019

    04/01/2019 om 18:00 tot 22:00
    jan 12

    Inleiding in de filosofie: De samenleving

    12/01/2019 om 10:30 tot 13/01/2019 om 12:30
  • NIeuw bij ISVW uitgevers

  • Meld je aan voor onze nieuwsbrieven

  • Word Vriend van de ISVW