Laden Evenementen

Chinese filosofie. Het voeden van het leven: yangsheng

Het voeden van het leven: yangsheng

Zelfhulpboeken als Patronen doorbreken en The Subtle Art of Not Giving a F*ck zijn niet aan te slepen. Ze beloven efficiënte zingeving in een tijd waarin alles te koop is. ‘Het leven voeden’ – yangsheng – was ook in het klassieke China een zeer relevant thema. Dit bleef echter niet beperkt tot het versterken van het fysieke lichaam of hoe je het best met emoties kon omgaan. Het beslaat alle lagen van het menszijn, van natuur en cultuur tot voeding en rust. Vanuit dit brede perspectief geeft deze cursus met Dianne Sommers, Jan Bor, Jan De Meyer en Hans van Rappard meer inzicht in hoe vanuit het Chinese gedachtegoed de ‘levenskracht’ een impuls kan krijgen. ISVW organiseert deze summerschool in samenwerking met Filosofie oost-west.

Programma en opzet

Woensdag: Introductie van het thema: wat is yangsheng – wat bedoelt men met ‘het leven voeden’? Wat bepaalt volgens het Chinese denken hoe lang je leeft en of dat in goede gezondheid zal zijn? Dianne Sommers bespreekt de verschillende aspecten van yangsheng, zoals de Chinese visie op voeding, rust/slaap, bewegen, cultiveren van de geest en emotie-management.  Daarnaast over de betekenis van activiteiten ‘binnen de kamer’, denken over natuur en cultuur. We bespreken de achtergrond en oorsprong van ‘het voeden van het leven’, vanaf de klassieke tijd tot aan de periode dat yangsheng meer wordt gesystematiseerd. Over zelfcultivering en het voeden van het leven in teksten als de Neiye, Laozi, Zhuangzi en Huainanzi. Avond: Jan De Meyer geeft een inleiding over de Chinese taal.

Donderdag: In de ochtend benadert Dianne Sommers yangsheng in verbinding met het thema mìng (lot, bestemming). ‘s Middags geeft Jan Bor een vergelijking tussen westerse en Chinese metafysica, waarbij hij de dominante traditie in de westerse filosofie naast het Chinese denken plaatst. Waar wij in termen van vaste dingen (substanties) denken, zien de Chinezen overal beweging (processen). Daarmee verschilt hun begrip van de tijd wezenlijk van het onze. Toch zijn er in onze traditie ook procesdenkers, en dat zijn niet de minsten (Heraclitus, Leibniz, Hegel, Bergson, Whitehead). Tussen hun denken en dat van de Chinezen kan een uitwisseling plaatsvinden. Het avondprogramma bestaat uit een film met inleiding.

Vrijdag: De derde dag staat in het teken van middeleeuwse mystiek en de Chinese visie omtrent het voeden van het lichaam, onder leiding van Jan de Meyer. Hij geeft een inleiding over het wezen van de taoïstische mystiek. We lezen klassieke fragmenten uit Laozi, Neiye en Zhuangzi en het gedicht “Yuanyou” uit de Zangen van Chu. Ook blijven we stilstaan bij hoofdstukken uit eclectische teksten uit de derde eeuw v.Chr. waarin wordt gepleit voor een radicaal respect voor het individu.

Daarnaast meer over de belangrijkste werken uit de middeleeuwse taoïstische mystiek:
Xisheng jing, Schrift over de westelijke “verrijzenis” (vijfde eeuw?)
Neiguan jing, Innerlijke schouwing (zesde eeuw of vroeger)
Tianyinzi (ca. 700?)
Zuowang lun, Zitten in vergetelheid, een uiteenzetting (ca. 700)
Wu Yun, Xinmu lun, Geest en ogen, een discussie (achtste eeuw)

Aandacht zal gaan naar hoe mystieke eenwording nood heeft aan het “voeden van het leven”, beginnend bij het meest elementaire: dieet, leefomstandigheden, ademhaling, de rol van emoties en intellect. De achterliggende gedachte is dat lichaam en geest niet zonder elkaar kunnen, en dat een gezond lichaam een noodzakelijke voorwaarde is voor het werken aan de geest. In de avond is er tijd voor een praktische werkvorm: hoe doe je dat, het voeden van het leven?

Zaterdag: Hans van Rappard benadert het thema vanuit confucianistische en boeddhistische tradities. Kernbegrippen in dit verhaal zijn het Hart/gemoed en emotie, qi, de Neiye als oudste Chinees ‘mystiek’ geschrift (Graham), Zhu Xi en de Leer van het Midden. Vanuit dit perspectief wordt ook naar de klassieke tijd gekeken (Laozi, Zhuangzi, Liezi) waarbij begrippen als ‘concentreren van de qi, vasten van hart en zintuigen, wu wei en emotiecultivering’ worden belicht. Waar veel literatuur in de yangsheng-traditie een taoïstische signatuur heeft, is minder bekend dat dit thema in het confucianisme en zeker ook in het boeddhisme is te vinden. Denk hierbij aan de betekenis van het ritueel in het confucianisme en de verschillende wegen naar ‘gemoedsrust’ in het boeddhisme.

Hoe zit dat in de zen-traditie? Daarover geeft Jan Bor in de middag zijn bekende lezing aan de hand van ‘De plaatjes van de os’. De plaatjes van de os zijn een Chinees stripverhaal uit de twaalfde eeuw en verbeelden de zen-weg. Ze vormen het uitgangspunt van de teisho’s – de dagelijkse voordrachten tijdens een zen-retraite – door ven. Myokyo-ni, Bor’s zen-lerares in Londen. In dankbaarheid en soms kritisch kijkt hij terug op deze voordrachten. De plaatjes en begeleidende teksten vormen het uitgangspunt van het verhaal over de zen-weg. Je gaat hierbij de strijd aan met jezelf in het vooruitzicht dat je – jezelf – verliest. In het goede geval opent het je hart.

In de avond toont Jan De Meyer de cultivering via de kunst: Shitao.

Zondag: Dianne Sommers en Jan Bor hernemen tijdens de afsluitende ochtend met de deelnemers de kernpunten die deze week zijn besproken. Wat betekent yangsheng in het hedendaagse China? En hoe kan het een rol spelen voor de moderne westerling?

 

Studiebelasting en lesmateriaal

Bij de cursus wordt een reader op de eerste dag ter beschikking gesteld. De teksten uit deze reader komen vooraf ook op onze Digitale Leeromgeving beschikbaar voor deelnemers aan deze cursus. Het is niet verplicht om deze teksten of het boek vooraf te hebben gelezen, maar wel verdient het de aanbeveling om alvast een blik te werpen. Je zal dan meer uit de cursus kunnen halen.

Deze cursus bestaat uit 27 contacturen en (optioneel) enkele uren zelfstudie.

Leerdoelen

In deze cursus doe je kennis op over antieke Chinese filosofie, met de nadruk op taoïstische filosofie. Je leert tevens hoe je deze filosofie in het alledaagse leven kunt toepassen. Je leert reflecteren op het idee van ‘het leven voeden’ vanuit antiek Chinees perspectief, en je ontwikkelt je eigen gedachten hierover.

Data

Woensdag 31 augustus t/m zondag 4 september 2022.

Aanvang woensdag om 10.30 uur, einde zondag om 12.30 uur met afsluitende lunch.

Deelname

Arrangement 1: € 800,- (inclusief 4 x diner met wijn, 5 x lunch en koffie/thee).

Arrangement 2: € 999,- (arrangement 1 + standaardkamer en ontbijt).

Arrangement 3: € 1.039,- (arrangement 1 + pluskamer en ontbijt).

Arrangement 4: € 1.069,- (arrangement 1 + comfortkamer en ontbijt).

Wil je korting? Schaf dan de Gold Card aan of kijk of je in aanmerking komt voor ambassadeurskorting.

Docenten

Dianne Sommers is filosoof en studeerde klassiek Chinees aan het Sinologisch Instituut te Leiden. Zij schreef o.a. De Chinese fascinatie voor de geest (Libra & Libris, 2007) met daarin een vertaling van de Neiye, een klassieke tekst over innerlijk werk en zelfcultivering. Zij is acupuncturist en fysiotherapeut en als docent verbonden aan diverse opleidingen voor acupunctuur en natuurgeneeskunde.

Jan De Meyer is sinoloog en literair vertaler. In 2007 zegde hij de universitaire wereld vaarwel om zich als eerbetoon aan de Chinese kluizenaars terug te trekken in de heuvels van de Morvan. Hij blijft onderzoek doen naar het taoïsme. Voor Uitgeverij Augustus vertaalde hij onder meer de klassieke taoïstische werken LIezi en Wunengzi. Hij was medeoprichter en redactielid van Het trage vuur, tijdschrift voor Chinese literatuur in vertaling.

Jan Bor is filosoof. Na een training in de formele zen in Japan en Londen plaatste hij zich in de marge van de institutionele filosofie. Hij maakte een paar standaardwerken over de geschiedenis van de filosofie. Nu doet hij in zijn boeken een poging tot eigen denken. Mondriaan filosoof (Bert Bakker, 2015) vond weerklank bij de Nederlandse kenners van Mondriaan.

Hans van Rappard is emeritus hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij specialiseert zich in landschapsschilderkunst en het boeddhisme. Van zijn hand verscheen o.m. Middenmatigheid. Cultivering van emoties in Chinese filosofie en kunst (Gompel & Svacina).

Op de websites van de ISVW worden algemene bezoekgegevens bijgehouden, waaronder het IP-adres van uw computer en het tijdstip van opvraging en gegevens die uw browser meestuurt. Deze gegevens worden gebruikt voor analyses van bezoek- en klikgedrag op de website. De ISVW gebruikt deze informatie om de werking van de website te verbeteren. Deze gegevens worden zoveel mogelijk geanonimiseerd en worden niet aan derden verstrekt. Voor meer details zie Voorwaarden en Privacy

Cookie instellingen/settings

Hieronder kunt u kiezen welke soorten cookies u op deze website toestaat. Klik op de knop "Cookie-instellingen opslaan" om uw keuze toe te passen / Below you can choose which kind of cookies you allow on this website. Click on the "Save cookie settings" button to apply your choice.

FunctioneleOnze website maakt gebruik van functionele cookies. Deze cookies zijn nodig om onze website te laten werken / Our website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalytischeOnze website maakt gebruik van analytische cookies om het mogelijk te maken om onze website te analyseren en te optimaliseren ten behoeve van o.a. de bruikbaarheid / Our website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Sociale mediaOnze website plaatst cookies voor sociale media om u inhoud van derden te tonen, zoals YouTube en FaceBook. Deze cookies kunnen uw persoonlijke gegevens volgen / Our website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertentieOnze website plaatst advertentiecookies om u advertenties van derden te tonen op basis van uw interesses. Deze cookies kunnen uw persoonlijke gegevens volgen / Our website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OverigeOnze website plaatst cookies van derden van andere diensten van derden die geen analytische, sociale media of advertenties zijn / Our website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.